రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలోని అజ్మీర్ జిల్లాలో ఉన్న పుష్కర్ క్షేత్రం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న హిందువులకు అత్యంత పవిత్రమైన పుణ్యక్షేత్రం. ఇక్కడ ఉన్న జగత్పిత బ్రహ్మ ఆలయం ప్రపంచంలోనే బ్రహ్మదేవుడికి ఉన్న అతికొద్ది ఆలయాలలో ప్రధానమైనది. చతుర్ముఖ బ్రహ్మకు అంకితం చేయబడిన ఈ పురాణ క్షేత్రం పద్మపురాణంలో కూడా ప్రస్తావించబడింది. సృష్టికర్త అయిన బ్రహ్మదేవుడు స్వయంగా ఇక్కడ యజ్ఞం నిర్వహించాడని పురాణ గాథలు చెబుతున్నాయి. పద్మపురాణం ప్రకారం బ్రహ్మదేవుడు వజ్రనాభ అనే రాక్షసుడిని చంపడానికి తన చేతిలోని కమలాన్ని భూమిపైకి విసరగా అది మూడు చోట్ల పడి సరస్సులుగా ఏర్పడ్డాయి. ఆ ప్రాంతమే నేటి పుష్కర్. పుష్కర్ అనగా 'చేతిలోని పుష్పం' అని అర్థం.
ప్రస్తుతం మనకు కనిపిస్తున్న ఈ ఆలయ నిర్మాణం 14వ శతాబ్దానికి చెందినది అయినప్పటికీ దీని మూలాలు వేల ఏళ్ల నాటివని విశ్వసిస్తారు. ఆలయ నిర్మాణం అత్యంత విశిష్టంగా ఉండి ఎర్రటి శిఖరాన్ని కలిగి ఉంటుంది. ఆలయ ప్రవేశ ద్వారం వద్ద బ్రహ్మదేవుడి వాహనమైన హంస గుర్తు కనిపిస్తుంది. గర్భాలయంలో చతుర్ముఖ బ్రహ్మ విగ్రహం కొలువై ఉంటుంది. బ్రహ్మదేవుడితో పాటు గాయత్రీ దేవి కూడా ఇక్కడ పూజలందుకుంటుంది. ఈ ఆలయ ప్రాంగణం పాలరాతితో నిర్మించబడింది మరియు నేలపై భక్తులు సమర్పించిన వెండి నాణేలు పొదగబడి ఉండటం విశేషం. ఈ ఆలయ శిల్పకళ రాజస్థానీ సంప్రదాయాన్ని ప్రతిబింబిస్తూ యాత్రికులను ఆకర్షిస్తుంది.
పుష్కర్ సరస్సు ఈ ఆలయానికి ఉన్న అతిపెద్ద ప్రత్యేకత. ఈ సరస్సు చుట్టూ 52 స్నాన ఘట్టాలు ఉన్నాయి. భక్తులు బ్రహ్మదేవుడిని దర్శించుకునే ముందు ఈ పవిత్ర సరస్సులో స్నానం చేయడం ఆచారంగా వస్తోంది. కార్తీక మాసంలో వచ్చే కార్తీక పూర్ణిమ ఇక్కడ అత్యంత వైభవంగా జరుపుకుంటారు. ఆ సమయంలో లక్షలాది మంది భక్తులు పుష్కర్ చేరుకుని పవిత్ర స్నానాలు ఆచరించి బ్రహ్మదేవుడికి మొక్కులు చెల్లించుకుంటారు. ఇదే సమయంలో ప్రపంచ ప్రసిద్ధి గాంచిన 'పుష్కర్ ఒంటెల సంత' కూడా జరుగుతుంది. ఇది పర్యాటకులకు ఒక గొప్ప సాంస్కృతిక అనుభూతిని ఇస్తుంది. ఈ ఉత్సవాల సమయంలో పుష్కర్ నగరం మొత్తం ఆధ్యాత్మిక మరియు ఉత్సాహభరితమైన వాతావరణంతో నిండిపోతుంది.
బ్రహ్మదేవుడికి ఆలయాలు తక్కువగా ఉండటానికి గల కారణం పురాణాలలో సరస్వతీ దేవి ఇచ్చిన శాపంగా చెబుతారు. అయినప్పటికీ పుష్కర్ క్షేత్రం ఆ శాపం నుండి మినహాయింపు పొంది సృష్టికర్త యొక్క ప్రధాన నివాసంగా విరాజిల్లుతోంది. రాజస్థాన్ వెళ్లే పర్యాటకులు అజ్మీర్ దర్గాతో పాటు ఈ బ్రహ్మ ఆలయాన్ని తప్పక సందర్శిస్తారు. ఇక్కడి ఆధ్యాత్మిక శక్తి మరియు ప్రశాంతత భక్తులకు మానసిక శాంతిని కలిగిస్తాయి. భారతీయ సంస్కృతిలో సృష్టికర్తకు గౌరవప్రదమైన స్థానం కల్పించిన ఈ ఆలయం సనాతన ధర్మం యొక్క గొప్పతనాన్ని చాటిచెబుతోంది. విదేశీ పర్యాటకులు సైతం భారతీయ వేద సంస్కృతిని తెలుసుకోవడానికి ఈ క్షేత్రానికి పెద్ద సంఖ్యలో తరలివస్తారు.
సనాతన ధర్మం ప్రకారం బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులలో సృష్టికర్తగా బ్రహ్మదేవుడికి ప్రాముఖ్యత ఉన్నప్పటికీ ఆయనకు ప్రత్యేకంగా ఆలయాలు తక్కువగా ఉండటం ఈ క్షేత్రానికి ఒక అరుదైన గౌరవాన్ని ఇస్తుంది. కొండల మధ్య ఉన్న ఈ ప్రదేశం ప్రకృతి సౌందర్యంతో పాటు ఆధ్యాత్మిక పరిమళాలను వెదజల్లుతుంది. భక్తులు ఇక్కడ ఇచ్చే దానధర్మాలు మరియు చేసే పూజలు విశేష ఫలితాలను ఇస్తాయని నమ్ముతారు. రాజస్థాన్ పర్యాటక రంగంలో పుష్కర్ ఒక మణిహారంలా ప్రకాశిస్తూ దేశ విదేశాల భక్తులను తనవైపు తిప్పుకుంటోంది. ఈ క్షేత్ర సందర్శన ప్రతి హిందువు తన జీవిత కాలంలో ఒక్కసారైనా చేయవలసిన పవిత్ర కార్యం.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి