సుందరకాండము-12: -సి.హెచ్.ప్రతాప్

కృతకంఠగుణాః క్షీబా రక్తమాల్యానులేపనాః |

రక్తాక్షాః పుష్కరాక్షాశ్చ గగనం ప్రతిపేదిరే ||25||

హారనూపూర కేయూర పారిహార్యధరాః స్త్రియః |

విస్మితాః సస్మితాస్తస్థురాకాశే రమణైః సహ ||26||

దర్శయన్తో మహావిద్యాం విద్యాధరమహర్షయః |

సహితాస్తస్థురాకాశే వీక్షాంచక్రుశ్చ పర్వతమ్ ||27||

శుశ్రువుశ్చ తదాశబ్దం ఋషీణాం భావితాత్మనాం |

చారణానాంశ్చ సిద్ధానాం స్థితానాం విమలేఽమ్బరే ||28||

శ్రీమద్రామాయణంలోని సుందరకాండలో హనుమంతుడు మహేంద్రపర్వతం నుండి సముద్ర లంఘనానికి ఉపక్రమించిన ఘట్టం అత్యంత మనోహరంగా, వైభవంగా వర్ణించబడింది. వాయుపుత్రుని అద్భుత పరాక్రమం కేవలం భూమండలాన్నే కాక ఆకాశ వీధిలో విహరించే దివ్యజీవులను సైతం విస్మయానికి గురిచేసింది. వాల్మీకి మహర్షి ఆ దివ్య దృశ్యాన్ని అద్భుతమైన పదచిత్రాలతో ఇక్కడ ఆవిష్కరించారు.

మొదటి శ్లోకంలో విద్యాధరుల రూపాన్ని, వారు భయంతో ఆకాశంలోకి ఎగిరిన తీరును వివరించారు. వారు మెడలో సువర్ణ ఆభరణాలు, ఎర్రని పుష్పమాలలు ధరించి, సుగంధ ద్రవ్యాలు అలదుకొని విలాసంగా మద్యపాన మత్తులో ఉన్నారు. హనుమంతుని లంఘన వేగానికి పర్వతం కదలడంతో, మత్తుతో ఎర్రబడిన పద్మాల వంటి విశాల నేత్రాలు కలిగిన ఆ విద్యాధరులు తత్తరపాటుతో ఆకాశ మార్గానికి చేరుకున్నారు. ఈ వర్ణన ద్వారా వారి వైభోగవంతమైన జీవనం, హనుమంతుని ప్రభావం వల్ల అక్కడ రేగిన అలజడి స్పష్టమవుతాయి.

రెండవ శ్లోకంలో విద్యాధర కాంతలు తమ ప్రియులతో కలిసి ఆకాశంలో నిలిచి హనుమంతుని వీక్షిస్తున్న రమణీయ దృశ్యం కనిపిస్తుంది. వారు హారాలు, నూపురాలు (కాలి అందెలు), కేయూరాలు (భుజకీర్తులు), హస్తభూషణాలతో అలంకృతులై ఉన్నారు. హనుమంతుని అసాధారణ విశ్వరూపాన్ని చూసి వారు మొదట ఆశ్చర్యపోయినప్పటికీ, ఆ కపివీరుని దివ్యత్వం వారి ముఖాల్లో చిరునవ్వులను పూయించింది. హనుమంతుని శౌర్యం వారికి భీతిని కలిగించక, ఒక అద్భుతమైన దివ్యలీలగా గోచరించింది.

మూడవ శ్లోకంలో విద్యాధర మహర్షులు తమ అమోఘమైన ఆకాశగమన విద్యలను ప్రదర్శిస్తూ, సమూహాలుగా నిలిచి మహేంద్రపర్వతాన్ని వీక్షించినట్లు చెప్పబడింది. ఇది కేవలం ఒక వానరుని లంఘనం కాదని, జగత్కల్యాణకారకమైన ఒక మహోన్నత కార్యానికి ఆరంభమని వారు గ్రహించారు. హనుమంతుని సంకల్పంలో దైవకార్య సిద్ధి దాగి ఉందని గుర్తించినందువల్లే, వారు ఆ చారిత్రాత్మక ఘట్టాన్ని ప్రత్యక్షంగా దర్శించడానికి కుతూహలం ప్రదర్శించారు.

నాల్గవ శ్లోకంలో నిర్మలమైన ఆకాశ వీధిలో నిలిచిన పుణ్యాత్ములైన ఋషులు, చారణులు, సిద్ధులు పరస్పరం సంభాషించుకుంటూ హనుమంతుని లంఘన శబ్దాన్ని ఆలకించిన వైనం వ్యక్తమవుతుంది. ఇక్కడ ‘భావితాత్మనాం’ అనే పదం పరమాత్మ ధ్యానంలో మునిగి ఉండే మహర్షుల పవిత్రతను సూచిస్తుంది. వారు ఆంజనేయుని ప్రయత్నాన్ని సామాన్యమైనదిగా కాక, అధర్మ నిర్మూలనకై, ధర్మరక్షణకై సాగుతున్న మహాప్రస్థానంగా గుర్తించి హర్షం వ్యక్తం చేశారు.

ఈ శ్లోకాలలో వాల్మీకి మహర్షి కేవలం హనుమంతుని శారీరక బలాన్ని మాత్రమే ప్రశంసించలేదు; ఆయన కార్య పవిత్రతను లోకానికి చాటారు. సత్యం, ధర్మం కోసం నిస్వార్థంగా చేసే సత్ప్రయత్నం విశ్వాన్ని ఆకర్షిస్తుందని, దానికి ప్రకృతితో పాటు దివ్యశక్తులు, మహర్షులు సైతం సాక్షులుగా నిలుస్తారని ఈ ఘట్టం నిరూపిస్తుంది. హనుమంతుని ఈ దివ్యయాత్ర అచంచలమైన భక్తి, నిరుపమాన కార్యదీక్షలకు శాశ్వత ప్రతీకగా నిలిచింది.