కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని ఉత్తర భాగంలో, దక్కన్ పీఠభూమిపై ఉన్న బీదర్ నగరం చారిత్రక కట్టడాలకు ప్రసిద్ధి చెందింది. ఈ నగరానికి ప్రధాన ఆకర్షణ బీదర్ కోట. 15వ శతాబ్దంలో నిర్మించబడిన ఈ కోట బహమనీ సుల్తానుల కాలపు వైభవానికి ప్రతీకగా నిలుస్తోంది. పర్షియన్, టర్కిష్, దక్కన్ ప్రాంతీయ వాస్తుశైలుల సమ్మేళనం ఈ కోటలో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
బీదర్ కోట నిర్మాణం బహమనీ సుల్తాన్ అహ్మద్ షా వలి బహమనీ కాలంలో పూర్తయింది. కర్ణాటక పర్యాటక శాఖ సమాచారం ప్రకారం, కోట నిర్మాణం 1432లో పూర్తయింది. ఒకప్పుడు కోటకు 37 బురుజులు ఉండేవి. బలమైన రాతి గోడలు, ప్రవేశ ద్వారాలు, కందకాలు, రాజభవనాలు, సభామందిరాలు ఈ కోటను శక్తివంతమైన రక్షణ కేంద్రంగా తీర్చిదిద్దాయి.
కోట నిర్మాణంలో రక్షణతో పాటు అందానికి కూడా ఎంతో ప్రాధాన్యం ఇచ్చారు. కోట చుట్టూ ఉన్న కందకాలు, ఎత్తైన ప్రాకారాలు, భారీ ద్వారాలు శత్రువుల దాడులను ఎదుర్కొనేలా నిర్మించబడ్డాయి. కోటలోని వివిధ నిర్మాణాలు మధ్యయుగ దక్కన్ రాజ్యాల రాజకీయ, సాంస్కృతిక వైభవాన్ని మనకు పరిచయం చేస్తాయి. పాత కర్ణాటక పర్యాటక సమాచారంలో కోటను మూడు కందకాలతో కూడిన బలమైన రాతి ప్రాకార నిర్మాణంగా కూడా వర్ణించారు.
బీదర్ కోటలోని రంగీన్ మహల్ అత్యంత ఆకర్షణీయమైన నిర్మాణాలలో ఒకటి. ‘రంగీన్ మహల్’ అంటే రంగుల మహల్ అని అర్థం. అందమైన పలకల అలంకరణ, చెక్క స్తంభాలపై కళాత్మక చెక్కుబడి, ముత్యపు చిప్పల అలంకరణ వంటి సున్నితమైన కళాకృతులు ఈ భవనానికి ప్రత్యేక అందాన్ని తెచ్చాయి. పర్షియన్ ప్రభావం కూడా ఇక్కడ స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
కోటలోని సోలహ్ ఖంబా మసీదు మరో ముఖ్యమైన చారిత్రక కట్టడం. పదహారు స్తంభాలు, గుమ్మటాల నిర్మాణం, విశాలమైన ప్రాంగణం ఈ మసీదు వాస్తుశిల్ప ప్రత్యేకతను తెలియజేస్తాయి. అలాగే తఖ్త్ మహల్, గగన్ మహల్, హమ్మామ్ వంటి నిర్మాణాలు కూడా కోటలోని రాజసౌధాల వైభవాన్ని తెలియజేస్తాయి.
బీదర్ కేవలం యుద్ధాలు, రాజుల చరిత్రకే పరిమితం కాలేదు. బహమనీ రాజుల కాలంలో ఇది విద్య, కళలు, సాహిత్యం, సంస్కృతికి ముఖ్యమైన కేంద్రంగా అభివృద్ధి చెందింది. తరువాత బరీద్ షాహీ తదితర పాలకుల ప్రభావం కూడా ఈ ప్రాంతంపై పడింది. అందువల్ల బీదర్ నిర్మాణాలలో భారతీయ, పర్షియన్, టర్కిష్ కళా సంప్రదాయాల అందమైన కలయిక కనిపిస్తుంది.
బీదర్ కోటకు సమీపంలోని అష్టూర్ బహమనీ సమాధులు కూడా ఈ ప్రాంత చారిత్రక ప్రాధాన్యాన్ని మరింత పెంచుతాయి. బహమనీ రాజుల సమాధులపై కనిపించే సున్నపు అలంకరణలు, పలకల పని, రంగుల అలంకారాలు ఆ కాలపు కళానైపుణ్యానికి నిదర్శనాలు.నేను ఎక్కడికి వెళ్లినా అక్కడి కళల గురించి తెలుసుకుంటాను. కళల పట్ల నాకున్న ఇష్టం ఆ పని చేయిస్తుంది.
బీదర్ నగరంలో ప్రసిద్ధి చెందిన మరో కళ బిద్రీవేర్. నల్లటి లోహంపై వెండి తీగలతో చేసే ఈ సున్నితమైన కళాకృతి బీదర్ రాజసంప్రదాయంతో అనుబంధం కలిగి ఉంది. కోట చరిత్రతో పాటు ఈ కళా సంప్రదాయం కూడా బీదర్ సాంస్కృతిక ప్రత్యేకతను ప్రపంచానికి పరిచయం చేస్తోంది.
నేడు బీదర్ కోట ఒక చారిత్రక స్మారక చిహ్నంగా మాత్రమే కాకుండా, దక్కన్ సంస్కృతి, మధ్యయుగ వాస్తుశిల్పం, రాజ్యపాలన, కళలు, సాంకేతిక నైపుణ్యాలకు సజీవ సాక్ష్యంగా నిలుస్తోంది. కోట గోడలను చూస్తే గతకాలపు రాజ్యాల వైభవం కళ్లముందు కదలాడినట్లు అనిపిస్తుంది. ప్రతి ద్వారం ఒక చరిత్రను, ప్రతి రాయి ఒక కథను, ప్రతి శిల్పం ఒక కళాకారుడి ప్రతిభను మనకు గుర్తుచేస్తుంది.
బీదర్ కోట కర్ణాటక చారిత్రక సంపదలో ఒక అమూల్యమైన రత్నం. బహమనీ సామ్రాజ్యపు వైభవాన్ని, దక్కన్ ప్రాంతపు సాంస్కృతిక సమ్మేళనాన్ని, మధ్యయుగ భారతీయ వాస్తుశిల్ప ప్రతిభను ఒకేచోట చూపించే ఈ కోటను సందర్శించడం అంటే చరిత్ర పుస్తకంలోకి అడుగుపెట్టినట్టే. అందుకే బీదర్ కోటను “దక్కన్ చరిత్రకు అద్దం పట్టే కోట” అని చెప్పడం ఎంతో సముచితం.
addComments
కామెంట్‌ను పోస్ట్ చేయండి