పంజాబ్ రాష్ట్రంలోని చారిత్రక నగరమైన పాటియాలాలో ఉన్న మోతీ బాగ్ ప్యాలెస్ (Moti Bagh Palace) అక్కడి రాజవంశ వైభవానికి, అద్భుతమైన నిర్మాణకళకు ప్రతీకగా నిలిచిన ప్రసిద్ధ కట్టడం. “మోతీ బాగ్” అంటే “ముత్యాల తోట” అనే అర్థం వస్తుంది. ఈ రాజభవనం పాటియాలా చరిత్ర, కళలు, సంస్కృతి, క్రీడలతో ముడిపడి ఉన్న ముఖ్యమైన వారసత్వ ప్రదేశం.
మోతీ బాగ్ ప్యాలెస్ నిర్మాణం మహారాజా నరేంద్ర సింగ్ పాలనలో ప్రారంభమైంది. 1847లో నిర్మాణం ప్రారంభమైన ఈ రాజభవనం తరువాత మహారాజా భూపిందర్ సింగ్ కాలంలో విస్తరించి మరింత వైభవాన్ని సంతరించుకుంది. పాటియాలా రాజవంశానికి చెందిన మహారాజులు కళలు, సాహిత్యం, సంగీతం, నిర్మాణకళలను ప్రోత్సహించడంతో ఈ ప్రాంతం సాంస్కృతికంగా కూడా ఎంతో అభివృద్ధి చెందింది.
మోతీ బాగ్ ప్యాలెస్ నిర్మాణంలో భారతీయ నిర్మాణ సంప్రదాయాలతో పాటు రాజస్థానీ శైలీ ప్రభావం కనిపిస్తుంది. రాజస్థానీ జరోఖాలు, ఛత్రాలు, గోపురాకార కిరీటాలు, వంపు ద్వారాలు, అలంకార కిటికీలు భవనానికి ప్రత్యేక అందాన్ని ఇస్తాయి. నాలుగు అంతస్తుల ఈ భవనానికి భారీ రాతి గోడలు, వంపు ఆకారపు ద్వారాలు, అలంకార గ్రిల్స్, గోపురాలు ఉన్నాయి.
ప్యాలెస్ చుట్టూ ఉన్న ఉద్యానవనాలు కూడా ప్రత్యేక ఆకర్షణ. లాహోర్లోని ప్రసిద్ధ షాలిమార్ గార్డెన్స్ నమూనాను అనుసరించి తోటలు, మెట్ల ఆకారపు ప్రదేశాలు, నీటి కాలువలు రూపొందించారు. ప్యాలెస్ వెనుక ఉన్న షీష్ మహల్ అద్దాల అలంకరణలు, చిత్రకళ, సూక్ష్మచిత్ర సంప్రదాయానికి ప్రసిద్ధి చెందింది. అక్కడి చిత్రాల్లో పురాణాలు, రాగ-రాగిణులు, నాయక-నాయికలు, ఋతువులకు సంబంధించిన దృశ్యాలు వంటి అనేక అంశాలు కనిపిస్తాయి.
మోతీ బాగ్ ప్యాలెస్కు ఆధునిక భారతదేశ చరిత్రలో కూడా ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. స్వాతంత్ర్యం తరువాత ప్యాలెస్ ప్రాంగణం క్రీడల అభివృద్ధికి ఉపయోగపడింది. 7 మే 1961న నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్పోర్ట్స్ (NIS) ఇక్కడ ప్రారంభమైంది. 1973లో దీనికి నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ పేరు చేర్చి *నేతాజీ సుభాష్ నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ స్పోర్ట్స్ (NSNIS)*గా పేరు మార్చారు. ప్రస్తుతం ఇది స్పోర్ట్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా అకాడమిక్ విభాగంగా పనిచేస్తోంది.
క్రీడా శిక్షణ, క్రీడా విజ్ఞానం, కోచ్ల శిక్షణ వంటి రంగాల్లో ఈ సంస్థ ఎంతో ప్రాధాన్యతను సంపాదించింది. విశాలమైన ప్రాంగణంలో క్రీడాకారులకు శిక్షణ, విద్యా కార్యక్రమాలు, క్రీడా శాస్త్రానికి సంబంధించిన సదుపాయాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల ఒకప్పుడు రాజకుటుంబ నివాసంగా ఉన్న మోతీ బాగ్ ప్యాలెస్ నేడు భారత క్రీడా రంగ అభివృద్ధికి కూడా సేవలందిస్తున్న ప్రదేశంగా మారింది.
మోతీ బాగ్ ప్యాలెస్ కేవలం ఒక రాజభవనం మాత్రమే కాదు. అది పాటియాలా రాజవంశ చరిత్రకు, పంజాబ్ కళా-సంస్కృతికి, భారతీయ నిర్మాణకళకు, ఆధునిక క్రీడా చరిత్రకు వారధిగా నిలిచిన వారసత్వ కట్టడం. రాజుల కాలం నాటి వైభవాన్ని గుర్తుచేస్తూనే, నేటి తరానికి క్రీడలు మరియు సంస్కృతి విలువలను పరిచయం చేస్తున్న ఈ ప్యాలెస్ పాటియాలా నగరానికి గర్వకారణంగా నిలిచింది.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి