శ్రీ వేంకటేశ్వర వజ్ర కవచ స్తోత్రం-3: -సి.హెచ్.ప్రతాప్

 సహస్ర శీర్షా పురుషో వేంకటేశ-శ్శిరోఽవతు ।
ప్రాణేశః ప్రాణనిలయః ప్రాణాన్ రక్షతు మే హరిః ॥
వేదసారాన్ని, భక్తి తత్వాన్ని, శ్రీమన్నారాయణుని విశ్వరూప మహిమను సంక్షిప్తంగా ప్రతిబింబించే అద్భుతమైన శ్లోకం ఇది. ఈ శ్లోకంలో భగవంతుని పరమాత్మ స్వరూపాన్ని, ఆయన భక్తులపై కురిపించే కరుణను అత్యంత గంభీరంగా వర్ణించారు. “సహస్ర శీర్షా పురుషః” అనే పదం పురుషసూక్తంలో కనిపించే మహావాక్యాన్ని గుర్తుకు తెస్తుంది. అనగా వేల తలలతో, వేల నేత్రాలతో, సమస్త జగత్తునూ ఆవరించి ఉన్న విశ్వరూప పరమాత్మనే ఇక్కడ “వేంకటేశుడు”గా భావించారు.
“వేంకటేశః శిరోఽవతు” అనే భాగంలో, భగవంతుడు మన శిరస్సును రక్షించాలని ప్రార్థన ఉంది. శిరస్సు అనేది కేవలం శరీర భాగం మాత్రమే కాదు; అది జ్ఞానం, ఆలోచన, వివేకానికి నిలయం. మన ఆలోచనలు సత్పథంలో నడవాలని, చెడు సంకల్పాలు దరిచేరకూడదని భక్తుడు శ్రీ వేంకటేశ్వరుని ఆశ్రయిస్తున్నాడు. తిరుమల శ్రీనివాసుడు కలియుగ ప్రత్యక్ష దైవంగా భావించబడటానికి కారణం కూడా ఇదే. ఆయన స్మరణ మనసుకు శాంతిని, బుద్ధికి స్థిరత్వాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
“ప్రాణేశః ప్రాణనిలయః” అనే పదాలు మరింత ఆధ్యాత్మికమైన భావాన్ని తెలియజేస్తాయి. సమస్త జీవుల ప్రాణాలకు అధిపతి ఆయనే. ప్రతి శ్వాసలోనూ, ప్రతి హృదయ స్పందనలోనూ దైవసాన్నిధ్యం ఉందనే ఉపనిషత్తుల భావం ఇందులో ప్రతిధ్వనిస్తుంది. “ప్రాణనిలయః” అంటే ప్రాణాలకు ఆధారమైన వాడు. జీవి ఎంత శక్తివంతుడైనా, ఎంత సంపన్నుడైనా, ప్రాణశక్తి లేకపోతే అతని ఉనికి శూన్యమే. ఆ ప్రాణశక్తి మూలకారణం శ్రీహరియే అని ఈ శ్లోకం స్పష్టం చేస్తుంది.
“ప్రాణాన్ రక్షతు మే హరిః” అనే చివరి వాక్యం భక్తుని సంపూర్ణ శరణాగతిని తెలియజేస్తుంది. భగవంతుడు కేవలం భౌతిక ప్రమాదాలనుంచి మాత్రమే కాక, మనస్సులోని భయం, ఆందోళన, అహంకారం, దురాశ వంటి అంతర్ముఖ శత్రువులనుంచి కూడా రక్షించాలని ప్రార్థన ఇందులో నిక్షిప్తమై ఉంది. “హరి” అనే నామానికి పాపాలను, దుఃఖాలను హరించేవాడు అనే అర్థం ఉంది.
ఈ శ్లోకం భక్తునికి ఒక గొప్ప సందేశాన్ని అందిస్తుంది. మన జీవితం, మన జ్ఞానం, మన శ్వాస అన్నీ దైవానుగ్రహ ఫలితాలే. భగవంతునిపై విశ్వాసం కలిగినవారికి ఆధ్యాత్మిక ధైర్యం లభిస్తుంది. నిత్యజీవితంలో ఈ శ్లోకాన్ని భక్తిశ్రద్ధలతో పఠించడం ద్వారా మనస్సుకు ప్రశాంతత, ఆత్మకు నిబ్బరం, జీవితానికి దిశ లభిస్తాయని ఆధ్యాత్మిక వేత్తలు పేర్కొంటారు.