శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రపత్తి -8- సి.హెచ్.ప్రతాప్

 లక్ష్మీ మహీ తదనురూప నిజానుభావ
నీకాది దివ్య మహిషీ కరపల్లవానామ్ ।
ఆరుణ్య సంక్రమణతః కిల సాంద్రరాగౌ
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే
ఈ శ్లోకం భగవంతుని పాదాల అరుణ వర్ణానికి గల కారణాన్ని అత్యంత చమత్కారభరితమైన, భక్తిరస పూరితమైన కల్పనతో వివరిస్తుంది. స్వామి వారి పాదాలు సహజంగానే ఎర్రగా ఉంటాయని మనకు తెలుసు, కానీ ఆ ఎరుపు రంగు ఎలా వచ్చిందో ఈ శ్లోకం ఒక దివ్యమైన దృశ్యాన్ని మన కళ్లముందు ఉంచుతుంది. శ్లోకంలోని మొదటి భాగం లక్ష్మీ మహీ తదనురూప నిజానుభావ అని పేర్కొంటుంది. శ్రీనివాసునికి ఇద్దరు ప్రధాన దేవేరులు ఉన్నారు, వారు శ్రీదేవి (లక్ష్మి) మరియు భూదేవి (మహి). వీరిద్దరూ పరమాత్మ శక్తికి ప్రతిరూపాలు. వారి మహిమ, ప్రభావం స్వామి వారికి అనుగుణంగానే ఉంటాయి. నీకాది దివ్య మహిషీ కరపల్లవానామ్ అంటే లక్ష్మీదేవి, భూదేవి మరియు నీళాదేవి వంటి దివ్య మహిషుల హస్త పల్లవాలు అని అర్థం. వారు నిరంతరం స్వామి వారి పాదాలను సేవించే భాగ్యాన్ని పొందుతారు.
రెండవ భాగం ఆరుణ్య సంక్రమణతః కిల సాంద్రరాగౌ అని వివరిస్తుంది. ఇక్కడ ఆరుణ్య సంక్రమణం అంటే ఎరుపు రంగు ఒక చోటు నుండి మరొక చోటుకు మారడం అని అర్థం. లక్ష్మీదేవి, భూదేవిల హస్తాలు సహజంగానే చిగురుటాకుల వలె ఎర్రగా, కోమలంగా ఉంటాయి. వారు భక్తితో, అనురాగంతో శ్రీవేంకటేశ్వరుని పాదాలను తమ చేతులతో నిమురుతున్నప్పుడు, ఆ దేవేరుల హస్తాలలోని ఎరుపు రంగు స్వామి వారి పాదాలకు అంటుకున్నదట. సాంద్రరాగౌ అంటే ఆ ఎరుపు రంగు గాఢంగా మారి స్వామి పాదాలను మరింత శోభాయమానంగా మార్చింది. ఇది భక్తుడి హృదయంలో కలిగే ఒక సుందరమైన భావన. నిజానికి భగవంతుని పాదాలు స్వతహాగానే అరుణ వర్ణంతో ప్రకాశిస్తాయి, కానీ కవి ఇక్కడ ఆ దేవేరుల సేవ వల్లనే ఈ రంగు వచ్చిందని వర్ణించడం ద్వారా వారి భక్తిని, స్వామి పట్ల వారికున్న అనురాగాన్ని ఎంతో గొప్పగా చాటిచెప్పారు.
మూడవ భాగం కిల అనే పదాన్ని ఉపయోగిస్తుంది. కిల అంటే నిశ్చయంగా లేదా ప్రసిద్ధంగా అని అర్థం. అంటే ఈ అద్భుతమైన దృశ్యం భక్తులందరికీ తెలిసిన పరమ సత్యమని దీని భావం. భగవంతుని పాదాలపై ఉన్న ఆ ఎరుపు రంగు కేవలం రంగు మాత్రమే కాదు, అది అనురాగానికి ప్రతీక. రాగము అంటే రంగు మరియు ప్రేమ అని రెండు అర్థాలు ఉన్నాయి. దేవేరుల మనస్సులలో ఉన్న గాఢమైన ప్రేమ (రాగము) వారి చేతుల ద్వారా స్వామి పాదాలకు రంగు (రాగము) రూపంలో సంక్రమించింది. ఈ వర్ణన ద్వారా భక్తులకు స్వామి వారి గృహస్థ ధర్మం, దేవేరులతో ఆయనకు ఉన్న అనుబంధం మరియు ఆ పాదాల పట్ల వారికీ ఉన్న గౌరవం స్పష్టమవుతాయి.
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే అని ముగిస్తూ, అటువంటి దివ్యమైన ఎరుపు రంగుతో శోభిల్లే శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామి పాదాలను నేను శరణు వేడుతున్నాను అని భక్తుడు ప్రార్థిస్తాడు. లక్ష్మీదేవి, భూదేవి వంటి నిత్యసూరులే ఆ పాదాలను సేవిస్తుంటే, సామాన్య మానవులమైన మనం ఆ పాదాలను ఆశ్రయించడం ఎంతటి పుణ్యమో కదా అనిపిస్తుంది. ఈ శ్లోకం పఠించడం వల్ల మనసులో నిర్మలమైన భక్తి పల్లవిస్తుంది. భగవంతుని పాదాలను ధ్యానించడం వల్ల మన హృదయాలలోని మాలిన్యం తొలగిపోతుంది. ఆ పాదాల ఎరుపు రంగు మన పాపాలను దహించి వేసే అగ్ని లాంటిదని, అదే సమయంలో మనకు రక్షణ ఇచ్చే అభయ హస్తం లాంటిదని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
తిరుమల కొండపై వెలసిన ఆ దేవదేవుని పాద పద్మాలు సకల లోకాలకు ఆధారం. ఆ పాదాల చెంత చేరిన వారికి పునర్జన్మ ఉండదు. ఈ శ్లోకంలో వివరించబడిన ఆరుణ్య సంక్రమణం భక్తుడికి ఒక గొప్ప సందేశాన్ని ఇస్తుంది. మనం కూడా దేవేరుల వలె నిరంతరం భగవంతుని సేవలో నిమగ్నమైతే, ఆ దైవత్వపు రంగు మనకు కూడా అంటుకుంటుంది. అంటే మనలోని జీవత్వం పోయి దైవత్వం సిద్ధిస్తుంది. అటువంటి మహోన్నతమైన మార్గాన్ని చూపే శ్రీవేంకటేశ్వరుని చరణ కమలాలకు సాష్టాంగ నమస్కారం చేయడం ప్రతి భక్తుడి కర్తవ్యం.