సుందరకాండము-3: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 సుందరకాండలో హనుమంతుడు ప్రదర్శించిన ధైర్యం, కార్యదక్షత మానవజాతికి నిత్యం ప్రేరణనిస్తాయి. ఈ కాండలోని ప్రతి శ్లోకం ఒక శక్తివంతమైన సంకల్పం వంటిది. గతంలో చర్చించిన మంత్రాలే కాకుండా, భక్తులు విశేషంగా పఠించే మరికొన్ని ముఖ్యమైన శ్లోకాలు ఇక్కడ వివరించబడ్డాయి. ఈ మంత్రాలు ముఖ్యంగా మానసిక ప్రశాంతతకు, అనారోగ్య నివారణకు, అపజయాల నుండి గట్టెక్కడానికి ఎంతగానో తోడ్పడతాయి.
మొదటిది, సీతాదేవి అశోకవనంలో రావణుడి వేధింపులకు గురవుతూ, ప్రాణత్యాగం చేయాలనుకున్న తరుణంలో ఆమెకు శుభశకునాలు ఎదురైనప్పుడు వాల్మీకి మహర్షి వర్ణించిన శ్లోకం. దీనిని "శుభ శకున మంత్రం" అని అంటారు:
శ్లోకం:
తథాగతాం తాం వ్యథితాం అనిందితాం
హరిప్రవీరః స తదావలోక్య |
శుభాం నిమిత్తాం రఘువంశ వర్ధనః
శుభాం సమర్థేత మనోవృత్తాం ||
తాత్పర్యం:
అంతటి వ్యధలో ఉన్న నిందారహితురాలైన సీతాదేవిని చూసి, హనుమంతుడు ఆమెకు రాబోయే శుభకార్యాలను మనస్సులో తలచుకున్నాడు. రఘువంశాన్ని వృద్ధి చేసే రాముడి దూతగా, ఆమెకు కలిగిన శుభశకునాలను చూసి హనుమంతుడు ఆనందించాడు. జీవితంలో నిరాశలో ఉన్నప్పుడు, ఏ పనీ ముందుకు సాగనప్పుడు ఈ శ్లోకాన్ని పఠించడం వల్ల మనస్సులో ఆశ చిగురిస్తుంది. ఇది ప్రతికూల పరిస్థితులను అనుకూలంగా మార్చే శక్తిని కలిగి ఉంటుంది. ఏదైనా ముఖ్యమైన పని మీద బయలుదేరే ముందు దీనిని స్మరించడం వల్ల విజయం చేకూరుతుందని భక్తుల నమ్మకం.
రెండవది, హనుమంతుడు లంకా దహనం ముగించి, తిరిగి సముద్రాన్ని దాటి రాముడి వద్దకు చేరుకుని సీతమ్మ జాడను చెప్పే సందర్భంలోని శ్లోకం. దీనిని "కార్య సాఫల్య మంత్రం" అని పిలుస్తారు:
శ్లోకం:
దృష్ట్వా సీతాం మహాభాగాం సత్యవ్రత పరాయణాం |
అభివాద్య చ తైః సర్వైః హనుమాన్ అంజనీసుతః ||
తాత్పర్యం:
మహాభాగ్యవతి, సత్యవ్రతాన్నే పరమావధిగా కలిగిన సీతాదేవిని దర్శించి, అంజనీపుత్రుడైన హనుమంతుడు ఆమెకు నమస్కరించాడు. ఆ తర్వాత వానర వీరులందరితో కలిసి ఆమె క్షేమ సమాచారాన్ని రాముడికి చేరవేసేందుకు సిద్ధమయ్యాడు. ఏదైనా క్లిష్టమైన బాధ్యతను పూర్తి చేసిన తర్వాత లేదా ఒక గొప్ప లక్ష్యాన్ని చేరుకోవాలనుకున్నప్పుడు ఈ మంత్రాన్ని పఠించాలి. ఇది విజయానికి చిహ్నం. హనుమంతుడు సీతమ్మను చూశానని "కండగంటిని" (దృష్టా) అని రాముడికి చెప్పిన ఆ క్షణం రామాయణంలోనే అత్యంత ఆనందకరమైన ఘట్టం.
మూడవది, హనుమంతుని శక్తిని, వేగాన్ని వర్ణించే శ్లోకం. ఇది ముఖ్యంగా గ్రహ దోషాల నివారణకు, శారీరక బలానికి పఠిస్తారు:
శ్లోకం:
మనోజవం మారుతతుల్యవేగం
జితేంద్రియం బుద్ధిమతాం వరిష్ఠమ్ |
వాతాత్మజం వానరయూథముఖ్యం
శ్రీరామదూతం శిరసా నమామి ||
తాత్పర్యం:
మనస్సు వంటి వేగం కలిగినవాడు, గాలితో సమానమైన పరాక్రమం ఉన్నవాడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు, బుద్ధిమంతులలో శ్రేష్ఠుడు, వాయుదేవుని కుమారుడు, వానర సమూహానికి నాయకుడు అయిన శ్రీరామ దూత హనుమంతుడికి శిరస్సు వంచి నమస్కరిస్తున్నాను. ఈ శ్లోకం ఏకాగ్రతను పెంచుతుంది. విద్యార్థులు చదువు ప్రారంభించే ముందు దీనిని పఠించడం వల్ల జ్ఞాపకశక్తి వృద్ధి చెందుతుంది. భయం, ఆందోళన వంటి మానసిక వికారాలను తొలగించి, హనుమంతుడు మనలో ఆత్మస్థైర్యాన్ని నింపుతాడు.
సుందరకాండలోని ఈ మంత్రాలను నిత్యం పారాయణ చేయడం వల్ల కేవలం ఆధ్యాత్మిక ఫలితాలే కాకుండా, వ్యక్తిత్వ వికాసం కూడా కలుగుతుంది. హనుమంతుడు కేవలం ఒక దైవమే కాదు, ఒక ఆదర్శప్రాయుడైన సేవకుడు, మేధావి. ఆయన చూపిన మార్గంలో నడవడం అంటే ధర్మబద్ధంగా ఉంటూ పట్టుదలతో లక్ష్యాన్ని సాధించడం. ఈ మంత్రాల వెనుక ఉన్న పరమార్థాన్ని గ్రహించి సాధన చేస్తే ఏ రంగంలోనైనా తిరుగులేని విజయం సాధించవచ్చు.
హనుమంతుడు తన విజయగాథను ముగిస్తూ ఇలా అన్నాడు: "రాఘవా! నీ పాదాల చెంత ఉండే భాగ్యం కంటే మించిన లోకము నాకు లేదు. భక్తుడు తన శక్తిని నీ సేవకే అంకితం చేసినప్పుడు, ఆ శక్తే అతడిని మహనీయుడిగా మారుస్తుంది. నా ప్రతి ఊపిరి నీ నామస్మరణతోనే నిండి ఉండాలి, అదే నా బలం, అదే నా జీవనం."