రెక్కలు లేని కివి పక్షి : - Dr కందేపి రాణీప్రసాద్

 ప్రపంచంలోని పక్షిజాతుల్లో కివి పక్షికి ఒక ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఎగరలేని పక్షి అయినప్పటికీ, తన ప్రత్యేక శరీర నిర్మాణం, జీవన విధానం, ఆహారపు అలవాట్లు, గుడ్డు పరిమాణం వంటి అనేక విశేషాలతో కివి పక్షి శాస్త్రవేత్తలను, ప్రకృతి ప్రేమికులను ఆకట్టుకుంటుంది. కివి ప్రధానంగా న్యూజిలాండ్‌కు చెందిన స్థానిక పక్షి. న్యూజిలాండ్ దేశానికి ఇది ఒక జాతీయ చిహ్నంగా కూడా గుర్తింపు పొందింది.
కివి చిన్న పరిమాణంలో, గుండ్రని శరీరంతో కనిపిస్తుంది. దాని శరీరాన్ని కప్పి ఉండే ఈకలు సాధారణ పక్షుల ఈకల మాదిరిగా కాకుండా మెత్తగా, వెంట్రుకల్లా కనిపిస్తాయి. దీనికి రెక్కలు చాలా చిన్నవిగా ఉండటంతో ఇది ఎగరలేదు. తోక కూడా దాదాపుగా కనిపించదు. అయితే దాని కాళ్లు బలంగా ఉండి నేలపై వేగంగా కదలడానికి సహాయపడతాయి.
కివి పక్షిలో అత్యంత విశేషమైన లక్షణం దాని ముక్కు. సాధారణంగా పక్షుల ముక్కు ముఖం చివరన ఉంటుంది. కానీ కివి ముక్కు చివరి భాగానికి దగ్గరగా నాసికా రంధ్రాలు ఉంటాయి. ఇది వాసనను గుర్తించడంలో కివికి ఎంతో సహాయపడుతుంది. నేలలో దాగి ఉన్న పురుగులు, కీటకాలు, ఇతర చిన్న జీవులను వాసన ద్వారా గుర్తించి, తన పొడవైన ముక్కుతో నేలను తవ్వి ఆహారాన్ని సంపాదిస్తుంది.
కివి ప్రధానంగా రాత్రివేళల్లో చురుకుగా ఉంటుంది. పగటిపూట పొదల్లో, చెట్ల వేర్ల మధ్య లేదా నేలలోని గుహల వంటి సురక్షిత ప్రదేశాల్లో విశ్రాంతి తీసుకుంటుంది. రాత్రి సమయంలో ఆహారం కోసం బయటకు వస్తుంది. పురుగులు, కీటకాలు, పురుగుల గుడ్లు, చిన్న చిన్న అకశేరుక జీవులు, కొన్ని పండ్లు, విత్తనాలు వంటి వాటిని తింటుంది. తన ప్రత్యేకమైన వాసన గ్రహణశక్తి వల్ల చీకటిలో కూడా ఆహారాన్ని వెతుక్కోగలదు.
కివి పక్షి జీవితం అడవులతో ఎంతో ముడిపడి ఉంటుంది. దట్టమైన పొదలు, ఆకులు, నేలలోని సహజ గుహలు దానికి నివాసంగా ఉంటాయి. ఇది సాధారణంగా ఒంటరిగా లేదా జంటగా జీవిస్తుంది. కొన్ని కివి జాతులు తమ పరిధిని కాపాడుకుంటాయి. తమ పరిధిలోకి ఇతర కివులు వచ్చినప్పుడు ప్రత్యేకమైన శబ్దాలతో వాటిని హెచ్చరిస్తాయి.
కివి పునరుత్పత్తి విధానం కూడా చాలా ఆసక్తికరమైనది. ఆడ కివి సాధారణంగా ఒకటి లేదా కొన్ని గుడ్లను పెడుతుంది. కివి శరీరంతో పోలిస్తే దాని గుడ్డు చాలా పెద్దదిగా ఉంటుంది. గుడ్డులోని పిండానికి అవసరమైన పోషక పదార్థాలు ఎక్కువగా ఉండటం వల్ల అది పెద్ద పరిమాణంలో ఉంటుంది. అనేక సందర్భాల్లో మగ కివి గుడ్డును పొదిగే బాధ్యతను తీసుకుంటుంది. ఇది పక్షుల ప్రపంచంలో కనిపించే ఒక ఆసక్తికరమైన తల్లిదండ్రుల ప్రవర్తన.
గుడ్డు నుంచి బయటకు వచ్చిన పిల్ల కివి కొంతకాలంలోనే స్వయంగా ఆహారం వెతుక్కునే సామర్థ్యాన్ని పెంచుకుంటుంది. అయితే చిన్న కివి పిల్లలు వేటాడే జంతువులకు సులభంగా బలయ్యే ప్రమాదం ఉంటుంది. న్యూజిలాండ్‌లో మనుషులు కొన్ని జంతువులను పరిచయం చేయడానికి ముందు కివికి సహజ శత్రువులు చాలా తక్కువగా ఉండేవి. తరువాత వచ్చిన కొన్ని మాంసాహార జంతువులు కివి గుడ్లు, పిల్లలు, పెద్ద పక్షులకు కూడా ప్రమాదంగా మారాయి.
అటవీ నిర్మూలన, నివాస ప్రాంతాల తగ్గుదల, పరిచయం చేయబడిన మాంసాహార జంతువులు వంటి కారణాల వల్ల కొన్ని కివి జాతుల సంఖ్య తగ్గింది. అందువల్ల న్యూజిలాండ్‌లో కివి సంరక్షణకు అనేక చర్యలు చేపడుతున్నారు. కివి నివాస ప్రాంతాలను రక్షించడం, మాంసాహార జంతువుల నియంత్రణ, గుడ్లు మరియు పిల్లలను సంరక్షించడం వంటి కార్యక్రమాలు కొనసాగుతున్నాయి.
కివి పక్షి మనకు ఒక గొప్ప ప్రకృతి పాఠాన్ని చెబుతుంది. పక్షి అంటే తప్పనిసరిగా ఆకాశంలో ఎగరాల్సిందే అనే నియమం ప్రకృతిలో లేదు. తన పరిసరాలకు అనుగుణంగా ప్రతి జీవి తనదైన ప్రత్యేక లక్షణాలను అభివృద్ధి చేసుకుంటుంది. కివికి ఎగరలేకపోయినా, బలమైన కాళ్లు, అద్భుతమైన వాసన గ్రహణశక్తి, పొడవైన ముక్కు, రాత్రివేళ జీవించే సామర్థ్యం వంటి ప్రత్యేక లక్షణాలు ఉన్నాయి.
కాబట్టి కివి పక్షి కేవలం న్యూజిలాండ్‌కు చెందిన ఒక పక్షి మాత్రమే కాదు; పరిణామ క్రమం, జీవ వైవిధ్యం, కలిగిన పక్షి.