శ్రీమద్భాగవతం: భక్తి రసామృత సారము (37 వ భాగం)-(ద్వితీయ స్కంధము)-డా: సి.హెచ్.ప్రతాప్
 పృథు చక్రవర్తి
పృథు చక్రవర్తి భారతీయ పురాణేతిహాసాలలో అత్యంత కీర్తి ప్రతిష్టలు కలిగిన చక్రవర్తి. ఈయనను విష్ణువు యొక్క అంశాంశ అవతారంగా పురాణాలు అభివర్ణిస్తాయి. అంగ మహారాజు కుమారుడైన వేనుడు అత్యంత క్రూరుడు, అధార్మిక పాలకుడు కావడంతో, ఋషులు అతనిని దండించి, అతని శరీర మథనం ద్వారా పృథువును జన్మింపజేశారు. పృథువు జన్మించినప్పుడే లోక కళ్యాణం కోసం, ధర్మ రక్షణ కోసం ఉద్భవించినట్లు గొప్ప సంకేతాలు కనిపించాయి. ఈయన పట్టాభిషేకం జరిగిన సమయానికి భూమి సర్వ సంపదలను తనలో దాచుకుని, ప్రజలకు ఆహారం అందించని స్థితిలో ఉంది. కరువు కాటకాలతో అల్లాడుతున్న ప్రజల ఆకలిని తీర్చడానికి పృథువు నడుం బిగించాడు.
భూమి తన విధిని నిర్వహించకపోవడంతో ఆగ్రహించిన పృథు చక్రవర్తి తన గాండీవంతో ఆమెను శిక్షించడానికి సిద్ధపడ్డాడు. అప్పుడు భూమాత ఆవు రూపం ధరించి పారిపోగా, పృథువు ఆమెను వెంబడించాడు. చివరకు భూమి శరణు వేడి, తనను క్రమబద్ధం చేస్తే సకల ఓషధులను, ధాన్యాన్ని ఇస్తానని పృథువుకు విన్నవించింది. పృథు చక్రవర్తి స్వయంగా స్వయంభువు మనువును దూడగా చేసి, భూమి అనే ఆవు నుండి ప్రజలకు అవసరమైన ఆహారాన్ని, పాలను పితికాడు. ఈ అద్భుత ఘట్టం వల్లనే భూమికి 'పృథ్వి' అనే పేరు వచ్చింది. పృథువు కేవలం ఆహారాన్ని మాత్రమే కాకుండా, పర్వతాలను చదును చేసి, భూమిని వ్యవసాయానికి యోగ్యంగా మార్చాడు. గ్రామాలను, నగరాలను నిర్మించి ప్రజల జీవన ప్రమాణాలను మెరుగుపరిచాడు.
పృథువు వంద అశ్వమేధ యాగాలను నిర్వహించాలని సంకల్పించాడు. తొంభై తొమ్మిది యాగాలు విజయవంతంగా పూర్తి చేసిన తర్వాత, వందో యాగం సమయానికి ఇంద్రుడు అసూయతో యాగ అశ్వాన్ని అపహరించాడు. పృథువు కుమారుడు విజితాశ్వుడు ఆ గుర్రాన్ని తిరిగి తెచ్చినప్పటికీ, ఇంద్రుడి పన్నాగాలు కొనసాగాయి. ఈ ఘర్షణను గమనించిన బ్రహ్మదేవుడు జోక్యం చేసుకుని, పృథువుకు ఇంద్రుడితో రాజీ కుదిర్చాడు. పృథువు ఇంద్రియ నిగ్రహం కలిగిన వాడై, ఇంద్రుడిని క్షమించి తన యాగ క్రతువును ఆధ్యాత్మికంగా పూర్తి చేశాడు. భగవంతుడైన శ్రీమహావిష్ణువు స్వయంగా పృథువు యజ్ఞానికి విచ్చేసి, అతనికి తత్వోపదేశం చేశాడు.
పరిపాలనలో పృథువు ఒక ఆదర్శవంతమైన నియమావళిని పాటించేవాడు. ప్రజల కష్టాలను తన కష్టాలుగా భావించేవాడు. ఆయన రాజ్యపాలనలో దొంగతనాలు, అబద్ధాలు, రోగాలు లేవు. సనత్కుమారులు వంటి మహర్షుల నుండి ఆత్మజ్ఞానాన్ని పొంది, రాజ్యభారాన్ని తన కుమారులకు అప్పగించి వానప్రస్థాశ్రమానికి వెళ్ళాడు. తపస్సు ద్వారా మోక్షాన్ని పొందిన పృథువు చరిత్ర నేటికీ పాలకులకు, సామాన్యులకు స్ఫూర్తిదాయకం. భూమిని ఒక తల్లిలా భావించి, దానిని రక్షించడంలో ఆయన చూపిన చొరవ పర్యావరణ పరిరక్షణకు ఆది రూపంగా నిలుస్తుంది. ధర్మం, అర్థం, కామాలను సమతుల్యంగా పాలిస్తూ మోక్ష మార్గాన్ని అనుసరించిన పృథువు కథ పురాణాలలో సువర్ణాక్షరాలతో లిఖించబడింది. 

కామెంట్‌లు