గుమ్మడి: - - యామిజాల జగదీశ్

 శరదృతువు అభిమాన చిహ్నం గుమ్మడి! గుమ్మడికాయలు మెక్సికోలో పుట్టాయని, గుమ్మడికాయపై ఒక పెద్ద రహస్యం దాగి ఉందని అంటుంటారు.  కొన్ని గుమ్మడికాయలకు గరుకుగా ఉండే మొటిమలు, మరికొన్ని మాత్రం ఎంతో నునుపుగా ఎందుకు ఉంటాయో అని ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? గుమ్మడికాయలకు సంబంధించిన కొన్ని ఆసక్తికరమైన విషయాల గురించి చూద్దాం...
గుమ్మడికాయలు తీపి కంటే ఉప్పగా ఉంటాయి కాబట్టి చాలా మంది వాటిని కూరగాయగా భావిస్తారు. కానీ అది పొరపాటు. సాంకేతికంగా చెప్పాలంటే, మొక్క ఆకులు, వేర్లు లేదా కాండం వంటి తినదగిన భాగాలను కూరగాయలు అంటారు. గుమ్మడికాయలు పువ్వుగా మొదలై విత్తనాలను కలిగి ఉంటాయి కాబట్టి, వృక్షశాస్త్రజ్ఞులు ఈ పెద్ద పుచ్చకాయ లను  పండ్లుగా వర్గీకరిస్తారు. ఇవి దోసకాయలు, స్క్వాష్, పుచ్చకాయ లకు కూడా సంబంధించినవి — ఇవన్నీ కుకుర్బిట్స్ లేదా సొరకాయల కుటుంబానికి చెందినవి.
వాటికి విపరీతమైన గిరాకీ ఉంది.
ఈ భారీ నారింజ రంగు పుచ్చకాయలు అంటే ప్రజలకు చాలా ఇష్టం. వాస్తవానికి, USDA నేషనల్ అగ్రికల్చరల్ స్టాటిస్టిక్స్ సర్వీస్ అంచనా ప్రకారం, యునైటెడ్ స్టేట్స్‌లో ప్రతి సంవత్సరం 66,000 ఎకరాలకు పైగా గుమ్మడికాయలను పండిస్తారు. దీని ద్వారా 2 బిలియన్ పౌండ్లకు పైగా ఈ కాయలు ఉత్పత్తి అవుతాయి.
పసిఫిక్ నార్త్‌వెస్ట్ జెయింట్ పంప్కిన్ గ్రోయర్స్ (PNWGPG) ప్రకారం , అమెరికాలో 70కి పైగా విభిన్న రకాల గుమ్మడికాయలను పండిస్తారు. "సాంప్రదాయ" గుమ్మడికాయలతో పాటు, బేబీ బూస్, వీ బీ లిటిల్స్, జాక్ బీ లిటిల్స్, సిండ్రెల్లాస్, ఫెయిరీటేల్స్, లాంగ్ ఐలాండ్ చీజెస్ వంటి అద్భుతమైన పేర్లు గల వారసత్వ రకాలు కూడా ఉన్నాయి.
పేరులో ఏముంది?
“పంప్కిన్” అనే పదం గ్రీకు పదం “పియోపాన్” నుండి వచ్చింది. దీని అర్థం “పెద్ద పుచ్చకాయ”. అక్కడి నుండి, ఈ పదం ఫ్రెంచ్‌లో “పోంపాన్”గా, ఆంగ్లంలో “పంపియన్”గా రూపాంతరం చెందింది.
అయితే, “గుమ్మడికాయ” అనే పదం 1600ల చివర వరకు వాడుకలోకి రాలేదు. ఫ్రెంచ్ రచయిత చార్లెస్ పెరాల్ట్ తన ప్రసిద్ధ అద్భుత కథ  సిండ్రెల్లాలో ఈ పదాన్ని మొదటిసారిగా ఉపయోగించారని అంటారు. కథానాయిక రాజసమైన రథం ఏ మాయా పుచ్చకాయ నుండి ఉద్భవించిందో వర్ణించడానికి ఆయన ఈ పదాన్ని వాడారు. అయితే, దీనికి  ఫెయిరీ గాడ్‌మదర్ నుండి కొద్దిపాటి సహాయం కూడా లభించింది.
గుమ్మడికాయలు సాధారణ నారింజ రంగుతో పాటు అనేక ఇతర రంగులలో కూడా లభిస్తాయి.
ఘోస్ట్ పంప్కిన్స్, ఫుల్ మూన్స్, లుమినాస్ అన్నీ తెలుపు రంగు, వివిధ ఛాయలలో ఉంటాయి.
జర్రాడేల్ గుమ్మడికాయ బూడిద రంగులో ఉంటుంది.
క్వీన్స్‌లాండ్ బ్లూ, బ్లూ మూన్ ఎంత నీలంగా ఉంటాయంటే, అవి దాదాపు ఊదా రంగులో కనిపిస్తాయి.
హూలిగన్ గుమ్మడికాయలు లేత పసుపు, నారింజ రంగులో మచ్చల నమూనాతో ఉంటాయి.
బ్లాక్ ఫుట్సు, బ్లాక్ కాట్ తరచుగా చిక్కటి నల్లగా ఉంటాయి.
వార్టీ గాబ్లిన్‌లు సాంప్రదాయకంగా నారింజ రంగులో ఉంటాయి. కానీ పేరుకు తగ్గట్టుగానే, వాటి శరీరం అంతా అసాధారణమైన కొంత వికారమైన గడ్డలతో కప్పబడి ఉంటుంది.
గుమ్మడికాయ మొటిమలను పట్టించుకోకూడదు. వార్టీ గాబ్లిన్స్‌పై ఉన్న ఆ పొక్కులను చూసి భయపడకూడదు. అవి నిజానికి గుమ్మడికాయ తొక్కలో అదనపు చక్కెర పేరుకుపోవడం వల్ల ఏర్పడతాయి. చక్కెర పేరుకుపోతున్న కొద్దీ, అది గుమ్మడికాయ గుజ్జులో చిన్న చిన్న పగుళ్లను ఏర్పరుస్తుంది. దీని వల్ల ఆ గుమ్మడికాయకు హాలోవీన్‌కు సరిపోయే భయంకరమైన, పులిపిరి లాంటి రూపం వస్తుంది.
గుమ్మడికాయలు 7,500 సంవత్సరాల క్రితం మధ్య అమెరికాలో ఉద్భవించాయని నమ్ముతారు అని ఇల్లినాయిస్ జెయింట్ పంప్కిన్ గ్రోయర్స్ అసోసియేషన్ సభ్యుడు హెన్రీ బార్టిమస్ చెప్పారు. 
"పురావస్తు శాస్త్రవేత్తలు మెక్సికోలోని ఒయాక్సా పర్వత ప్రాంతాలలో అత్యంత పురాతనమైన పెంపకం చేసిన గుమ్మడికాయ విత్తనాలను కనుగొన్నారు."
సంవత్సరాలు గడిచేకొద్దీ ఈ పండు గణనీయంగా పరిణామం చెందింది.  అది దానికి ప్రయోజనకరంగా మారింది. 
పూర్వం గుమ్మడికాయలు చిన్నవిగా, గట్టిగా, చేదుగా ఉండేవి. వాటి గట్టి పైపొర కారణంగా అవి కఠినమైన శీతాకాలాలను తట్టుకుని జీవించగలిగేవి, అందువల్ల అవి మెక్సికన్లకు అత్యంత ముఖ్యమైన జీవనాధారంగా మారాయి.
మొదటి గుమ్మడికాయలకు, ఈ రోజు మనకు తెలిసిన తియ్యని, ప్రకాశవంతమైన నారింజ రంగు రకానికి చాలా తక్కువ పోలిక ఉండేది అని బార్టిమస్ చెప్పారు.
అత్యవసర హాలోవీన్ చిహ్నం
ప్రాచీన ఐరిష్ జానపద కథల ప్రకారం, "స్టింగీ జాక్" అనే ఒక వ్యక్తి, తన దారిని వెలిగించుకోవడానికి కేవలం ఒక మండుతున్న బొగ్గు ముద్దతో భూమిపై తిరుగుతూ ఉండేలా శాపం పొందాడు. ఆ బొగ్గు తన చేతులను కాల్చకుండా ఉండటానికి, జాక్ ఒక టర్నిప్‌ను లాంతరు ఆకారంలో చెక్కి, దానిని రాత్రిపూట తనతో పాటు తీసుకువెళ్ళాడు. 
నిపుణురాలైన రెజీనా హాన్సెన్ ప్రకారం, ఓ పురాణ గాథ నుండే టర్నిప్‌లను, గుమ్మడికాయలను చెక్కే ఇతర ఐరిష్ జానపద కథలు పుట్టుకొచ్చాయి. అవి ఆ వ్యక్తిని కీర్తించడానికి కాదు, అతని దుష్ట ఆత్మను భయపెట్టి తరిమికొట్టడానికి.
ఐరిష్ వలసదారులు కొత్త ప్రపంచానికి ప్రయాణించినప్పుడు ఈ సంప్రదాయం వారితోనే ఉండిపోయింది. కానీ ఐరిష్ స్కాట్స్ ప్రజలు తమ సంప్రదాయా లతో ఉత్తర అమెరికాకు వచ్చినప్పుడు, గుమ్మడికాయలను చెక్కడం సులభమని వారు త్వరగా గ్రహించారు అని హాన్సెన్ చెప్పారు.
యూరప్‌లో గుమ్మడికాయ గురించిన మొదటి ప్రస్తావన 1536 నాటిది. యూరోపియన్ అన్వేషకులు తమ విదేశీ సాహసయాత్రల నుండి తిరిగి వచ్చిన తర్వాత ఇది వెలుగులోకి వచ్చింది అని బార్టిమస్ చెప్పారు.
"కొన్ని దశాబ్దాల లోపే, 'పంప్' గుమ్మడికాయలను క్రమం తప్పకుండా పండించడం ప్రారంభించారు. గుమ్మడి పై తొలి రూపాలతో సహా అనేక ప్రసిద్ధ ఆంగ్ల వంటకాలలో వీటిని ఉపయోగించారు.
ఆధునిక కాలానికి వస్తే,  గుమ్మడికాయ పై  మునుపెన్నడూ లేనంతగా ప్రాచుర్యం పొందింది. అమెరికన్లు ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 5 కోట్ల బంగారు వర్ణపు డెజర్ట్‌లను తింటారు. అయితే, ఒక విచిత్రమైన విషయం ఏమిటంటే, ఈ "గుమ్మడికాయ" పైలలో చాలా వరకు వాస్తవానికి స్క్వాష్ పైలే. డబ్బాల్లో ప్యాక్ చేసిన గుమ్మడికాయ పై ఫిల్లింగ్‌ను తయారుచేసేవారు. తమ "గుమ్మడికాయ" పై ఫిల్లింగ్ కోసం బటర్‌నట్, హబ్బర్డ్, ఇతర స్క్వాష్‌ల మిశ్రమాన్ని ఉపయోగిస్తారు. కేవలం గుమ్మడికాయను మాత్రమే ఉపయోగించినప్పుడు వచ్చే ఫిల్లింగ్‌తో పోలిస్తే, ఈ ఇతర స్క్వాష్‌లు తయారుచేస్తే ఆ ఫిల్లింగ్ మరింత తీపిగా, గుజ్జుగా, క్రీమీగా ఉంటుందని వారి అభిప్రాయం.
గుమ్మడికాయలకు వేడి మంచిది కాదు. గుమ్మడికాయ ఎక్కువ కాలం తాజాగా ఉండాలంటే, దాని లోపల కొవ్వొత్తికి బదులుగా LED వంటి చల్లని కాంతిని ఉపయోగించాలని బార్టిమస్ సిఫార్సు చేస్తున్నారు.
గుమ్మడికాయలు కుళ్ళిపోవడాన్ని నెమ్మదింపజేయడానికి వాటిని బ్లీచ్ కలిపిన నీటి ద్రావణంలో కడగవచ్చు అని బార్టిమస్ సూచిస్తున్నారు.
అంతేకాకుండా, గుమ్మడికాయకు చేసే కోతల చుట్టూ పెట్రోలియం జెల్లీని పలుచని పొరగా పూయడం వల్ల ఆవిరి తగ్గి, మీరు తయారుచేసిన గుమ్మడికాయ ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంటుందని తెలిపారు.
2012లో, రోడ్ ఐలాండ్‌కు చెందిన ఒక రైతు కొత్త ప్రపంచ రికార్డును నెలకొల్పి గుమ్మడికాయ పరిశ్రమలో సంచలనం సృష్టించాడు. ఆ క్రమంలో, ఎంతో మంది రైతులు చిరకాలంగా కలలు కంటున్న ఒక మైలురాయిని అతను అధిగమించాడు:. అతను మొట్టమొదటిసారిగా  ఒక టన్ను బరువున్న గుమ్మడికాయను పండించాడు. రాన్ వాలెస్ పండించిన ప్రపంచ రికార్డు గుమ్మడికాయ బరువు 2,009 పౌండ్లు కాగా, ఇది మునుపటి రికార్డును 165.5 పౌండ్ల తేడాతో బద్దలు కొట్టింది. తన అద్భుతమైన సాగు కృషికి గాను, టాప్స్‌ఫీల్డ్ ఫెయిర్‌లో జరిగిన భారీ గుమ్మడికాయల తూకం పోటీలో వాలెస్ 15,000 డాలర్ల బహుమతిని గెలుచుకున్నాడు.
గుమ్మడికాయలు (కుకుర్బిటా జాతి) భారతదేశానికి చెందినవి కావు.ఇవి మధ్య, దక్షిణ అమెరికాలో ఉద్భవించాయి. 7,000 సంవత్సరాల క్రితం ఆధునిక మెక్సికోలో సాగయ్యాయి. భారతీయ వంటకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందినప్పటికీ గుమ్మడికాయలు శతాబ్దాల క్రితం అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం ద్వారా ఆసియాకు పరిచయమయ్యాయి. 
భారతదేశంలో గుమ్మడికాయలకు సంబంధించిన కొన్ని ముఖ్య వివరాలు... గుమ్మడికాయలు, స్క్వాష్‌లు అమెరికా ఖండానికి చెందినవి.
ఇవి బహుశా వాణిజ్యం ద్వారా భారతదేశానికి చేరుకొని ఉంటాయి.  వాటిని అక్కడ శతాబ్దాలుగా పండిస్తున్నట్లు ఆధారాలున్నాయి.
వీటిని భారతదేశం అంతటా విస్తృతంగా పండిస్తారు. తరచుగా కద్దు లేదా కుంబళంగ అని పిలుస్తారు. ఇవి వివిధ వాతావరణాలకు బాగా అనుకూలంగా ఉంటాయి.
టిండా (ఇండియన్ బేబీ పంప్కిన్) వంటి ఇతర గుమ్మడికాయలు భారతదేశానికి చెందినవి. 
గుమ్మడికాయ స్థానికమైనది కానప్పటికీ, దీనిని భారతదేశంలో చాలా కాలంగా సాగు చేస్తున్నారు. ఇది భారతీయ, ముఖ్యంగా దక్షిణ భారతీయ వంటకాలలో ఎంతగానో కలిసిపోయింది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా గుమ్మడిలో 150 నుండి 200 కంటే ఎక్కువ రకాలు ఉన్నాయి. ఒక్క ఉత్తర అమెరికాలోనే 250కి పైగా రకాలు పండిస్తున్నారు. గుమ్మడికాయలు స్క్వాష్ కుటుంబానికి ( కుకుర్బిటా ) చెందినవి కాబట్టి, వాటి కచ్చితమైన సంఖ్య తరచుగా వింటర్ స్క్వాష్‌తో కలిసిపోయి అస్పష్టంగా ఉంటోంది. కొన్ని ఆధారాల ప్రకారం, గుమ్మడికాయ స్క్వాష్‌లలో మొత్తం సుమారు 800 రకాలు ఉన్నాయని సూచిస్తున్నాయి. 
సాధారణ రకాలలో చెక్కడానికి అనువైన కనెక్టికట్ ఫీల్డ్, బేకింగ్ కోసం తీపిగా ఉండే షుగర్ పంప్కిన్స్, నీలి రంగు చర్మం గల జర్రాడేల్ ఉన్నాయి.
పరిమాణ వైవిధ్యం : బేబీ బూ వంటి అరచేతి పరిమాణంలో ఉండే అతి చిన్న రకాల నుండి, ఒక చిన్న కారు అంత బరువు ఉండగల డిల్స్ అట్లాంటిక్ జెయింట్ వంటి భారీ రకాల వరకు ఉన్నాయి. 
నారింజ రంగుతో పాటు, గుమ్మడికాయలు తెలుపు, నీలం, ఆకుపచ్చ, ఎరుపు రంగులలో, గరుకుగా లేదా నునుపుగా ఉంటాయి. 
గుమ్మడికాయలో చాలా వాటిని చెక్కడానికి (జాక్-ఓ లాంతర్లు) ఉపయోగిస్తుండగా, బటర్‌నట్ స్క్వాష్ లేదా లాంగ్ ఐలాండ్ చీజ్ గుమ్మడికాయ వంటివి ప్రత్యేకంగా తినడానికి ఉద్దేశించినవే.
ఇలావుండగా, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో గుమ్మడికాయల సాగు విస్తృతంగా జరుగుతుంది. ముఖ్యంగా తూర్పుగోదావరి, కాకినాడ వంటి జిల్లాల్లోని రైతులు వివిధ రకాల గుమ్మడికాయలను (ముఖ్యంగా బూడిద గుమ్మడి) అధికంగా పండిస్తారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో సాధారణంగా కనిపించే, సాగుచేసే ప్రధాన గుమ్మడి రకాలు :
బూడిద గుమ్మడి (Ash Gourd/White Pumpkin) ....ఇది ఆంధ్రదేశంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన రకం. దీని పైన తెల్లటి బూడిద పొర ఉంటుంది, అందుకే దీనిని బూడిద గుమ్మడి అంటారు.
కొత్త ఇళ్ల ప్రవేశానికి, వాహన పూజలకు దిష్టి కాయగా ఎక్కువగా వాడుతారు. అలాగే, వడియాలు, హల్వా, ఆయుర్వేద ఔషధాల తయారీలో దీనిని ఉపయోగిస్తారు.
తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని రావులపాలెం, కాకినాడ రూరల్ ప్రాంతాల్లోని గట్టి నేలల్లో ఇది బాగా కాస్తుంది.
పసుపు గుమ్మడి / తీపి గుమ్మడి (Yellow/Sweet Pumpkin) ...ఇది పసుపు రంగులో ఉండి, తీపి రుచిని కలిగి ఉంటుంది. కూరలు, సాంబార్, ఇతర వంటకాలలో ఎక్కువగా ఉపయోగిస్తారు. ఇందులో విటమిన్లు, పోషకాలు పుష్కలంగా ఉంటాయి. 
పచ్చ గుమ్మడి (Green Pumpkin) ...పైన ఆకుపచ్చ రంగు చారలతో, లోపల పసుపు రంగులో ఉంటుంది. ఇది కూడా కూరలకు, ఇతర వంటలకు ఉపయోగపడుతుంది. 
ఇక తెలంగాణలో గుమ్మడిసాగు తక్కువ పెట్టుబడితో ఎక్కువ లాభాలను ఇచ్చే ఒక అద్భుతమైన ఉద్యానవన పంట. జూన్ - జూలై, డిసెంబర్ - జనవరి నెలల్లో సాగుకు అనుకూలంగా ఉండే ఈ పంట, ఎకరానికి 3 - 4 నెలల్లో 10 - 15 టన్నుల దిగుబడిని ఇస్తుంది. వర్షపు నీటి కొరతను తట్టుకునే గుమ్మడి, చౌకగా సాగు చేస్తూ మంచి మార్కెట్ ధర పొందవచ్చని నిపుణుల సూచన.
తెలంగాణలో వేడి, తేమతో కూడిన వాతావరణం గుమ్మడి సాగుకు అనుకూలం. నీరు నిల్వ ఉండని తేలికపాటి, సారవంతమైన నేలలు, ఇసుకతో కూడిన నేలలు (pH 6.5-7.5) ఉత్తమం. ప్రధానంగా జూన్ - జూలై (వానకాలం), డిసెంబర్-జనవరి (చలికాలం) అనుకూలం. 
గుమ్మడిలోని రకాలు...అర్కా సూర్యముఖి, అర్కా చందన్, CO 1, CO 2, స్థానిక రకాలు ...అంబిల్లి, సువర్ణ వంటివి దిగుబడిని ఇస్తాయి. ఎకరాకు సుమారు 2.4 - 3.2 కేజీల విత్తనాలు అవసరం. 2 మీటర్ల దూరంలో గుంతలు తవ్వి విత్తనాలు నాటాలి. నేల చదునుగా ఉన్నప్పుడు బోదెలు చేసి నాటడం మంచిది. ఎకరాకు 6-8 టన్నుల పశువుల ఎరువును భూమి తయారీలో వేయాలి. క్రమం తప్పకుండా నీరు పెట్టాలి. ముఖ్యంగా పూత, కాయ దశలో నీటి కొరత ఉండకూడదు. 100-120 రోజుల్లో పంట కోతకు వస్తుంది. ఎకరాకు సుమారు రూ. 15,000 పెట్టుబడితో, 10-15 టన్నుల దిగుబడి సాధించి, దాదాపు రూ. 1.50 లక్షల వరకు ఆదాయం పొందవచ్చును.
గుమ్మడి గురించి ఇలా చెప్పుకోవడానికి ఎన్నో ఎన్నెన్నో విషయాలున్నాయి.