సుందరకాండము-7: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

నీలలోహిత మాంజిష్ట పత్రవర్ణసితాసితైః |

స్వభావ విహితైశ్చితైః ధాతుభిః సమలంకృతమ్ || 5 ||

కామరూపిభిరావిష్టమ్ అభీక్ష్ణం సపరిఛ్ఛదైః |

యక్షకిన్నర గంధర్వైః దేవకల్పైశ్చ పన్నగైః || 6 ||

స తస్య గిరివరస్య తలే నాగవరాయుతే |

తిష్ఠన్ కపివరః తత్ర హ్రదే నాగ ఇవ బభౌ || 7 ||

స సూర్యాయ మహేంద్రాయ పవనాయ స్వయంభువే |

భూతేభ్యశ్చాఞ్జలిం కృత్వా చకార గమనే మతిమ్ || 8 ||

శ్రీ వాల్మీకి రామాయణము సుందరకాండలోని మొదటి సర్గలో హనుమంతుని సముద్ర లంఘన ఘట్టం అత్యంత మనోహరంగా వర్ణించబడింది. సీతాన్వేషణ కోసం బయలుదేరిన హనుమంతుడు మహేంద్ర పర్వతం మీద నిలబడి, లంకా నగరానికి ఎగిరేందుకు సిద్ధమవుతున్న తరుణంలో ఆ పర్వత ప్రాంతం మరియు హనుమంతుని మానసిక స్థితిని ఈ నాలుగు శ్లోకాలు వివరిస్తాయి.

మహేంద్ర పర్వతం సహజసిద్ధమైన అందాలతో నిండి ఉంది. ఆ పర్వతం మీద నీలం, ఎరుపు, తెలుపు మరియు నలుపు రంగుల్లో ఉండే వివిధ రకాల ధాతువులు సహజంగానే అలంకరించబడినట్లు ఉన్నాయి. ఇక్కడ వర్ణించబడిన ధాతువులు ఆ పర్వతానికి ఒక విలక్షణమైన రూపాన్ని ఇస్తున్నాయి. ప్రకృతి సిద్ధంగా ఏర్పడిన ఈ రంగులు పర్వతాన్ని ఒక చిత్రపటం వలె తీర్చిదిద్దాయి. హనుమంతుడు అటువంటి రమణీయమైన పర్వత శిఖరం మీద నిలబడి తన సాహసయాత్రకు ఉపక్రమించాడు. కార్యసాధకుడు ఎంచుకునే మార్గం ఎంత కఠినమైనదో, ఆరంభం అంత ఉదాత్తంగా ఉండాలని ఈ వర్ణన సూచిస్తుంది.

ఆ పర్వతం కేవలం రాళ్లతో కూడినది కాదు; అది దివ్య శక్తులకు నిలయం. కామరూపులైన అంటే తమకు నచ్చిన రూపాన్ని ధరించగల యక్షులు, కిన్నెరలు, గంధర్వులు అక్కడ నివసిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా దేవతలతో సమానమైన శక్తి కలిగిన పన్నగులు (పాములు) కూడా ఆ పర్వతం మీద ఉన్నారు. వీరందరూ తమ పరివారంతో సహా అక్కడ సంచరిస్తూ ఉంటారు. ఇటువంటి దివ్య పురుషులు నివసించే చోట హనుమంతుడు తన విశ్వరూపాన్ని ప్రదర్శించడం ఆయన గొప్పతనానికి నిదర్శనం. సామాన్య వానరుడిగా కాకుండా, అసాధారణ పరాక్రమవంతుడిగా ఆయన ఆ పర్వత శిఖరంపై నిలబడ్డాడు.

మహేంద్ర గిరి అగ్రభాగంలో, ఏనుగులు తిరిగే ఆ పర్వత తలంలో హనుమంతుడు నిలబడి ఉన్న తీరును వాల్మీకి మహర్షి ఒక అద్భుతమైన ఉపమానంతో వర్ణించారు. ఒక మడుగులో మదపుటేనుగు ఏ విధంగా గంభీరంగా కనిపిస్తుందో, ఆ పర్వతం మీద హనుమంతుడు అంతటి శోభతో వెలిగిపోతున్నాడు. 'కపివరః' అంటే వానర శ్రేష్ఠుడైన హనుమంతుడు, తన అచంచలమైన ధైర్యంతో ఆ కొండ మీద నిలబడి ఉన్నప్పుడు ఆయన తేజస్సు పది దిక్కులా వ్యాపించింది. సముద్రాన్ని లంఘించాలనే దృఢ సంకల్పం ఆయన ముఖంలో కొట్టొచ్చినట్లు కనిపిస్తోంది.

అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా, ఏ కార్యమైనా దైవ ప్రార్థనతో ఆరంభించాలని హనుమంతుడు ఇక్కడ నిరూపించాడు. సముద్రాన్ని దాటడానికి ముందు ఆయన సూర్య భగవానుడికి, ఇంద్రుడికి, వాయు దేవుడికి (తన తండ్రి), బ్రహ్మ దేవుడికి (స్వయంభువు) మరియు సమస్త భూతాలకు చేతులు జోడించి నమస్కరించాడు. ఇది హనుమంతుని వినయానికి మరియు సంస్కారానికి నిదర్శనం. అపారమైన బలం ఉన్నప్పటికీ, దైవ బలం తోడైతేనే కార్యం సఫలమవుతుందని ఆయన నమ్మారు. ఈ విధంగా దేవతలకు అంజలి ఘటించి, మనస్సును లంకా ప్రయాణం వైపు మళ్లించారు.

ఈ శ్లోకాలు హనుమంతుని శక్తిని మాత్రమే కాకుండా, ఆయనలోని భక్తిని మరియు ఏకాగ్రతను తెలియజేస్తాయి. ఒక మహత్కార్యానికి పూనుకునేటప్పుడు ప్రకృతి శక్తుల అనుగ్రహం మరియు పెద్దల ఆశీస్సులు ఎంత అవసరమో ఈ ఘట్టం ద్వారా మనకు అర్థమవుతుంది. మహేంద్ర పర్వతం వంటి దృఢమైన పునాది, దేవతల ఆశీర్వాదం మరియు హనుమంతుని అచంచల సంకల్పం కలిసి రామకార్యానికి బాటలు వేశాయి.