శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రపత్తి -10: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 విష్ణోః పదే పరమ" ఇత్యుదిత ప్రశంసౌ
యౌ "మధ్వ ఉత్స" ఇతి భోగ్య తయాఽప్యుపాత్తౌ ।
భూయస్తథేతి తవ పాణితల ప్రదిష్టౌ
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే
శ్రీవేంకటేశ్వర ప్రపత్తిలోని ఈ శ్లోకం భగవంతుని దివ్య చరణారవిందాల మహత్తును వేద ప్రమాణాలతో అత్యంత వైభవంగా వివరిస్తుంది. "విష్ణోః పదే పరమే పదం" అని వేదాలు కీర్తించిన ఆ పరమపదాన్ని, అలాగే భక్తుల హృదయ పీఠాన్ని అధిష్టించే శ్రీనివాసుని పాదాల శ్రేష్ఠతను ఈ శ్లోకం చాటిచెబుతుంది. ఇక్కడ కవి కేవలం భక్తితోనే కాకుండా, ఉపనిషత్ సారంతో స్వామివారి పాదాలను స్తుతించారు. శ్రీవేంకటేశ్వరుని చరణాలు సర్వలోకాలకు ఆధారం అలాగే సమస్త జీవులకు పరమ గమ్యం అని ఈ శ్లోకం ద్వారా మనకు బోధించబడింది.
శ్లోకంలోని మొదటి భాగమైన "విష్ణోః పదే పరమ" ఇత్యుదిత ప్రశంసౌ అనేది అత్యంత నిగూఢమైన అర్థాన్ని కలిగి ఉంది. ఋగ్వేదంలోని విష్ణు సూక్తం భగవంతుని మూడు పాదాల గురించి వివరిస్తూ, ఆయన పరమ పదం అత్యున్నతమైనదని, అక్కడ నిరంతరం మధువు ప్రవహిస్తుందని ప్రశంసించింది. ఆ వేద మంత్రం ఏ పాదాలనైతే కొనియాడిందో, అవే ఈ వేంకటాద్రిపై వెలసిన శ్రీనివాసుని పాదాలని ఇక్కడ సమన్వయం చేయబడింది. అంటే వేదాలు దేనిని వెతుకుతున్నాయో, అది తిరుమల క్షేత్రంలో మనకు సులభంగా దర్శనమిస్తోందని భావం. ఇది స్వామివారి పాదాల పట్ల మనలో అచంచలమైన గౌరవాన్ని పెంపొందిస్తుంది.
తదుపరి భాగమైన "యౌ మధ్వ ఉత్స ఇతి భోగ్య తయాఽప్యుపాత్తౌ" అనేది భక్తులకు ఆ పాదాలు ఇచ్చే అనుభూతిని వివరిస్తుంది. "మధ్వ ఉత్సః" అంటే తేనె ఊట లేదా అమృతపు ధార అని అర్థం. భగవంతుని పాదాలు కేవలం పూజనీయమైనవి మాత్రమే కావు, అవి భక్తులకు అత్యంత భోగ్యమైనవి. అంటే ఆ పాదాలను దర్శించినా, స్మరించినా మనసులో అమృతాన్ని ఆస్వాదించినంత మధురమైన అనుభూతి కలుగుతుంది. సంసార తాపత్రయాలతో అలసిపోయిన జీవుడికి ఈ పాదాలు ఒక చల్లని ఊటలాగా శాంతిని ప్రసాదిస్తాయి. జ్ఞానులకు అవి జ్ఞానాన్ని ఇస్తే, భక్తులకు అవి అనంతమైన ఆనందాన్ని పంచుతాయి.
"భూయస్తథేతి తవ పాణితల ప్రదిష్టౌ" అనే వాక్యం అత్యంత ఆసక్తికరమైనది. తిరుమల శ్రీవారి విగ్రహాన్ని గమనిస్తే, స్వామివారి కుడి హస్తం వ వరద ముద్రలో ఉండగా, ఎడమ హస్తం కటి హస్తంగా ఉంటుంది. కానీ స్వామివారి కుడి చేయి తన పాదాల వైపు చూపిస్తూ ఉంటుంది. "నేను వేదాలలో చెప్పబడిన పరమాత్మను, నా పాదాలే మీకు శరణ్యం" అని స్వామి తన హస్తంతో భక్తులకు స్వయంగా నిర్దేశిస్తున్నట్లుగా ఉంటుంది. అంటే వేదాల మాటను స్వామి తన చేతి సంజ్ఞతో ధ్రువీకరిస్తున్నారు. ఈ విధంగా భగవంతుడే స్వయంగా తన చరణాలను ఆశ్రయించమని భక్తులకు దిశానిర్దేశం చేస్తున్నారు.
శ్రీవేంకటేశ్వర చరణౌ శరణం ప్రపద్యే అని ముగిసే ఈ శ్లోకం సంపూర్ణ శరణాగతిని ప్రబోధిస్తుంది. వేదాలు స్తుతించినవి, భక్తులకు అమృతం వంటివి, స్వామి స్వయంగా చూపినవి అయిన ఆ దివ్య చరణాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను అని దీని తాత్పర్యం. మానవ జీవితంలో ఎదురయ్యే సర్వ దుఃఖాలకు, భయాలకు ఏకైక పరిష్కారం ఆ వేంకటేశ్వరుని పాదాలను ఆశ్రయించడమే. మనం ఎన్ని సత్కర్మలు చేసినా, ఎంతటి జ్ఞానాన్ని సంపాదించినా, భగవంతుని కృప లేనిదే మోక్షం లభించదు. ఆ కృపకు మూలం శ్రీవారి చరణాల చెంత లభించే ఆశ్రయం.
చివరగా, ఈ శ్లోకం ఆధ్యాత్మిక సాధకుడికి ఒక గొప్ప భరోసాను ఇస్తుంది. అనంతమైన విశ్వానికి అధిపతి అయిన విష్ణువు, మన కోసం ఇక్కడ అర్చా మూర్తిగా వెలసి తన పాదాల ద్వారా మనల్ని రక్షిస్తున్నాడు. ఈ రహస్యాన్ని గ్రహించి, మన దైనందిన జీవితంలో ప్రతి పనిని ఆ స్వామి పాదాలకు అంకితం చేస్తూ జీవించాలి. నిత్యం ఈ శ్లోకాన్ని పఠించడం వల్ల మనలో అహంకారం తొలగి, పరమాత్మ పట్ల వినయం, భక్తి పెరుగుతాయి. అటువంటి మహిమాన్వితమైన వేంకటేశ్వర పాదపద్మాలకు మనసా, వాచా, కర్మణా ప్రణామం చేయడం ద్వారానే ఈ మానవ జన్మ సార్థకమవుతుంది.