మన పుణ్య క్షేత్రాలు- 36: -సి.హెచ్.ప్రతాప్

 భారతదేశంలోని అత్యంత ప్రసిద్ధమైన వైష్ణవ క్షేత్రాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని విశాఖపట్నంలో వెలసిన శ్రీ వరాహ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి ఆలయం లేదా సింహాచలం ఆలయం అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగినది. సముద్ర మట్టానికి ఎనిమిది వందల అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న సింహగిరి పర్వతంపై ఈ పుణ్యక్షేత్రం కొలువై ఉంది. ఇక్కడ స్వామివారు వరాహ నరసింహ రూపాల కలయికతో దర్శనమిస్తారు. పురాణాల ప్రకారం హిరణ్యకశిపుడి నుండి ప్రహ్లాదుడిని రక్షించడానికి విష్ణువు ఎత్తిన అవతారమిది. స్వామివారి విగ్రహం ఎప్పుడూ చందన పూతతో కప్పబడి ఒక శివలింగం ఆకారంలో కనిపిస్తుంది. ఏడాది పొడవునా భక్తులకు చందన రూపంలోనే దర్శనమిచ్చే స్వామివారు కేవలం అక్షయ తృతీయ రోజున మాత్రమే నిజరూప దర్శనం ఇస్తారు. ఈ వేడుకను చందనోత్సవం అని పిలుస్తారు. ఈ రోజున స్వామివారిని దర్శించుకోవడానికి దేశం నలుమూలల నుండి లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తారు.
ఈ ఆలయ నిర్మాణ శైలి ఒరిస్సా చోళ కళారీతుల సమ్మేళనంగా ఉంటుంది. పదకొండవ శతాబ్దానికి చెందిన ఈ ఆలయం కళింగ శిల్పకళా వైభవానికి నిదర్శనం. ఆలయ గోడలపై ఉన్న శిల్పాలు పురాణ గాథలను జీవకళతో ప్రతిబింబిస్తాయి. తొంభై ఆరు స్తంభాలతో ఉన్న కళ్యాణ మంటపం అందులోని శిల్పాలు అత్యద్భుతంగా ఉంటాయి. గర్భాలయానికి వెళ్లే దారిలో ఉన్న కప్పస్తంభం ఈ ఆలయంలోని మరొక విశేషం. ఈ స్తంభాన్ని కౌగిలించుకుంటే కోరిన కోరికలు నెరవేరుతాయని సంతానం లేని వారికి కలుగుతుందని భక్తుల దృఢ విశ్వాసం. ఇక్కడ ఉన్న గంగాధార అనే పవిత్ర జలపాతంలో స్నానం చేయడం వల్ల శరీర రుగ్మతలు తొలగిపోతాయని భక్తులు నమ్ముతారు. ఆలయ ప్రాంగణంలో ఉన్న ప్రతి రాయి ఒక చరిత్రను ఆధ్యాత్మిక శక్తిని కలిగి ఉంటుంది. స్వామివారి విగ్రహం పంది తల సింహం తోక మానవ శరీరాన్ని కలిగి ఉండటం ఒక విశేషం.
సింహాచల క్షేత్రం భక్తుల పాలిట కల్పవల్లిగా విరాజిల్లుతోంది. స్వామివారికి సమర్పించే చందనం తయారీ ప్రక్రియ కూడా ఎంతో నియమ నిబద్ధతతో జరుగుతుంది. ప్రతి సంవత్సరం నాలుగు సార్లు స్వామివారికి చందనం సమర్పిస్తారు. ఆలయ పరిసరాలు ఎంతో ప్రశాంతంగా పచ్చని ప్రకృతితో నిండి ఉంటాయి. విశాఖపట్నం నగరానికి కిరీటంలా భాసించే ఈ కొండపై నుండి నగరం సముద్రపు దృశ్యాలు ఎంతో అందంగా కనిపిస్తాయి. ఇక్కడ జరిగే గిరి ప్రదక్షిణ మరొక ముఖ్యమైన ఘట్టం. ముప్పై రెండు కిలోమీటర్ల దూరం కొండ చుట్టూ భక్తులు నడుస్తూ స్వామివారిని స్మరిస్తారు. ఈ యాత్ర ఆధ్యాత్మికంగా శారీరక శక్తిని ఇచ్చేదిగా భావిస్తారు. స్వామివారి ప్రసాదమైన లడ్డూ పులిహోర భక్తులకు ఎంతో ప్రీతికరమైనవి. ఇక్కడి కప్పస్తంభం చుట్టూ ప్రదక్షిణలు చేయడం భక్తులు ఒక సంప్రదాయంగా భావిస్తారు.
చరిత్రకారుల ప్రకారం కులోత్తుంగ చోళుడు కృష్ణదేవరాయలు ఈ ఆలయాన్ని దర్శించి అనేక కానుకలు సమర్పించారు. కృష్ణదేవరాయలు కళింగ యుద్ధంలో విజయం సాధించిన తర్వాత ఇక్కడ జయస్తంభాన్ని ప్రతిష్టించారు. ఆలయంలోని శాసనాలు ఆ కాలపు సామాజిక రాజకీయ పరిస్థితులను వివరిస్తాయి. సింహాచలం కేవలం ఒక మతపరమైన కేంద్రమే కాకుండా ఒక సాంస్కృతిక వారసత్వ సంపద. ప్రతిరోజూ ఇక్కడ జరిగే నిత్య పూజలు వేద పారాయణాలు భక్తులలో భక్తి భావాన్ని పెంపొందిస్తాయి. వైశాఖ మాసంలో జరిగే చందనోత్సవం పర్యాటక రంగంపై కూడా గొప్ప ప్రభావం చూపుతుంది. భక్తుల సౌకర్యార్థం దేవస్థానం వారు వసతి అన్నదాన కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తున్నారు. నరసింహ స్వామి ఉగ్రరూపం దాల్చకుండా చందనంతో శాంతింపజేయడం వెనుక ఉన్న అంతరార్థం మానవుడు కూడా తన కోపాన్ని తగ్గించుకుని ప్రశాంతంగా ఉండాలని సూచించడమే.
ఈ క్షేత్రం యొక్క వైభవం మాటలకు అందదు. ఇక్కడికి వచ్చే ప్రతి భక్తుడు ఒక వింతైన అనుభూతిని ఆధ్యాత్మిక శక్తిని పొందుతాడు. కొండపైకి వెళ్లే మార్గంలో ఉన్న మలుపులు చుట్టూ ఉన్న అడవి ప్రాంతం మనసును ఆహ్లాదపరుస్తాయి. శనివారాలు పండుగ రోజుల్లో ఆలయం భక్తులతో కిక్కిరిసిపోతుంది. విశాఖపట్నం వచ్చే పర్యాటకులు తప్పనిసరిగా దర్శించాల్సిన ప్రదేశాలలో సింహాచలం మొదటి వరుసలో ఉంటుంది. ఈ దివ్య క్షేత్రం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక ఆభరణం. స్వామివారి కృపతో అందరికీ సుఖశాంతులు కలగాలని భక్తులు ప్రార్థిస్తారు. చారిత్రక ఆధ్యాత్మిక శిల్పకళా ప్రాధాన్యత కలిగిన సింహాచలం దర్శనం జన్మధన్యమని భక్తులు భావిస్తారు. ప్రతి ఏటా జరిగే కళ్యాణోత్సవాలు ఇతర పండుగలు భక్తులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తాయి. ఆలయ పరిసరాల్లోని వృక్ష సంపద కూడా ఔషధ గుణాలు కలిగి ఉంటుందని ప్రజలు నమ్ముతారు. గర్భాలయం లోపల నిరంతరం వెలిగే అఖండ దీపం స్వామివారి దివ్యత్వానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.