శ్రీ వేంకటేశ్వర స్తోత్రం -9: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 వినా వేంకటేశం న నాథో న నాథః
సదా వేంకటేశం స్మరామి స్మరామి ।
హరే వేంకటేశ ప్రసీద ప్రసీద
ప్రియం వేంకటెశ ప్రయచ్ఛ ప్రయచ్ఛ ॥
ఈ దివ్య శ్లోకం భగవంతుని పట్ల భక్తుడికి ఉండవలసిన పరిపూర్ణ శరణాగతిని, అనన్య సామాన్యమైన భక్తిని ఎంతో గొప్పగా చాటి చెబుతుంది. ఈ విశాల జగత్తులో శ్రీ వేంకటేశ్వరుడు తప్ప వేరొక రక్షకుడు లేడని దృఢంగా భావించే భక్తుడు తన సర్వస్వాన్ని ఆ స్వామి పాద పద్మాల చెంత సమర్పిస్తాడు. మానవ జీవితంలో ప్రతినిత్యం ఎదురయ్యే కష్టసుఖాల మధ్య నిశ్చలమైన చిత్తంతో దైవాన్ని ఆరాధించడం వల్ల కలిగే మానసిక ప్రశాంతతను ఈ మంత్ర సమానమైన శ్లోకం వివరిస్తుంది. కలియుగ వైకుంఠమైన తిరుమల క్షేత్రంలో కొలువై ఉన్న ఆ శ్రీనివాసుని నామస్మరణ మనిషిలోని అశాంతిని దూరం చేసి ఆధ్యాత్మిక వెలుగును నింపుతుంది. ఈ శ్లోకంలోని ప్రతి అక్షరం ఒక శక్తివంతమైన తరంగంలా పనిచేసి భక్తుని హృదయాన్ని దైవ చింతనలో ముంచివేస్తుంది.
వినా వేంకటేశం న నాథో న నాథః అనే అద్భుతమైన వాక్యం ద్వారా ఈ అనంత సృష్టికి ఏకైక అధిపతి శ్రీనివాసుడే అని స్పష్టమవుతుంది. నాథుడు అంటే రక్షకుడు, యజమాని లేదా ఆపద్భాంధవుడు అని అర్థం. ఈ లోకంలో మనకు ఎందరో బంధువులు, మిత్రులు, ఆత్మీయులు ఉన్నప్పటికీ ఆపత్కాలంలో నిస్వార్థంగా ఆదుకునే పరమ దైవం కేవలం ఆ వేంకటాద్రి వాసుడే అని భక్తుడు గట్టిగా నమ్ముతాడు. సంసార సాగరంలో మునిగి తేలే మనిషికి మోక్షాన్ని ప్రసాదించే శక్తి ఆ స్వామికి మాత్రమే ఉందని ఈ వాక్యం నొక్కి చెబుతుంది. నాథో న నాథః అని రెండుసార్లు ఉచ్చరించడం ద్వారా ఆయన తప్ప మనకు మరొక గతి లేదని, ఆయనే మన తుది శరణ్యమని నిరూపితమవుతుంది. ఏ ఇతర శక్తులు మనలను కాపాడలేవని, కేవలం వేంకటేశ్వరుని కరుణా కటాక్షాలే మన జీవిత నావను దరి చేరుస్తాయని ఈ పాదం మనకు బోధిస్తుంది.
సదా వేంకటేశం స్మరామి స్మరామి అని పలకడం నిరంతర నామస్మరణ యొక్క విశిష్టతను మనకు తెలియజేస్తుంది. సాధారణంగా మనిషి కష్టాలు, ఆపదలు వచ్చినప్పుడు మాత్రమే దేవుడిని తలుస్తాడు. కానీ నిజమైన భక్తుడు తన ప్రతి క్షణంలో, ప్రతి శ్వాసలో ఆ దేవదేవుని దివ్య నామాన్ని స్మరిస్తూనే ఉంటాడు. స్మరామి స్మరామి అని పునరుద్ఘాటించడం వల్ల మనసులోని చంచలత్వం పూర్తిగా తొలగిపోయి ఏకాగ్రత లభిస్తుంది. నిరంతర ధ్యానం వల్ల మనిషిలోని అహంకారం నశించి వినయం విధేయతలు పెరుగుతాయి. తిరుమల సప్తగిరులపై కొలువై ఉన్న ఆ దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని హృదయాంతరాళంలో నిలుపుకోవడం వల్ల అనంతమైన అంతర్గత ప్రశాంతత సిద్ధిస్తుంది. మనస్సును నిరంతరం దైవభావనతో నింపడం వల్ల ప్రాపంచిక విషయాల పట్ల ఉండే వ్యామోహం తగ్గి ఆత్మజ్ఞానం పట్ల ఆసక్తి పెరుగుతుంది. భగవంతుని నామం ఒక కవచంలా భక్తుడిని రక్షిస్తూ ఉంటుంది.
హరే వేంకటేశ ప్రసీద ప్రసీద అని వేడుకోవడం భగవంతుని అనుగ్రహం కోసం చేసే ఆర్త ప్రార్థన. ప్రసీద అంటే అనుగ్రహించు లేదా ప్రసన్నుడివి కావాలని అర్థం. మనకు తెలియక చేసిన దోషాలను, తప్పులను క్షమించి మనపై అపారమైన కరుణ చూపమని స్వామిని వేడుకోవడం ఇందులో ప్రధానంగా కనిపిస్తుంది. భక్తుడు తన అజ్ఞానాన్ని నిష్కపటంగా ఒప్పుకుంటూ సరైన జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించమని వేంకటేశ్వరుని ప్రార్థిస్తాడు. భగవంతుడు ప్రసన్నుడైతే జీవితంలోని ఆటంకాలన్నీ పటాపంచలై పోతాయని, మంగళకరమైన మార్గం సుగమం అవుతుందని భక్తుల ప్రగాఢ నమ్మకం. కరుణా సముద్రుడైన ఆ స్వామి తనను ఆశ్రయించిన వారిని ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ చేయి విడువడు. శ్రీహరి రూపమైన వేంకటేశ్వరుని ప్రసన్నం చేసుకోవడం వల్ల ఈ భవబంధాల నుండి విముక్తి లభిస్తుంది.
ప్రియం వేంకటేశ ప్రయచ్ఛ ప్రయచ్ఛ అనే చివరి పాదం భక్తుడి కోరికను, ఆకాంక్షను తెలియజేస్తుంది. ఇక్కడ ప్రియం అంటే కేవలం ప్రాపంచికమైన సుఖాలు లేదా తాత్కాలిక భోగాలు మాత్రమే కాదు. ఆత్మకు మేలు చేసే పరమానందం, మోక్ష మార్గం అని దీని అర్థం. మనకు ఏది మంచిదో, ఏది శ్రేయస్కరమో ఆ సర్వజ్ఞుడైన స్వామికి ముందే తెలుసు. అందుకే తనకు వ్యక్తిగతంగా ఇష్టమైనది కాకుండా తన ఆత్మకు శ్రేయస్సు కలిగించే దానిని ప్రసాదించమని భక్తుడు వినమ్రంగా అడుగుతాడు. ప్రయచ్ఛ అంటే దయతో ప్రసాదించు అని అర్థం. మన హృదయ పూర్వకమైన నిష్కల్మష ప్రార్థనను ఆలకించి స్వామి వారు మనకు శుభాలను చేకూరుస్తారు. వేంకటేశ్వర స్వామిని హృదయపూర్వకంగా స్మరించడం ద్వారా భౌతికమైన అవసరాలు తీరడమే కాకుండా గొప్ప ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతి కూడా లభిస్తుంది.
ఈ పవిత్ర శ్లోకం పఠించడం వల్ల కలిగే సాత్విక కంపనాలు మనస్సును పవిత్రం చేస్తాయి. భక్తితో కూడిన ఈ ఆరాధన మనిషిని దైవత్వానికి మరింత చేరువ చేస్తుంది. కలియుగంలో నామస్మరణకు మించిన సాధన మరొకటి లేదు. ఈ శ్లోకం ప్రతిరోజూ స్మరించడం వల్ల మనలో ఆత్మవిశ్వాసం పెరుగుతుంది. కష్ట సమయాల్లో ధైర్యాన్ని కోల్పోకుండా ఆ స్వామిపై భారం వేసి ముందుకు సాగడం భక్తుడి లక్షణం. సర్వవ్యాపి అయిన వేంకటేశ్వరుడు భక్తుల హృదయాల్లో నివాసం ఉండి వారిని సన్మార్గంలో నడిపిస్తాడు. నిష్కామ భక్తితో ఆయన్ని ఆరాధించేవారికి ఇహలోకంలో సుఖము, పరలోకంలో మోక్షము తప్పక లభిస్తాయి. తిరుమలలో వెలసిన ఆ ఆనంద నిలయుడి పాద పద్మాలను ఆశ్రయించడమే మానవ జన్మకు పరిపూర్ణమైన సార్థకతను ఇస్తుంది. వేంకటేశ్వరుని కృపా కటాక్షాలు ఉన్నవారికి ఏ విధమైన భయము ఉండదు. ఆపదలు తొలగి సకల శుభాలు కలుగుతాయి. ప్రతి భక్తుడు తన జీవితంలో ఈ శరణాగతి తత్వాన్ని అలవర్చుకోవడం వల్ల ఆధ్యాత్మిక పరిణతిని సాధించగలడు.