గోవా - ఎర్ర మల్లె: - - యామిజాల జగదీశ్

 ఎర్ర మల్లె, అవును ఎర్రమల్లె పువ్వే...దీని శాస్త్రీయ నామం ప్లుమేరియా రుబ్రా అని, రెడ్ ఫ్రాంగిపాని అని, చఫాయ్ లేదా చంపా అని కూడా అంటారు. ఇది గోవా రాష్ట్ర అధికారిక పుష్పం. ఇవి సువాసనగల ప్రకాశవంతమైన ఎర్రటి పువ్వులు. ఈ మొక్కలు సాధారణంగా తోటలు, పార్కులు, దేవాలయాల సమీపంలో కనిపిస్తాయి. ఇవి ఎక్కడుంటే అక్కడ ఆ ప్రాంతపు గొప్ప సహజ సౌందర్యానికి ప్రతీకగా నిలుస్తాయి.
ఈ మొక్క స్వరూపం : ఒక పొద లేదా చిన్న చెట్టు.
సువాసనగల, ఐదు రేకుల పువ్వులతో (మీటర్లు), ఇవి గులాబీ, తెలుపు లేదా ఎరుపు రంగులలో ఉంటాయి.
ఆకురాల్చే లేదా పాక్షిక సతత హరితమైనదీ మొక్క. తరచుగా వేసవిలో విరివిగా పూస్తాయి.
ఈ పువ్వుల్ని తరచుగా పూజలకు,  సుగంధ గుణాల కోసం అగరబత్తులు, సౌందర్య సాధనాలలో ఉపయోగి స్తారు. 
ఎర్ర మల్లె అనేది ఆలివ్ కుటుంబానికి (ఓలియేసి) చెందినది. 
ఇవి టిబెట్, మధ్య చైనాలో ఎక్కువగా పూస్తాయి. అక్కడ ఇది 3300 నుండి 12,000 అడుగుల ఎత్తులో ఉన్న వాలు ప్రాంతాలు, పొదలు, అడవులలో పెరుగుతుంది.
ఈ మొక్కలకు నీరు నిలవని నేలలో, పూర్తి నుండి పాక్షిక సూర్యరశ్మిలో, మితంగా నీరు పెట్టడం అవసరం. ఈ మొక్క తేలికపాటి మంచును తట్టుకోగలదు, కానీ తీవ్రమైన శీతాకా లాన్ని తట్టుకోలేదు.
12 అడుగుల ఎత్తు వరకు పెరిగే దీని ఎత్తును నియంత్రించడానికి తరచుగా కత్తిరించాల్సి ఉంటుంది. ఎర్ర మల్లెలు వసంతం చివరి నుండి వేసవి మధ్య వరకు గులాబీ నుండి ఎరుపు రంగులో సువాసనగల పువ్వులుగా పూస్తాయి. పూసిన తర్వాత కత్తిరించడం ఉత్తమం.
ఈ తీగను వాలు ప్రదేశంలో నేల కప్పే మొక్కగా లేదా పందిరి లేదా పెర్గోలా మీద పెంచవచ్చు. ఇది ఆసియా తోటలకు, కుటీర తోటలకు లేదా అటవీ తోటలకు చాలా మంచి తీగ.
వ్యాధులు, కీటకాలు,  పేనుబంక లేదా సాలీడు పురుగులవల్ల, ఈ మొక్క వేరు కుళ్ళడం సంభవించవచ్చు. అయితే, బయట పెంచే మొక్కలకు కీటకాలు, వ్యాధుల సమస్యలు అసాధారణం. శీతాకాలం కోసం ఇంటి లోపలికి తెచ్చిన మొక్కలకు సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువగా ఉంటుంది.
అందమైన, గులాబీ రంగు ఛాయలున్న తెల్లని పువ్వులు గల ఒక అరుదైన మల్లె. ఇది ప్రధానంగా మణిపూర్, సిక్కింలో కనిపిస్తుంది. ఎగబాకే స్వభావం గల రెడ్ స్టార్ జాస్మిన్ ఒక పొద. ఆకులు అభిముఖంగా, సరళంగా, అండాకార-ఈటె ఆకారంలో, కొనదేలి, 5 సెం.మీ. పొడవు వరకు ఉంటాయి. ఆకు కాడ పొట్టిగా ఉంటుంది. ఇది అందమైన నక్షత్ర ఆకారపు పువ్వులను పూస్తుంది. ఇవి మంచులా తెల్లగా ఉండి, రేకుల కిందిభాగం గులాబీ రంగులో ఉంటుంది. ఈ గులాబీ రంగు కింది భాగం కారణంగా, మొగ్గలు పూర్తిగా గులాబీ - ఎరుపు రంగులో కనిపిస్తాయి. ఇవి కాండం చివరన చదునుగా ఉండే గుత్తులలో 6 నుండి 10 వరకు పూస్తాయి.
రేకులు తెల్లగా ఉండి, కింది భాగం ఎరుపు రంగు ఛాయను కలిగి ఉంటాయి. పువ్వు నాళం 1.5 సెం.మీ. పొడవు ఉంటుంది, రేకులు నాళం పొడవులో సగం లేదా అంతకంటే తక్కువగా, మొనదేలి ఉంటాయి. ఈ పువ్వులు మొక్క స్టార్ జాస్మిన్ ( జాస్మినమ్ మల్టిఫ్లోరమ్) ను బాగా పోలి ఉంటాయి. నిజానికి, మణిపూర్‌లో ఈ రెండు పువ్వులను కుండో అనే ఒకే పేరుతో పిలుస్తారు. పండు సరళంగా లేదా రెండు రెక్కలతో, గోళాకారంగా, 6 మి.మీ. వ్యాసంతో ఉంటుంది. పండినప్పుడు నల్లగా ఉంటాయి.
 రెడ్ స్టార్ జాస్మిన్ తూర్పు హిమాలయాలలో, సిక్కిం, భూటాన్, ఖాసియా పర్వతాల నుండి ఈశాన్య భారతదేశం వరకు, 300 - 1500 మీటర్ల ఎత్తులో కనిపిస్తుంది. ఇది దక్షిణ భారతదేశం నుండి హాంగ్‌కాంగ్ వరకు కూడా కనిపిస్తుంది. భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలలోనూ దీనిని సాగు చేస్తారు.
వెచ్చని సమశీతోష్ణ ప్రాంతాలకు చెందిన మల్లెలలో సుమారు 200 జాతులు ఉన్నాయి.
ప్రపంచ సుగంధ ద్రవ్యాల పరిశ్రమ ఉపయోగించే మల్లెపూలలో ఎక్కువ భాగం ఈజిప్ట్‌లోని శుబ్రా బెలౌలా గ్రామంలో పండుతాయి. 
జాస్మిన్ పాత ఫ్రెంచ్ పదం ' జెస్సెమిన్' నుండి వచ్చింది. దీనిని రోమన్లో  'యాసమిన్' అని అంటారు.  అరబిక్‌లో 'యాసమిన్' అనే మాట నుండి ఉద్భవించింది. ఈ పదం సుమారు 1570లో మధ్య ఫ్రెంచ్ భాషలోకి ప్రవేశించింది. 16వ శతాబ్దపు ఇంగ్లాండ్‌లో మొదటిసారిగా ఆంగ్లంలో ఉపయోగించారు.  ఈ పర్షియన్ పేరే ' జాస్మినమ్' అనే ప్రజాతి పేరుకు కూడా మూలం. ఇక సిరియాలోని డమాస్కస్ నగరాన్ని మల్లెపూల నగరం అని పిలుస్తారు. 
ఇండోనేషియా : జాస్మినమ్ సంబాక్ జాతీయ పుష్పం. దీనిని " మెలాటి పుతిహ్" అని కూడా పిలుస్తారు. ఇండోనేషియా జాతి ప్రజలు, ముఖ్యంగా జావా ద్వీపంలో వివాహ వేడుకలలో దీనిని ఉపయోగిస్తారు.
పాకిస్తాన్ : జాస్మినమ్ అఫిసినాలేను " చంబేలి " లేదా " యాస్మిన్ " అని పిలుస్తారు. ఇది జాతీయ పుష్పం.
ఫిలిప్పీన్స్ : జాస్మినమ్ సంబాక్ జాతీయ పుష్పం. దీనిని సాధారణంగా దండలుగా అల్లి, మతపరమైన చిత్రాలను అలంకరించడానికి ఉపయోగిస్తారు.
థాయిలాండ్ : మల్లె పువ్వులను మాతృత్వానికి చిహ్నంగా ఉపయోగిస్తారు. 
ట్యునీషియా : ట్యునీషియా జాతీయ పుష్పం మల్లె. దీనిని ట్యునీషియా విప్లవానికి చిహ్నంగా ఎంచుకున్నారు .
ఇరాన్ లో మల్లెపూలను ఇస్లాం ప్రవక్త ముహమ్మద్ కుమార్తె అయిన ఫాతిమా అల్-జహ్రాకు ప్రతీకగా పరిగణిస్తారు.