శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రపత్తి -15: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 సత్త్వోత్తరైః సతత సేవ్యపదాంబుజేన
సంసార తారక దయార్ద్ర దృగంచలేన ।
సౌమ్యోపయంతృ మునినా మమ దర్శితౌ తే
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే
వేంకటేశ్వర ప్రపత్తిలోని ఈ శ్లోకం భగవంతుని పాదపద్మాల వైశిష్ట్యాన్ని, గురుకృప ద్వారా ఆ చరణాలను చేరుకునే మార్గాన్ని అత్యంత భక్తితో వివరిస్తుంది. "సత్త్వోత్తరైః సతత సేవ్యపదాంబుజేన" అంటూ సాగే ఈ స్తోత్రం స్వామివారి పాదాలను నిరంతరం కొలిచే మహానుభావుల గురించి, సంసార సాగరాన్ని దాటించే ఆ స్వామి కరుణాకటాక్షాల గురించి ప్రస్తావిస్తుంది. ముఖ్యంగా ఈ శ్లోకంలో ఒక గొప్ప ఆచార్యుని ప్రస్తావన ఉండటం వల్ల దీనికి ఆధ్యాత్మికంగా విశేష ప్రాధాన్యత ఉంది. శ్రీవేంకటేశ్వరుని పాదాలను ఆశ్రయించడం వెనుక ఉన్న గురు అనుగ్రహాన్ని ఈ వర్ణన మనకు స్పష్టం చేస్తుంది.
మొదటగా "సత్త్వోత్తరైః సతత సేవ్యపదాంబుజేన" అనగా సత్వగుణ ప్రధానులైన మహాత్ముల చేత నిరంతరం సేవించబడే పద్మాల వంటి పాదాలు అని అర్థం. లోకంలో రజోగుణం, తమోగుణం ఉన్నవారు భౌతిక సుఖాల కోసం ఆరాటపడతారు, కానీ సత్వగుణ సంపన్నులు కేవలం భగవంతుని సేవలోనే ఆనందాన్ని వెతుక్కుంటారు. అటువంటి జ్ఞానులు, యోగులు తమ హృదయాలలో ఆ వేంకటేశ్వరుని పాదాలను ప్రతిష్ఠించుకుని నిరంతరం ధ్యానిస్తారు. సేవ్యపదాంబుజేన అనగా సేవించడానికి యోగ్యమైన పద్మసమానమైన పాదాలు. ఈ పాదాల నుండి వెలువడే దివ్య కాంతి భక్తుల మనస్సులోని అజ్ఞానమనే చీకటిని పారద్రోలుతుంది. జ్ఞానులకు గమ్యస్థానంగా, భక్తులకు శరణ్యంగా ఈ చరణాలు విరాజిల్లుతున్నాయి.
"సంసార తారక దయార్ద్ర దృగంచలేన" అనే భాగం భగవంతుని కరుణా రసాన్ని వర్ణిస్తుంది. సంసారమనేది ఒక అంతులేని సముద్రం వంటిది. జనన మరణ చక్రంలో చిక్కుకున్న మానవులను ఆ ఒడ్డుకు చేర్చే నావ ఆ స్వామి పాదాలే. భగవంతుని చూపులు దయతో నిండి ఉంటాయి. దయార్ద్ర దృగంచలేన అనగా కరుణతో తడిసిన కడగంటి చూపులతో స్వామి తన భక్తులను అనుగ్రహిస్తాడు. కేవలం ఆ పాదాలను దర్శించుకుంటేనే సరిపోదు, ఆ స్వామి కరుణా వీక్షణలు మనపై పడినప్పుడే మన కర్మలు నశించి ముక్తి లభిస్తుంది. భక్తుల కష్టాలను చూసి చలించిపోయే ఆ పరమాత్మ హృదయం ఆయన కళ్లలో ప్రతిబింబిస్తుంది. ఆ చూపులు భక్తులకు అభయాన్ని, ధైర్యాన్ని ప్రసాదిస్తాయి.
ఈ శ్లోకంలో "సౌమ్యోపయంతృ మునినా మమ దర్శితౌ తే" అనేది అత్యంత ముఖ్యమైన భాగం. ఇక్కడ సౌమ్యోపయంతృ ముని అనగా ప్రసిద్ధ వైష్ణవ ఆచార్యులైన మణవాళ మామునులని అర్థం. గురువు లేదా ఆచార్యుని ప్రమేయం లేకుండా భగవంతుని తత్త్వాన్ని పూర్తిగా అర్థం చేసుకోవడం అసాధ్యం. ఆ మునిశ్రేష్ఠులే నాకు ఈ శ్రీవేంకటేశ్వర చరణాలను చూపించారు అని భక్తుడు ఇక్కడ కృతజ్ఞతతో చెప్పుకుంటున్నాడు. భగవంతుడు అంతటా ఉన్నప్పటికీ, ఆయన పాదాల చెంత శరణాగతి చేయడం ఎలాగో గురువు మాత్రమే నేర్పగలడు. గురుకృప తోడైనప్పుడే భక్తునికి భగవంతుని పాదాల మీద అచంచలమైన విశ్వాసం కలుగుతుంది. ఆచార్యుడు చూపిన మార్గంలో నడవడం వల్ల భగవంతుని అనుగ్రహం సులభంగా లభిస్తుంది.
చివరగా "శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే" అంటూ భక్తుడు ఆ దివ్య చరణాలను ఆశ్రయిస్తున్నాడు. శరణాగతి అనేది భక్తుని వైపు నుండి చేసే చివరి ప్రయత్నం. తన సర్వస్వాన్ని భగవంతుని పాదాల చెంత ఉంచి, రక్షణ భారం ఆయనకే వదిలేయడమే దీని పరమార్థం. ఈ శ్లోకాన్ని నిరంతరం పఠించడం వల్ల మనిషిలో ఉన్న అహంకారం తొలగి వినయం ఏర్పడుతుంది. ఆచార్యుల పట్ల గౌరవం, భగవంతుని పట్ల అనన్య భక్తి కలుగుతాయి. ఈ పాదాలు సంసార భయాన్ని పోగొట్టి ఆత్మానందాన్ని ప్రసాదిస్తాయి. ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని కోరుకునే ప్రతి భక్తునికి గురువు చూపిన ఆ వేంకటేశ్వరుని పాదాలే పరమ లక్ష్యం. అటువంటి దివ్యమైన, కరుణాభరితమైన శ్రీవేంకటేశ్వర పాదాలను నేను మనస్ఫూర్తిగా శరణు వేడుతున్నాను.