లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి.: - యామిజాల జగదీశ్

 

అది స్వాతంత్య్ర సమర సమయం. లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి జైలులో ఉన్నారు. అదే సమయంలో ఆయన చిన్న కూతురు తీవ్ర అనారోగ్యం పాలైంది. అమ్మాయి పరిస్థితిని చూసి జైలు అధికారులు ఆయనకు పదిహేను రోజుల పెరోల్ ఇచ్చారు. దీనిద్వారా ఆయన ఇంటికి వెళ్లి కూతురు సేవలు చేసుకోవడానికి అవకాశం దొరికింది.
​కానీ విధి మరోలా తలచింది. పెరోల్ గడువు ముగిసేలోపే ఆ చిన్న కూతురు మరణించింది. కూతురి అంత్యక్రియల తర్వాత కుటుంబ సభ్యులు, బంధువులు పెరోల్ రోజులు ఇంకా మిగిలి ఉన్నాయి కాబట్టి కొన్ని రోజులు ఇంట్లో ఉండమని కోరారు.
​అయితే శాస్త్రి వెంటనే జైలుకు తిరిగి వెళ్లాలని నిర్ణయించుకున్నారు. పెరోల్ రోజులు ఇంకా మిగిలి ఉండగా ఎందుకు వెనక్కి వెళ్తున్నారని అడిగారు.
​శాస్త్రి ఎంతో నిలకడగా ఇలా బదులిచ్చారు—
“కూతురు సేవ కోసం నాకు పెరోల్ లభించింది. ఇప్పుడు కూతురు లేదు కాబట్టి పెరోల్ ఉద్దేశం ముగిసింది. నా బాధ్యత ఇప్పుడు జైలులో ఉన్న సహచరులతో, దేశంతో ఉంది.”
​ఒకసారి ఆలోచించండి, ఇప్పుడే చిన్న కూతురును కోల్పోయిన తండ్రికి ఆ బాధ నుండి బయటపడడం ఎంత కష్టమై ఉంటుంది! కానీ శాస్త్రి తన వ్యక్తిగత దుఃఖాన్ని జాతీయ కర్తవ్యం కంటే పెద్దదిగా భావించలేదు.
​లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి గారి అసలైన బలం ఇదే—బయటకు ఎంతో వినయంగా కనిపించినా, లోపల మాత్రం బండరాయిలా దృఢంగా ఉండేవారు.
​ఆయనలోని నిరాడంబరత, క్రమశిక్షణే తర్వాత కాలంలో ఆయన ప్రజా జీవితంలో కూడా స్పష్టంగా కనిపిచాయి. ప్రధానమంత్రి అయిన తర్వాత కూడా ఆయన ఆ పదవి ద్వారా వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలు పొందాలని ఎప్పుడూ ప్రయత్నిం చలేదు. తన కుటుంబ సభ్యుడికి ప్రభుత్వ ఉద్యోగంలో తప్పుదారిలో పదోన్నతి కల్పిస్తున్న విషయం తెలిసినప్పుడు, దానిని రద్దు చేయాలని వెంటనే ఆదేశించారు.
​చివరకు ప్రధానమంత్రిగా ఉన్న సమయంలో కారు కొనుగోలు చేయడానికి తన దగ్గర పూర్తి డబ్బు లేనప్పుడు, బ్యాంకు నుండి రుణం తీసుకుని కారు కొన్నారు. ప్రధానమంత్రి పదవిలో ఉన్నప్పటికీ ప్రభుత్వ అధికారానికి, వ్యక్తిగత అవసరానికి మధ్య ఉండవలసిన హద్దులను ఎప్పుడూ దాటలేదు.
​లాల్ బహదూర్ శాస్త్రి ఈ కథ కేవలం చరిత్రలోని ఒక సంఘటన మాత్రమే కాదు. ఇతరులకు క్రమశిక్షణ నేర్పించే ముందు నాయకుడు ముందుగా తన మీద తాను క్రమశిక్షణ అమలు చేసుకోవాలని ఇది మనకు చెబుతుంది.
​శాస్త్రి గారి జీవితం మనకు అందించే సందేశం ఇదే—
పెద్ద పదవిలో ఉన్నంత మాత్రాన ఎవరూ గొప్పవారు కారు. ఏ పెద్ద పదవికి వెళ్లినా తన సిద్ధాంతాలతో ఎటువంటి రాజీ పడకుండా జీవించేవాడే నిజమైన గొప్పవాడు.