మన పుణ్య క్షేత్రాలు- 7: -సి.హెచ్.ప్రతాప్

 నర్మదా నదీ తీరంలో వెలసిన అత్యంత పవిత్రమైన పుణ్యక్షేత్రం ఓంకారేశ్వర్. ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలలో నాలుగవదిగా ప్రసిద్ధి చెందిన ఈ దివ్య ఆలయం మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ఖాండ్వా జిల్లాలో కొలువై ఉంది. ఈ క్షేత్రం యొక్క విశిష్టత ఏమిటంటే ప్రకృతి సిద్ధంగా నర్మదా నది ఇక్కడ రెండు పాయలుగా చీలి ప్రవహిస్తూ ఒక ద్వీపాన్ని నిర్మిస్తుంది. ఆ ద్వీపం ఆకారం ఆకాశం నుండి చూసినప్పుడు పవిత్రమైన ప్రణవ నాదం 'ఓం' కారాన్ని పోలి ఉంటుంది. అందుకే ఈ క్షేత్రానికి ఓంకారేశ్వర్ అనే పేరు సార్థకమైంది. ఈ ద్వీపాన్ని శివపురి లేదా మాంధాత ద్వీపం అని కూడా పిలుస్తారు. పరమశివుడు ఇక్కడ సాక్షాత్తూ ప్రణవ స్వరూపుడై కొలువై ఉండి భక్తుల కోర్కెలను తీరుస్తూ ఆధ్యాత్మిక వెలుగులను పంచుతున్నాడు.
పురాణ గాథల ప్రకారం సూర్యవంశానికి చెందిన మాంధాత మహారాజు ఇక్కడ కఠోరమైన తపస్సు ఆచరించి పరమేశ్వరుడిని ప్రసన్నం చేసుకున్నారు. రాజు నిశ్చల భక్తికి మెచ్చిన శివుడు ఇక్కడ జ్యోతిర్లింగ రూపంలో వెలిశారు. మరొక కథనం ప్రకారం వింధ్య పర్వతం తన అహంకారాన్ని వీడి పరమశివుడిని ప్రార్థించగా ఇక్కడ శివుడు రెండు రూపాల్లో వెలిశాడు. ఒకటి ఓంకారేశ్వర్ కాగా రెండవది అమలేశ్వర్. ఈ రెండు లింగాలను దర్శించుకుంటేనే జ్యోతిర్లింగ యాత్ర సంపూర్ణమవుతుందని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. నర్మదా నది ఇక్కడ అత్యంత వేగంగా ప్రవహిస్తూ భక్తులకు అనిర్వచనీయమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తుంది. ఈ నదీ స్నానం సర్వ పాప వినాశకమని భక్తజనం నమ్ముతారు.
ఓంకారేశ్వర్ ఆలయ నిర్మాణం అద్భుతమైన భారతీయ శిల్పకళా చాతుర్యంతో అలరారుతోంది. నర్మదా నది ఒడ్డున ఉన్న ఈ ఆలయ గోపురాలు మనోహరంగా కనిపిస్తూ పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటాయి. గర్భాలయంలో వెలసిన జ్యోతిర్లింగం చుట్టూ ఎప్పుడూ స్వచ్ఛమైన జలం నిండి ఉంటుంది. ఆలయ మండపంలోని భారీ స్తంభాలపై చెక్కిన శిల్పాలు పురాతన సంస్కృతికి అద్దం పడతాయి. ఇక్కడ ప్రతిరోజూ జరిగే అభిషేకాలు, విశేష పూజలు భక్తులను పరవశింపజేస్తాయి. ముఖ్యంగా కార్తీక మాసంలోను, మహాశివరాత్రి పర్వదినాన లక్షలాది మంది భక్తులు స్వామిని దర్శించుకుని పునీతులవుతారు. శ్రావణ మాసంలో నర్మదా నదికి ఇచ్చే హారతులు కనువిందుగా ఉండి భక్తి పారవశ్యంలో ముంచెత్తుతాయి.
ఆధ్యాత్మికంగానే కాకుండా పర్యాటక పరంగా కూడా ఈ ప్రాంతం ఎంతో ఆకర్షణీయమైనది. ఆలయం చుట్టూ ఉన్న ఐదు మైళ్ల ప్రదక్షిణ మార్గాన్ని 'పరిక్రమ' అని పిలుస్తారు. ఈ మార్గంలో ప్రయాణిస్తున్నప్పుడు అనేక చిన్న ఆలయాలు, ఆశ్రమాలు దర్శనమిస్తాయి. ఆదిశంకరాచార్యులు తన గురువు గోవింద భగవత్పాదులను ఇక్కడే కలుసుకున్నారని చరిత్ర చెబుతోంది. ఆయన తపస్సు చేసిన గుహలు నేటికీ ఇక్కడ భక్తుల దర్శనార్థం ఉన్నాయి. ఈ క్షేత్రం జ్ఞానానికి, వైరాగ్యానికి నిలయంగా భాసిల్లుతోంది. ఇక్కడి ప్రకృతి సౌందర్యం, నదీ ప్రవాహ హోరు, భక్తుల శివనామ స్మరణతో ఓంకారేశ్వర్ ఒక దివ్యలోకాన్ని తలపిస్తుంది.
నిరంతరం ప్రవహించే నర్మదమ్మ సాక్షిగా వెలసిన ఓంకారేశ్వర స్వామి దర్శనం జన్మధన్యమని భక్తులు భావిస్తారు. ఇక్కడ అడుగుపెట్టగానే మనసులోని అశాంతి తొలగి అద్భుతమైన ప్రశాంతత లభిస్తుంది. ఆధునిక కాలంలో కూడా భక్తుల సౌకర్యార్థం ఇక్కడ అనేక వసతులు కల్పించబడ్డాయి. మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ క్షేత్రాన్ని ప్రధాన పర్యాటక కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దుతోంది. ఓంకార స్వరూపంలో కొలువైన ఈ జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రం భారతీయ ఆధ్యాత్మిక వైభవానికి ఒక మణిహారం వంటిది. ప్రతి శివ భక్తుడు తన జీవితంలో ఒక్కసారైనా దర్శించాల్సిన పరమ పవిత్ర క్షేత్రం ఇది. ఇక్కడ లభించే ఆధ్యాత్మిక శక్తి భక్తుల జీవితాల్లో నూతన వెలుగులు నింపుతుంది.