శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రపత్తి -2: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

శ్రీమన్ కృపాజలనిధే కృతసర్వలోక

సర్వజ్ఞ శక్త నతవత్సల సర్వశేషిన్ ।

స్వామిన్ సుశీల సుల భాశ్రిత పారిజాత

శ్రీవేంకటేశచరణౌ శరణం ప్రపద్యే

 

శ్రీవేంకటేశ్వర సుప్రభాతంలోని ప్రపత్తి విభాగంలో చోటుచేసుకున్న ఈ శ్లోకం శరణాగతి తత్త్వానికి పరాకాష్ఠగా నిలుస్తుంది. భగవంతుడైన శ్రీనివాసుని పాదపద్మాలను ఆశ్రయించడం వల్ల కలిగే అభయాన్ని, ఆయన అనంత కల్యాణ గుణాలను ఈ శ్లోకం అత్యంత భక్తిరసభరితంగా ఆవిష్కరిస్తుంది. భక్తుడు తన సర్వస్వాన్ని పరమాత్మకు సమర్పించుకుంటూ, ఆయన గుణగణాలను కీర్తిస్తూ వేడుకునే అద్భుత ఘట్టం ఇది. ఈ శ్లోకంలో ప్రతి పదం స్వామివారి వైభవాన్ని ఒక్కో కోణంలో వివరిస్తుంది. 'శ్రీమన్' అని సంబోధించడం ద్వారా మహాలక్ష్మి నిరంతరం కొలువై ఉండే ఐశ్వర్యమూర్తిగా ఆయనను కొనియాడుతున్నారు. భగవంతుడు లక్ష్మీసమేతుడై ఉన్నప్పుడే భక్తులపై కరుణను కురిపిస్తాడు. ఆయన కేవలం దైవం మాత్రమే కాదు, 'కృపాజలనిధి' అనగా దయ అనే గుణానికి అంతులేని సముద్రం వంటివాడు. సముద్రం ఏ విధంగా అయితే అపరిమితంగా ఉంటుందో, స్వామివారి కరుణ కూడా కొలవలేనంత విశాలమైనది. మానవ మాత్రులు చేసే పొరపాట్లను మన్నించి, వారిని దరిజేర్చుకునే ఆ గుణం అపారమైనది.

ఆయన 'కృతసర్వలోక' అనగా ఈ సమస్త జగత్తును సృష్టించిన సృష్టికర్త. అణువు నుండి బ్రహ్మాండం వరకు ప్రతిదీ ఆయన సంకల్పం వల్లనే ఉద్భవించింది. సృష్టించడమే కాకుండా, ఆయన 'సర్వజ్ఞుడు' అంటే అన్ని విషయాలనూ తెలిసినవాడు. భక్తుల హృదయాల్లో ఉన్న కోరికలను, వారి బాధలను, వారు బయటికి చెప్పకపోయినా గ్రహించగల అంతర్యామి ఆయన. ఆయన 'శక్త' అంటే సమస్తాన్ని నిర్వహించగల సామర్థ్యం కలిగినవాడు. అసాధ్యమైన దానిని సైతం సుసాధ్యం చేయగల పరమేశ్వరుడు. భక్తుడు తన అశక్తతను గుర్తించి, సర్వశక్తుడైన ఆ దేవుని వైపు మొగ్గు చూపడమే నిజమైన భక్తి. 'నతవత్సల' అనే పదం ఆయన వాత్సల్యాన్ని చాటిచెబుతుంది. తలవంచి నమస్కరించిన భక్తులపై ఆవు తన దూడపై చూపినంతటి సహజమైన ప్రేమను ఆయన కురిపిస్తాడు. శరణు కోరిన వారిని కన్నతల్లిలా ఆదరించడం ఆయన స్వభావం. బిడ్డ ఎన్ని తప్పులు చేసినా తల్లి ఏ విధంగా అయితే క్షమిస్తుందో, పరమాత్మ కూడా ఆశ్రితుల దోషాలను పరిగణనలోకి తీసుకోడు.

ఆయన 'సర్వశేషి' అంటే అందరికీ, అన్నిటికీ ఆయనే యజమాని. మనం చేసే ప్రతి పని, మన ప్రాణం, మన సంపద అన్నీ ఆయనకే చెందుతాయి. 'స్వామిన్' అని పిలవడం ద్వారా భక్తుడు తనపై భగవంతుడికి ఉన్న సంపూర్ణ అధికారాన్ని అంగీకరిస్తున్నాడు. ఆయన 'సుశీల' గుణనిధి. ఎంతటి గొప్పవాడైనప్పటికీ, సామాన్య భక్తులతో సైతం కలిసిపోయే స్వభావం ఆయనది. తన పరత్వాన్ని, గొప్పతనాన్ని పక్కన పెట్టి సామాన్యుల కోసం దిగివచ్చే గుణమే ఆయన శీలం. ఆయన 'సులభ' అంటే సులభంగా చేరుకోడదగినవాడు. కఠినమైన తపస్సులోనో, కష్టతరమైన యజ్ఞయాగాదుల్లోనో కాకుండా, నిశ్చలమైన భక్తితో పిలిస్తే చాలు పలికే దైవం ఆయన. భక్తుని ఆర్తిని చూసి తక్షణమే స్పందించే గుణం ఆయనను సులభుడుగా మార్చింది. 'ఆశ్రిత పారిజాత' అంటే తనను ఆశ్రయించిన వారికి కోరిన కోర్కెలు తీర్చే కల్పవృక్షం వంటివాడు. దేవలోకంలోని పారిజాత వృక్షం ఏ విధంగా అయితే అడిగిన వెంటనే వరాలను ఇస్తుందో, శ్రీవేంకటేశ్వరుడు కూడా తనను నమ్మిన వారిని ఎన్నడూ నిరాశపరచడు. భక్తుల కోరికలను తీర్చడమే కాకుండా వారికి కావలసిన మోక్షాన్ని కూడా ప్రసాదిస్తాడు.

ఇన్ని అద్భుత గుణాలు కలిగిన ఆ శ్రీవేంకటేశ్వరుని చరణాలను 'శరణం ప్రపద్యే' అంటే శరణు వేడుకుంటున్నాను అని భక్తుడు ప్రార్థిస్తున్నాడు. భగవంతుని పాదాలే భక్తుడికి అసలైన ఆశ్రయం. ఈ సంసార సాగరాన్ని దాటడానికి ఆ పాదాలే నావ వంటివి. మనస్సులోని అహంకారాన్ని వీడి, భగవంతుని పాదాల చెంత చేరడమే మోక్ష మార్గం. ఈ శ్లోకం ద్వారా భక్తుడు తన అశక్తతను చాటుకుంటూ, సర్వసమర్థుడైన స్వామిపై సంపూర్ణ భారాన్ని వేస్తున్నాడు. శ్రీనివాసుని దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని స్మరిస్తూ, ఆయన పాద పద్మాలను ఆశ్రయించడం వల్ల కలిగే తృప్తి, ధైర్యం మాటలకు అందవు. కలియుగ వైకుంఠమైన తిరుమలలో వెలసిన ఆ దైవం, తన గుణాల ద్వారా భక్తులకు నిరంతరం అభయప్రదానం చేస్తూనే ఉంటాడు. ఈ ప్రపత్తి మంత్రం భక్తుల హృదయాలలో భగవంతునిపై అచంచలమైన విశ్వాసాన్ని నింపుతుంది. అజ్ఞానమనే చీకటిని తొలగించి, జ్ఞానమనే కాంతిని ప్రసాదించే ఆ పాదాల చెంత చేరడమే మానవ జన్మకు పరమార్థం. సకల జీవరాశులకు పరమగతి ఆ వేంకటేశ్వరుడే అని ఈ శ్లోకం మనకు దిశానిర్దేశం చేస్తోంది. భక్తుడు తన అహాన్ని వదిలి, సర్వశక్తుడైన పరమాత్మకు లొంగిపోవడమే ఈ శ్లోకంలోని అంతరార్థం. శరణాగతి అనే ప్రక్రియలో భక్తునికి భగవంతుని గుణాల పట్ల నమ్మకం, తన రక్షణ పట్ల భరోసా కలుగుతాయి. వేంకటాద్రి పైన కొలువై ఉన్న ఆ స్వామి పాదాలు ఆశ్రిత జనులకు రక్షణ కవచాలు. ఆ పాదాల నీడలో నివసించడం వల్ల మానవుడు సంసార తాపత్రయాల నుండి విముక్తి పొంది ప్రశాంతతను పొందుతాడు. ఈ శ్లోక పఠనం భక్తునిలో వినయాన్ని, భక్తిని పెంపొందించి పరమాత్మ కృపకు పాత్రుడిని చేస్తుంది.