శ్రీరామ భక్త శిఖామణులు- శ్రీ త్యాగరాజ స్వామి- డా:సి.హెచ్.ప్రతాప్

 కర్ణాటక సంగీత ప్రపంచంలో వాగ్గేయకార త్రయంగా ప్రసిద్ధి చెందిన వారిలో శ్రీత్యాగరాజ స్వామి అగ్రగణ్యులు. 18వ శతాబ్దంలో ప్రకాశించిన ఈ మహనీయుడు భక్తి భావంతో కూడిన సంగీతాన్ని ఒక జీవన సాధనగా మార్చి మోక్షాన్ని సాధించారు. త్యాగయ్య 1767లో ప్రకాశం జిల్లాలోని కాకర్ల గ్రామంలో జన్మించారు. ఆయన తండ్రి రామబ్రహ్మం, తల్లి సీతమ్మ. వీరి కుటుంబం తంజావూరు సమీపంలోని తిరువయ్యూరుకు వలస వెళ్లింది. చిన్నతనం నుండే త్యాగయ్యకు సంగీతం పట్ల అపారమైన ఆసక్తి ఉండేది. శొంఠి వెంకటరమణయ్య వద్ద సంగీత పాఠాలు నేర్చుకుని, అతి తక్కువ కాలంలోనే శాస్త్రీయ సంగీతంలో నిష్ణాతులయ్యారు. రామనామ జపాన్ని తన శ్వాసగా మార్చుకున్న త్యాగయ్య, శ్రీరామచంద్రుని దర్శనం కోసం నిరంతరం తపించేవారు.
త్యాగరాజ స్వామి జీవితం నిరాడంబరతకు, త్యాగానికి నిలువుటద్దం. ఆయనకు ఆస్తిపాస్తుల పట్ల, రాజభోగాల పట్ల ఏనాడూ ఆసక్తి కలగలేదు. తంజావూరు రాజు శరభోజీ ఆహ్వానించినప్పటికీ, ఆయన రాజదర్బారుకు వెళ్ళడానికి నిరాకరించారు. ఆ సమయంలోనే ఆయన "నిధి చాల సుఖమా? రామ సన్నిధి సేవ సుఖమా?" అనే ప్రసిద్ధ కీర్తనను రచించారు. భౌతిక సంపద కంటే భగవంతుని సన్నిధిలో ఉండే ఆనందమే మిన్న అని ఈ కీర్తన ద్వారా లోకానికి చాటి చెప్పారు. ఆయన ఉంఛవృత్తిని స్వీకరించి, ప్రజల నుండి లభించిన బిక్షతోనే జీవనం సాగించారు. తన ఇంటిలో వెలిసిన శ్రీరామ విగ్రహానికి నిత్యం పూజలు చేస్తూ, తన ఆవేదనను, ఆనందాన్ని కీర్తనల రూపంలో రాముడికి నివేదించేవారు. ఆయన ప్రతి కృతీ ఒక అనుభవం, ప్రతి స్వరమూ ఒక ప్రార్థన.
త్యాగయ్య దాదాపు 24,000 కీర్తనలు రచించారని ప్రతీతి, కానీ ప్రస్తుతం మనకు దాదాపు 800 కీర్తనలు మాత్రమే లభ్యమవుతున్నాయి. ఆయన కీర్తనలలో "పంచరత్న కృతులు" అత్యంత విశిష్టమైనవి. జగదానంద కారక, దుుడుకు గల, సాధించనే, కనకన రుచిరా, ఎందరో మహానుభావులు అనే ఈ ఐదు కృతులు సంగీత ప్రపంచంలో ఆభరణాలు వంటివి. వీటిని ప్రతి ఏటా త్యాగరాజ ఆరాధనోత్సవాలలో వేలాది మంది కళాకారులు ఏకకంఠంతో గానం చేస్తారు. ఆయన కృతులు కేవలం సంగీతానికే పరిమితం కాకుండా, వేదాంత సారాన్ని కూడా కలిగి ఉంటాయి. మనుషులు భక్తి మార్గంలో ఎలా నడవాలి, మనసును ఎలా నిగ్రహించుకోవాలి అనే విషయాలను ఆయన తన సాహిత్యంలో వివరించారు. సంగీతం ద్వారా దైవత్వాన్ని ఎలా చేరుకోవాలో ఆయన నిరూపించారు.
త్యాగయ్య సంగీత శాస్త్రంలో ఎన్నో నూతన రాగాలను సృష్టించిన మేధావి. ఖరహరప్రియ, హరికాంబోజి వంటి రాగాలకు ఆయన కీర్తనల ద్వారానే గొప్ప గుర్తింపు లభించింది. ఆయన సంగీతం సామాన్యులకు సైతం అర్థమయ్యే రీతిలో, సరళమైన పదజాలంతో సాగుతుంది. ప్రహ్లాద భక్తి విజయం, నౌకా చరిత్రం వంటి యక్షగానాలను కూడా ఆయన రచించారు. ఆయన భక్తికి మెచ్చి సాక్షాత్తు శ్రీరాముడు, లక్ష్మణుడితో కలిసి ఆయనకు దర్శనమిచ్చారని భక్తుల నమ్మకం. జీవితాంతం రామసేవలో గడిపిన త్యాగయ్య, 1847లో పుష్య బహుళ పంచమి నాడు సిద్ధి పొందారు. నేటికీ తిరువయ్యూరులో ఆయన సమాధి వద్ద జరిగే ఆరాధన ఉత్సవాలు సంగీత ప్రియులకు ఒక పండుగలా నిలుస్తాయి. ఆయన సృష్టించిన స్వర గంగా ప్రవాహం అజరామరమైనది.
త్యాగరాజ స్వామి తన శిష్యులతో ఇలా అన్నారు: "సంగీతం అనేది కేవలం వినోదం కోసం కాదు, అది భగవంతుడిని చేరుకునే మార్గం. రామనామ స్మరణలో ఉన్న శక్తి వేరే దేనిలోనూ లేదు. నేను చేసిన ఈ కీర్తనలు నా కోసం కాదు, రాముని పాదాల చెంతకు చేరాలనుకునే ప్రతి భక్తుడి కోసం. నిష్కల్మషమైన మనసుతో గానం చేస్తే పరమాత్ముడు తప్పక ప్రసన్నమవుతాడు. లోకంలోని కళాకారులందరూ సంగీతాన్ని ఒక తపస్సుగా భావించి, అహంకారాన్ని వదిలి ఆ రామచంద్రుని సేవలో తరించాలి. నా ఆశయాలను గౌరవించి, సంగీత మాధుర్యాన్ని భవిష్యత్ తరాలకు అందించడమే మీరు నాకు ఇచ్చే నిజమైన గురుదక్షిణ. దైవ చింతన లేని సంగీతం కేవలం శబ్దం మాత్రమే, అదే భక్తి తోడైతే అది ముక్తి మార్గం అవుతుంది."