శ్రీరామ భక్త శిఖామణులు- సంత్ తులసీదాసు- డా:సి.హెచ్.ప్రతాప్

 భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సాహిత్యంలో, ముఖ్యంగా రామభక్తి సామ్రాజ్యంలో సంత్ తులసీదాసు పేరు అజరామరమైనది. పదహారవ శతాబ్దంలో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని రాజాపూర్‌లో ఆత్మాారామ్ దూబే మరియు హులసీ దంపతులకు తులసీదాసు జన్మించారు. ఆయన అసలు పేరు రాంబోల. పుట్టినప్పుడే ముప్పై రెండు పళ్ళతో, ఐదేళ్ల బాలుడి రూపంలో జన్మించిన ఆయన నోట మొదటిగా 'రామ' నామం రావడంతో ఆయనకు ఆ పేరు వచ్చింది. చిన్నతనంలోనే తల్లిదండ్రులకు దూరమై అనేక కష్టాలను అనుభవించినా, నరహరిదాసు అనే గురువు వద్ద వేద వేదాంగాలు అభ్యసించి గొప్ప పండితుడిగా ఎదిగారు. రత్నావళి అనే వనితతో ఆయన వివాహం జరిగింది. తులసీదాసు జీవితంలో ఒక గొప్ప మలుపు ఆయన భార్య ద్వారానే వచ్చింది. భార్యపై అమితమైన అనురాగంతో ఉన్న తులసీదాసును చూసి ఆమె ఒకానొక సందర్భంలో మందలిస్తూ, "ఈ చర్మము మరియు మాంసముతో కూడిన నా శరీరంపై ఉన్న మమకారంలో సగం పరమాత్ముడైన శ్రీరామునిపై ఉంటే నీకు ముక్తి లభించేది కదా!" అని పలికింది. ఆ నిశితమైన మాటలు ఆయన హృదయాన్ని బలంగా తాకాయి. వెనువెంటనే సంసార బంధాలను త్యజించి కాశీ క్షేత్రానికి చేరుకున్నారు. అక్కడ కఠినమైన తపస్సు ఆచరించి శ్రీరామచంద్రుని సాక్షాత్కారం పొందారు. హనుమంతుని అనుగ్రహంతో చిత్రకూటంలో రాముడు ఆయనకు దర్శనమిచ్చారని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. సంస్కృతంలో ఉన్న రామాయణాన్ని సామాన్య ప్రజలకు చేరువ చేయాలనే సంకల్పంతో ఆయన 'రామచరిత మానస్' అనే అద్భుత కావ్యాన్ని అవధి భాషలో రచించారు. ఈ కావ్యం కేవలం ఒక గ్రంథం మాత్రమే కాదు, అది కోట్ల మంది భారతీయుల జీవన విధానంగా మారింది.
తులసీదాసు భక్తి మార్గం అత్యంత సులభమైనది మరియు ప్రభావవంతమైనది. వినయ పత్రిక, కవితావళి, దోహావళి, గీతావళి వంటి అనేక రచనల ద్వారా ఆయన భక్తి తత్వాన్ని చాటిచెప్పారు. ఆయన రచించిన 'హనుమాన్ చాలీసా' నేటికీ ప్రతి హిందూ ఇంట్లో భక్తితో పఠించబడుతోంది. సమాజంలోని అశాంతిని తొలగించి, రామరాజ్య స్థాపనకు అవసరమైన నైతిక విలువలను ఆయన తన సాహిత్యంలో పొందుపరిచారు. కులమతాల విచక్షణ లేకుండా భగవంతుని నామస్మరణ చేసే ప్రతి ఒక్కరికీ మోక్షం లభిస్తుందని ఆయన బోధించారు. తులసీదాసు తన ప్రతి రచనలోనూ వినయాన్ని మరియు శరణాగతిని ప్రధానంగా ప్రదర్శించారు. పరమాత్మునిపై అచంచలమైన విశ్వాసమే మానవాళికి రక్షణ కవచమని ఆయన నమ్మేవారు. ఆయన సాహిత్యం సామాజిక ఐక్యతకు మరియు ధార్మిక చింతనకు ఒక గొప్ప చిహ్నం. రామచరిత మానస్ రచన సమయంలో ఆయన ఎన్నో ఆటంకాలను ఎదుర్కొన్నారు. ఆ కాలంలోని కొందరు పండితులు సంస్కృతం కాకుండా లోక భాషలో రామాయణాన్ని రాయడాన్ని వ్యతిరేకించారు. కానీ పరమాత్ముడి కరుణతో ఆ కావ్యం పరమ పవిత్రమైనదిగా గుర్తించబడింది. వారణాసిలోని గంగా తీరంలో ఉంటూ ఆయన తన శేష జీవితాన్ని రామ ధ్యానంలోనే గడిపారు. ఆయన రచనలలో భక్తిరసం వెల్లువై పారుతుంది. ప్రతి పద్యం భగవంతుడి పట్ల ప్రేమని మరియు భయాన్ని రెండింటిని సమన్వయపరుస్తూ సాగుతుంది. ఆయన చేసిన కృషి వల్ల రామాయణం ఇంటింటికి చేరింది. భగవంతుడు ఒక్కడే అని, ఆయనను చేరుకోవడానికి ప్రేమ ఒక్కటే మార్గమని ఆయన తన దోహాల ద్వారా వివరించారు.
సమాజంలో ఉన్న మూఢనమ్మకాలను తొలగించడానికి మరియు సన్మార్గాన్ని ప్రబోధించడానికి ఆయన తన జీవితాన్ని అంకితం చేశారు. ఆయన చూపిన మార్గం నేటికీ కోట్లాది మందికి స్ఫూర్తినిస్తోంది. కలియుగంలో రామ నామస్మరణ మించిన సాధన మరేదీ లేదని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. కష్టకాలంలో కృంగిపోకుండా దైవ బలంతో ముందుకు సాగాలని ఆయన నిరూపించారు. తులసీదాసు కేవలం ఒక కవి మాత్రమే కాదు, ఆయన ఒక గొప్ప సామాజిక సంస్కర్త. ఆయన రచనలలో స్త్రీలకు, అట్టడుగు వర్గాలకు కూడా గౌరవం దక్కాలని ఆకాంక్షించారు. భగవంతుని దృష్టిలో అందరూ సమానమేనని చాటిచెప్పిన మహనీయుడు. ఆయన అక్షర రూపం ఇచ్చిన రామకథ అమరమైనది. వారణాసిలోని అస్సీ ఘాట్ వద్ద ఆయన పరమపదించారు. ఆయన భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, ఆయన కీర్తనలు మరియు రామచరిత మానస్ రూపంలో భక్తుల హృదయాలలో ఎప్పటికీ నిలిచే ఉంటారు.
తులసీదాసు తన చివరి రోజుల్లో భక్తులతో ఇలా అన్నారు: "ఈ ప్రపంచంలో రామ నామము కంటే గొప్ప శక్తి ఏదీ లేదు. మనిషి తన అహంకారాన్ని వదిలి ఆ పరమాత్ముని శరణు వేడితే అన్ని కష్టాల నుండి విముక్తి లభిస్తుంది. నా రచనలు కేవలం నా కీర్తి కోసం కాదు, అవి రాముని వైభవాన్ని చాటడానికి మరియు భక్తులకు మార్గం చూపడానికి మాత్రమే. భక్తి అనేది ఆడంబరాలలో లేదు, అది మన అంతరాత్మలో ఉంటుంది. సీతారాముల ప్రతిరూపంగా ఈ చరాచర జగత్తును ప్రేమించండి. రామ నామాన్ని నిరంతరం స్మరిస్తూ, ఇతరులకు మేలు చేయడమే నిజమైన మానవ ధర్మం. నా జీవితం ఆ రాముడికి అంకితం, నా సాహిత్యం లోక కల్యాణానికి అంకితం. మీరు కూడా భక్తి మార్గంలో నడిచి తరించండి. భగవంతుని నామము ఏకైక నిజం, మిగిలినదంతా మిథ్య. ఈ నామాన్ని హృదయంలో పదిలపరుచుకోండి. ప్రతి శ్వాసలోనూ ఆ పరమాత్ముడిని తలచుకుంటేనే ఈ మానవ జన్మకు సార్థకత చేకూరుతుంది."