సమసమాజ నిర్మాత అధ్యాపకుడు: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 ఒక సమాజ భవిష్యత్తును తెలుసుకోవాలంటే ఆ సమాజంలోని పాఠశాలలను చూడాలి; పాఠశాల భవిష్యత్తును తెలుసుకోవాలంటే అక్కడి ఉపాధ్యాయులను చూడాలి. ఎందుకంటే తరగతి గదిలో బోధించేది కేవలం పాఠ్యాంశాలు కాదు—రేపటి సమాజాన్ని నిర్మించే ఆలోచనలు, విలువలు, బాధ్యతలు, వ్యక్తిత్వాలు. ఒక వైద్యుడు రోగాన్ని నయం చేస్తాడు, ఒక ఇంజినీరు నిర్మాణాలను నిర్మిస్తాడు, ఒక శాస్త్రవేత్త కొత్త ఆవిష్కరణలు చేస్తాడు. కానీ వీరందరి వెనుక ఒక ఉపాధ్యాయుడి బోధన, మార్గదర్శకత్వం, ప్రేరణ తప్పకుండా ఉంటాయి. అందుకే ఉపాధ్యాయుడిని సమాజ నిర్మాతగా అభివర్ణించడం సముచితం.
పిల్లవాడు పాఠశాలలో అడుగుపెట్టినప్పుడు అతని చేతిలో పుస్తకం మాత్రమే ఉంటుంది; కానీ అతని మనసులో అపారమైన అవకాశాలు దాగి ఉంటాయి. ఆ అవకాశాలను గుర్తించి సరైన దిశలో నడిపించేది ఉపాధ్యాయుడే. విద్యార్థిలోని ప్రతిభను గుర్తించడం, లోపాలను సరిదిద్దడం, ప్రశ్నించే తత్వాన్ని పెంపొందించడం, తప్పుల నుంచి నేర్చుకునే ధైర్యాన్ని ఇవ్వడం గురువు బాధ్యత. ఒక విద్యార్థి తనపై తాను నమ్మకం కోల్పోయినప్పుడు, “నువ్వు చేయగలవు” అనే ఒక్క మాటతో అతనిలో కొత్త ఆశను నింపగల శక్తి గురువుకు ఉంది.
సమాజ నిర్మాణానికి కేవలం విద్యావంతులు సరిపోరు; బాధ్యతగల పౌరులు అవసరం. నిజాయితీ, క్రమశిక్షణ, దయ, సహనం, సమానత్వ భావన, దేశభక్తి, పర్యావరణ పరిరక్షణ, ఇతరుల పట్ల గౌరవం వంటి విలువలు విద్యార్థులలో చిన్న వయస్సులోనే బలపడాలి. ఈ విలువలను ఆచరణ ద్వారా నేర్పే అవకాశం ఉపాధ్యాయులకు ఉంటుంది. అందువల్ల మంచి ఉపాధ్యాయుడు ఒక తరగతిని మాత్రమే మార్చడు; ఆ తరగతి నుంచి బయటకు వచ్చే ప్రతి విద్యార్థి ద్వారా కుటుంబాన్ని, సంస్థను, సమాజాన్ని ప్రభావితం చేస్తాడు.
నేటి ప్రపంచంలో సమాచారానికి కొదవ లేదు. అంతర్జాలం, పుస్తకాలు, వివిధ మాధ్యమాల ద్వారా క్షణాల్లో అపారమైన సమాచారం అందుబాటులోకి వస్తోంది. అయితే ఏది నిజం? ఏది తప్పు? ఏ సమాచారాన్ని స్వీకరించాలి? దానిని సమాజ ప్రయోజనానికి ఎలా ఉపయోగించాలి? అనే వివేకాన్ని పెంపొందించడం మరింత అవసరం. ఈ విషయంలో ఉపాధ్యాయుడి పాత్ర కీలకం. సమాచారం అందించే వ్యక్తి కంటే, ఆలోచించడం నేర్పించే గురువు సమాజానికి మరింత విలువైన సేవ చేస్తాడు.
ఉపాధ్యాయుడు సమాజంలోని అసమానతలను తగ్గించే శక్తిగా కూడా నిలుస్తాడు. ఆర్థిక పరిస్థితి, కుటుంబ నేపథ్యం, ప్రాంతం వంటి భేదాలకు అతీతంగా విద్యార్థులందరికీ సమాన అవకాశాలు కల్పిస్తూ ప్రతిభను ప్రోత్సహిస్తే, విద్య సామాజిక మార్పుకు బలమైన సాధనంగా మారుతుంది. ఒక వెనుకబడిన కుటుంబానికి చెందిన విద్యార్థిని ఉన్నత స్థాయికి తీసుకెళ్లడం ద్వారా ఒక వ్యక్తి జీవితమే కాదు, ఒక కుటుంబం మొత్తం భవిష్యత్తును మార్చగలుగుతాడు.
అందువల్ల ఉపాధ్యాయుడి సేవను కేవలం ఉద్యోగంగా చూడకూడదు. గురువు పాఠశాలలో భవిష్యత్తు తరాన్ని తయారు చేస్తాడు; ఆ తరం సమాజ భవిష్యత్తును నిర్మిస్తుంది. మంచి రహదారులు, భవనాలు, సాంకేతిక వ్యవస్థలు దేశ అభివృద్ధికి అవసరమే. కానీ వాటిని సృష్టించి, సంరక్షించి, సమాజ హితానికి ఉపయోగించే మంచి మనుషులను తయారు చేయడం అంతకంటే ముఖ్యమైన పని. ఆ మహత్తర బాధ్యతను నిర్వర్తించే ఉపాధ్యాయుడే నిజమైన సమాజ శిల్పి. గురువును గౌరవించడం అంటే ఒక వ్యక్తిని గౌరవించడం కాదు—జ్ఞానాన్ని, విలువలను, సమాజ భవిష్యత్తును గౌరవించడం.