శివ తాండవ నృత్య రహస్యం: - డా:సి.హెచ్.ప్రతాప్

 సృష్టిలోని గమనానికి లయకు మూలాధారం పరమశివుని తాండవ నృత్యం. శివుడు నృత్యం చేస్తున్న రూపమైన నటరాజ స్వరూపం వెనుక ఎంతో గంభీరమైన ఆధ్యాత్మిక వైజ్ఞానిక రహస్యాలు దాగి ఉన్నాయి. శివుని తాండవం ప్రధానంగా రెండు రకాలుగా కనిపిస్తుంది. ఒకటి ఆనంద తాండవం ఇది సృష్టి ప్రక్రియను సూచిస్తుంది. రెండవది రుద్ర తాండవం ఇది లయను లేదా వినాశనాన్ని సూచిస్తుంది. విశ్వంలోని ప్రతి అణువులో జరిగే కదలిక శివ తాండవానికి ప్రతిరూపమేనని వేదాలు చెబుతున్నాయి. శివుని తాండవ ముద్రలో ప్రతి అంశం ఒక గొప్ప సందేశాన్ని అందిస్తుంది. నటరాజ విగ్రహంలో శివుని చుట్టూ ఉన్న అగ్ని వలయం ఈ బ్రహ్మాండాన్ని సూచిస్తుంది. ఆయన ఒక చేతిలో పట్టుకున్న డమరుకం సృష్టి ఆరంభ శబ్దాన్ని తెలుపుతుంది. మరో చేతిలోని అగ్ని ఈ ప్రపంచం చివరికి లయమైపోయే స్థితిని సూచిస్తుంది. ఒక హస్తం అభయ ముద్రలో ఉండి భక్తులకు రక్షణను ఇస్తుండగా మరో హస్తం కిందికి చూపబడిన పాదాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. ఆ పాదం మనిషిలోని అహంకారాన్ని అజ్ఞానాన్ని అణచివేసే అపస్మారక పురుషునిపై ఉంటుంది. ఇది మనిషి తనలోని అజ్ఞానాన్ని తొలగించుకుంటేనే మోక్షం లభిస్తుందని తెలియజేస్తుంది. తాండవం అనేది కేవలం ఒక నృత్యం మాత్రమే కాదు అది ప్రకృతి సమతుల్యతకు ప్రతీక. పరమశివుడు తాండవం చేస్తున్నప్పుడు వెలువడే ప్రకంపనలు విశ్వం పునరుద్ధరణకు తోడ్పడతాయి. భౌతిక శాస్త్రవేత్తల అభిప్రాయం ప్రకారం అణువులలోని కణాల కదలికలు కూడా శివ తాండవాన్ని పోలి ఉంటాయని అంటారు. అందుకే స్విట్జర్లాండ్‌లోని అణు పరిశోధనా నిలయం వద్ద నటరాజ విగ్రహాన్ని ప్రతిష్ఠించారు. శివుని జటాజూటం నుంచి ప్రవహించే గంగానది శాంతికి జ్ఞానానికి గుర్తు. ఆయన కటిపై ఉన్న పులి చర్మం ప్రకృతి శక్తులను అదుపులో ఉంచే సామర్థ్యానికి నిదర్శనం. శివుని కంఠంలో ఉన్న సర్పం కాలానికి అతీతమైన శక్తిని సూచిస్తుంది. ఆయన శరీరానికి పూసుకున్న విభూతి ప్రతిదీ చివరికి బూడిదగా మారుతుందనే పరమ సత్యాన్ని చాటిచెబుతుంది.
శివ తాండవం పంచకృత్యాలను నిర్వహిస్తుంది. సృష్టి స్థితి లయ తిరోభావ అనుగ్రహ అనే ఈ ఐదు పనులు శివుని నృత్యం ద్వారానే సాగుతాయి. డమరుక నాదం సృష్టికి కారణమైతే అభయ హస్తం స్థితిని కాపాడుతుంది. అగ్ని హస్తం లయకారిగా మారుతుంది. ఊపిన కాలు మాయను తొలగించి తిరోభావాన్ని కలిగిస్తుంది. నేలపై ఉన్న పాదం అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. శివుడు తాండవం చేసేటప్పుడు ఆయన ధరించిన సర్పాలు ప్రాణశక్తికి సంకేతాలు. ఆయన తలపై ఉన్న అర్ధచంద్రుడు సమయానికి కాలానికి ప్రతీక. చిదంబరం వంటి పుణ్యక్షేత్రాలలో శివుడు ఆకాశ తత్వంతో నిత్యం తాండవం చేస్తూనే ఉంటాడని భక్తుల నమ్మకం. ఈ నృత్యాన్ని దర్శించడం లేదా స్మరించడం వల్ల మనసులోని అలజడులు తగ్గి ప్రశాంతత కలుగుతుంది. మనిషి తన జీవితంలో ఎదుర్కొనే ఒడిదుడుకులను ఒక క్రమపద్ధతిలో లయబద్ధంగా ఎదుర్కోవాలనే పాఠాన్ని ఈ తాండవం నేర్పుతుంది. తాండవం చేసే శివుడు అటు రౌద్రాన్ని ఇటు శాంతిని రెండింటినీ సమన్వయం చేస్తాడు. సమస్త జీవరాశులలో ప్రాణశక్తిగా ఉన్న శివుడు తన నృత్యం ద్వారా పాతదానిని అంతం చేసి కొత్త సృష్టికి బాటలు వేస్తాడు. ఈ రహస్యాన్ని తెలుసుకున్న సాధకుడు జనన మరణ చక్రం నుండి విముక్తి పొందుతాడు. తాండవ నృత్యం ద్వారా శివుడు అందించే అతిపెద్ద సందేశం ఏమిటంటే ఈ ప్రపంచంలో మార్పు ఒక్కటే శాశ్వతమని ఆ మార్పును లయబద్ధంగా స్వీకరించడమే పరమార్థమని చాటిచెబుతుంది. శివ తాండవం అనేది అనంతమైన శక్తికి విజ్ఞానానికి శాశ్వత సత్యానికి నిత్యమైన ప్రతిరూపం. అణువుల నుంచి నక్షత్రాల వరకు సాగే ప్రతి చలనం ఈ విశ్వ నర్తనంలో భాగమే. శివుని కాలి అందెల రవళిలో విశ్వం పుడుతుంది పెరుగుతుంది మరల ఆయనలోనే విలీనం అవుతుంది. ఈ నిరంతర ప్రక్రియే శివ తాండవ పరమార్థం. మనిషి తనలోని వికారాలను పోగొట్టుకుని చిన్మయ రూపంలో ఉన్న శివునితో ఏకమవ్వడమే ఈ దివ్య నృత్యం ఇచ్చే అంతిమ జ్ఞానం. సకల కళలకు మూలమైన ఈ తాండవం జీవన గమనానికి గమ్యానికి మార్గదర్శిగా నిలుస్తుంది. భక్తులు ఈ తాండవ శివుని ధ్యానించడం వల్ల ఆత్మజ్ఞానాన్ని పొంది సచ్చిదానంద రూపమైన పరమాత్మలో ఐక్యమవుతారు. శివ తాండవంలోని ప్రతి అడుగు ఒక జీవన సూత్రం ప్రతి లయ ఒక సత్యమని గ్రహించినప్పుడే మానవ జన్మ సార్థకమవుతుంది.