రైల్వే ఇంజినీరింగ్ రహస్యాలు!: - యామిజాల జగదీశ్

 

 

# రైళ్లు దిశను ఎలా మార్చుకుంటాయి? చాలామందికి తెలియని అద్భుతమైన రైల్వే ఇంజినీరింగ్ రహస్యాలు!
## టర్న్ టేబుల్ vs త్రిభుజాకార రైల్వే ట్రాక్!
రైళ్లకు స్టీరింగ్ ఉండదు. పట్టాల నుంచి పక్కకు మళ్లి వెళ్లే అవకాశం కూడా ఉండదు.
మరి వందల టన్నుల బరువున్న భారీ రైలింజిన్ దిశను ఎలా మారుస్తారు? ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా?
దీని వెనుక రైల్వే శాఖ అనుసరించే రెండు అద్భుతమైన ఇంజినీరింగ్ పద్ధతులు ఉన్నాయి. అవేమిటో తెలుసుకుందాం!
### 1. టర్న్ టేబుల్ పద్ధతి (Turntable Method) – భారీ తిరిగే వేదిక!
**భారీ గుండ్రని వేదిక:**
ఇది రైల్వే చరిత్రలో ఎంతో ఆసక్తికరమైన సాంకేతిక ఏర్పాటు. రైల్వే లోకో షెడ్లలో పెద్ద గుండ్రని గుంత నిర్మించి, దాని మధ్యలో భారీగా తిరిగే ఇనుప వేదికను ఏర్పాటు చేస్తారు. దీనినే టర్న్ టేబుల్ అంటారు.
**ఇది ఎలా పనిచేస్తుంది?**
దిశ మార్చాల్సిన ఇంజిన్‌ను నెమ్మదిగా టర్న్ టేబుల్‌పైకి తీసుకొచ్చి నిలుపుతారు. ఇంజిన్ పూర్తిగా వేదిక మధ్యలోకి వచ్చిన తర్వాత, ఆ వేదికను అవసరానికి అనుగుణంగా 180 డిగ్రీలు తిప్పుతారు.
**ఇంజినీరింగ్ అద్భుతం:**
ఇంజిన్ తిరిగిన తర్వాత, దానికి ఎదురుగా ఉన్న మరో పట్టాల మార్గంలోకి సులభంగా వెళ్లగలుగుతుంది. ఇలా ఇంజిన్ ప్రయాణ దిశ పూర్తిగా మారిపోతుంది.
చూడటానికి భారీ రాట్నంలా కనిపించే ఈ ఏర్పాటు నిజంగా అద్భుతమైన ఇంజినీరింగ్ నైపుణ్యానికి నిదర్శనం!
### 2. త్రిభుజాకార పట్టాల పద్ధతి (Triangle Track / Wye Method) – పట్టాల మాయాజాలం!
**తక్కువ స్థలంలో దిశ మార్చే ఏర్పాటు:**
టర్న్ టేబుల్ నిర్మించడానికి ఎక్కువ ఖర్చు అవుతుంది. అంతేకాదు, దానిలో యాంత్రిక సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం కూడా ఉంటుంది. దీనికి ప్రత్యామ్నాయంగా రూపొందించిన పద్ధతే త్రిభుజాకార పట్టాల ఏర్పాటు. దీన్నే వై ట్రాక్ (Y Track) అని కూడా అంటారు.
**త్రిభుజాకార ప్రయాణం:**
ఈ పద్ధతిలో పట్టాలను ఆంగ్ల అక్షరం 'Y' ఆకారంలో లేదా త్రిభుజం ఆకారంలో కలుపుతారు.
మొదట ఇంజిన్ త్రిభుజంలోని ఒక మార్గంలో ముందుకు వెళ్తుంది. నిర్ణీత ప్రదేశంలో ఆగిన తర్వాత పట్టాల పాయింట్లను మారుస్తారు.
**రివర్స్ గేర్ అద్భుతం:**
ఆ తర్వాత ఇంజిన్ రెండో మార్గంలో వెనక్కి వెళ్తుంది. చివరగా మూడో మార్గం గుండా మళ్లీ ముందుకు వచ్చినప్పుడు ఇంజిన్ దిశ 180 డిగ్రీలు మారిపోతుంది.
ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా తిరిగే భారీ యంత్రాలు అవసరం లేదు. కేవలం పట్టాల అమరిక, పాయింట్ల మార్పు, ఇంజిన్ ముందుకు, వెనక్కి కదలడం ద్వారా దిశను మార్చవచ్చు.
ఇదే ఈ పద్ధతిలోని అసలైన ఇంజినీరింగ్ తెలివితేటలు!
### 3. ఇప్పటి ఆధునిక రైల్వేల్లో పరిస్థితి ఏమిటి?
పాతకాలంలో ఆవిరి ఇంజిన్లు (Steam Engines) ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు, వాటిని ఒక దిశలో నడపడం సులభంగా ఉండేది. ఎదురుదిశలో నడపడానికి కొన్ని పరిమితులు ఉండేవి. అందుకే టర్న్ టేబుల్, త్రిభుజాకార పట్టాల పద్ధతులు ఎంతో అవసరమయ్యేవి.
కానీ ఇప్పటి ఆధునిక డీజిల్, ఎలక్ట్రిక్ ఇంజిన్లలో చాలా వాటికి రెండు వైపులా డ్రైవర్ క్యాబిన్లు (Dual Cabs) ఉంటాయి.
అలాగే వందే భారత్, మెము (MEMU) రైళ్లలో రెండు చివర్లలో డ్రైవింగ్ క్యాబిన్లు ఉంటాయి. కాబట్టి రైలును తిప్పాల్సిన అవసరం లేకుండానే డ్రైవర్ ఒక చివరి క్యాబిన్ నుంచి మరో చివరి క్యాబిన్‌కు మారి రైలును ఎదురుదిశలో నడపవచ్చు.
అయినప్పటికీ పాత ఆవిరి ఇంజిన్ల నిర్వహణ, మ్యూజియంలు, కొన్ని లోకో షెడ్లలో టర్న్ టేబుళ్లు, త్రిభుజాకార పట్టాల ఏర్పాటు ఇప్పటికీ ప్రాధాన్యం కలిగి ఉన్నాయి.
---
 సేలం రైల్వే డివిజన్‌లో ఇవి ఎక్కడున్నాయో తెలుసా?
### 1. టర్న్ టేబుల్ (Turntable) ఎక్కడ ఉంది?
 సేలం రైల్వే డివిజన్‌లో చారిత్రక ప్రాధాన్యం కలిగిన ఈ ఏర్పాటు ఈరోడ్ లోకో షెడ్‌లో (Erode Loco Shed) ఉండేది.
**చారిత్రక విశేషాలు:**
1950 నుంచి 1980 దశకం వరకు ఈరోడ్ జంక్షన్ ఒక పెద్ద ఆవిరి ఇంజిన్ల నిర్వహణ కేంద్రంగా ఉండేది.
అప్పట్లో మద్రాస్ (చెన్నై), కోయంబత్తూరు, తిరుచ్చి మార్గాల నుంచి వచ్చే భారీ ఆవిరి ఇంజిన్ల దిశ మార్చడానికి సుమారు 115 అడుగుల పొడవున్న భారీ టర్న్ టేబుల్ ఉపయోగించేవారు.
**ప్రస్తుత పరిస్థితి:**
ఆవిరి ఇంజిన్ల కాలం ముగియడంతో, 1998 తర్వాత ఈరోడ్ లోకో షెడ్ ఆధునిక డీజిల్, ఎలక్ట్రిక్ ఇంజిన్ల నిర్వహణ కేంద్రంగా మారింది. దాంతో పాత టర్న్ టేబుల్ వినియోగం కూడా ఆగిపోయింది. దాని చారిత్రక గుర్తులు మాత్రమే మిగిలి ఉన్నాయి.
### 2. త్రిభుజాకార రైల్వే ట్రాక్ (Triangle Track / Wye) ఎక్కడుంది?
భారీ యంత్రాల అవసరం లేకుండా, కేవలం పట్టాల అమరికతోనే ఇంజిన్ల దిశ మార్చే ఈ అద్భుతమైన పద్ధతి మన సేలం డివిజన్‌లో కూడా కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంది.
**1. మేట్టుపాళయం – కున్నూరు మార్గం**
సేలం డివిజన్ పరిధిలో నడిచే ప్రపంచ వారసత్వ గుర్తింపు పొందిన నీలగిరి పర్వత రైల్వే (Nilgiri Mountain Railway - NMR)లో మేట్టుపాళయం ఎంతో ముఖ్యమైన కేంద్రం.
కున్నూరు, ఊటీ ప్రాంతాలకు వెళ్లే సంప్రదాయ ఆవిరి ఇంజిన్ల నిర్వహణలో పట్టాల అమరికలు, దిశ మార్చే ఏర్పాట్లు కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.
**2. సేలం జంక్షన్ పరిసర ప్రాంతాలు**
సేలం జంక్షన్ పరిసరాల్లో మాగ్నసైట్ జంక్షన్, మేట్టూరు డ్యామ్ మార్గం, ధర్మపురి – బెంగళూరు మార్గాలకు అనుసంధానమైన రైల్వే లైన్లు ఉన్నాయి.
ఈ ప్రాంతాల్లో రైల్వే ఇంజిన్ల కదలికలు, సరుకు రైళ్ల నిర్వహణకు అనుగుణంగా వివిధ పట్టాల అనుసంధానాలు, పాయింట్ల ఏర్పాటు ఉన్నాయి.
అయితే ఈ ప్రాంతాల్లో ప్రత్యేకంగా త్రిభుజాకార ట్రాక్ ద్వారా ఇంజిన్లను తిప్పే ఏర్పాటు ప్రస్తుతం ఎక్కడ పనిచేస్తోందనే విషయానికి అధికారిక నిర్ధారణ అవసరం.
---
## చివరిగా ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం!
ఒకప్పుడు వందల టన్నుల బరువున్న ఆవిరి ఇంజిన్ దిశ మార్చాలంటే భారీ టర్న్ టేబుల్ అవసరమయ్యేది.
కానీ నేటి ఆధునిక రైళ్లలో రెండు చివర్లలో డ్రైవింగ్ క్యాబిన్లు ఉండటంతో, రైలును తిప్పాల్సిన అవసరమే లేకుండా ప్రయాణ దిశ మార్చుకోవచ్చు.
**కాలం మారింది... సాంకేతికత మారింది... కానీ రైల్వే ఇంజినీరింగ్‌లోని ఈ అద్భుతమైన ఆలోచనలు మాత్రం మనల్ని ఇప్పటికీ ఆశ్చర్యపరుస్తూనే ఉన్నాయి!**