మూగ మనసులు: - సి.హెచ్. ప్రతాప్

 

కృష్ణా నది ఒడ్డున ఉన్న చిన్న గ్రామంలో రాఘవయ్య అనే పడవ నడిపేవాడు. చదువు లేకపోయినా మనుషులను అర్థం చేసుకునే గొప్ప మనసు అతనిది. నదికి అవతల ఉన్న పాఠశాలకు వెళ్లే పిల్లలను ప్రతిరోజూ ఉచితంగా తన పడవలో తీసుకెళ్లేవాడు. “పిల్లల చదువు కోసం చేసే ప్రయాణానికి చార్జీ ఉండదు” అనేది అతని మాట.
అదే గ్రామంలో లక్ష్మి అనే బాలిక ఉండేది. తండ్రి చిన్నప్పుడే చనిపోవడంతో తల్లి కూలిపని చేస్తూ ఆమెను చదివించేది. లక్ష్మికి వైద్యురాలు కావాలనే కోరిక. కానీ ఇంటి పరిస్థితులు అందుకు అనుకూలంగా లేవు.
ఒకరోజు తల్లి అనారోగ్యానికి గురై పనికి వెళ్లలేకపోయింది. ఇంట్లో తిండి కూడా లేకపోయింది. లక్ష్మి చదువు మానేసి తల్లికి తోడుగా పని చేయాలని నిర్ణయించుకుంది.
మరుసటి ఉదయం ఆమె పాఠశాలకు వెళ్లలేదు.
రాఘవయ్య ఆ విషయం గమనించి ఆమె ఇంటికి వెళ్లాడు.
“లక్ష్మీ, ఇవాళ పడవకు ఎందుకు రాలేదు?” అని అడిగాడు.
ఆమె తలదించుకుని, “ఇక చదువుకోలేను తాతయ్యా. అమ్మను చూసుకోవాలి,” అంది.
రాఘవయ్య ఏమీ మాట్లాడలేదు. తన జేబులో ఉన్న కొద్దిపాటి డబ్బును తీసి ఆమె తల్లికి మందులు తెచ్చాడు. తరువాత గ్రామంలోని ఉపాధ్యాయుడిని కలిసి లక్ష్మి చదువుకు అవసరమైన పుస్తకాలు ఏర్పాటు చేశాడు.
“నేను చేసినది సహాయం కాదు. నువ్వు చదువుకుని నిలబడే వరకు నీకు తోడుగా నిలబడటం మాత్రమే,” అన్నాడు.
లక్ష్మి చదువులో మరింత శ్రద్ధ పెట్టింది. సంవత్సరాలు గడిచాయి. ఆమె వైద్య విద్య పూర్తి చేసి అదే ప్రాంతంలో ఒక చిన్న ఆసుపత్రిని ప్రారంభించింది.
ప్రారంభోత్సవానికి రాఘవయ్యను ప్రత్యేకంగా ఆహ్వానించింది.
ఆయన మాత్రం వెనుక వరుసలో నిశ్శబ్దంగా కూర్చున్నాడు.
లక్ష్మి వేదికపైకి వెళ్లి, “ఈ ఆసుపత్రికి పునాది వేసింది నా తల్లి కాదు, నా ఉపాధ్యాయుడు కాదు. ఒకరోజు నా చదువు ఆగిపోకుండా నన్ను నిలబెట్టిన ఒక మంచి మనిషి,” అని చెప్పింది.
రాఘవయ్య కళ్లలో నీళ్లు తిరిగాయి.
“నన్నెందుకు ఇంత గొప్పగా చెబుతున్నావమ్మా?” అని అడిగాడు.
లక్ష్మి చిరునవ్వుతో, “మీరు నా జీవితాన్ని మార్చారు. నేను ఇప్పుడు ఇంకొకరి జీవితాన్ని మార్చాలి. అదే మీకు నేను ఇచ్చే కృతజ్ఞత,” అంది.
ఆ రోజు నుంచి ఆ ఆసుపత్రిలో పేదలకు ఉచిత వైద్యం అందేది.
రాఘవయ్య పడవ మాత్రం యథావిధిగా నదిని దాటుతూనే ఉంది. కానీ ఇప్పుడు ఆ పడవలో ప్రయాణించేవారికి ఒక కథ తెలుసు—ఒక చిన్న సహాయం, ఒక జీవితాన్ని మాత్రమే కాదు, తరతరాల భవిష్యత్తును మార్చగలదు.
మాటలు తక్కువైనా, మనసులు నిజమైనవైతే వాటి ప్రభావం చాలా దూరం వెళ్తుంది. అందుకే కొన్ని మనసులు మూగగా ఉన్నా, వాటి మంచితనం మాత్రం ప్రపంచంతో మాట్లాడుతూనే ఉంటుంది.