శేషాద్రి వైభవం: - సి.హెచ్. ప్రతాప్

 

కలియుగ వైకుంఠంగా ప్రసిద్ధి చెందిన తిరుమల సప్తగిరులలో శేషాద్రికి అపూర్వమైన ఆధ్యాత్మిక విశిష్టత ఉంది. శ్రీమహావిష్ణువుకు శయ్యగా, ఛత్రంగా, నిత్యసేవకుడిగా నిలిచిన ఆదిశేషుని పేరుతో వెలసిన ఈ పవిత్ర పర్వతం భక్తికి, వినయానికి, సంపూర్ణ శరణాగతికి ప్రతీక. భగవంతుని సేవలోనే జీవిత పరమార్థం ఉందనే మహోన్నత సందేశాన్ని శేషాద్రి మనకు అందిస్తుంది.
శేషాద్రి ఆవిర్భావం వెనుక ఆసక్తికరమైన పురాణగాథ ఉంది. ఒకసారి ఆదిశేషునికి, వాయుదేవునికి తమ బలపరాక్రమాల విషయంలో వివాదం తలెత్తింది. శ్రీమహావిష్ణువు సూచన మేరకు ఆదిశేషుడు మేరు పర్వతానికి సంబంధించిన ఆనందగిరిని తన శరీరంతో చుట్టుకొని బంధించాడు. వాయుదేవుడు తన ప్రచండమైన గాలులతో ఆ పర్వతాన్ని కదిలించడానికి ప్రయత్నించాడు. ఇద్దరి మధ్య జరిగిన శక్తిపరీక్షతో లోకాలన్నీ కంపించసాగాయి.
లోకక్షేమాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని బ్రహ్మాది దేవతలు ఆదిశేషుని శాంతించమని ప్రార్థించారు. వారి అభ్యర్థనను మన్నించిన ఆదిశేషుడు తన పట్టును సడలించడంతో వాయుదేవుని ప్రభావానికి ఆనందగిరి భూలోకంలోని స్వర్ణముఖి నదీ ప్రాంతానికి చేరిందని పురాణ కథనం వివరిస్తుంది.
ఈ పరిణామంతో విచారించిన ఆదిశేషునికి దేవతలు మహోన్నతమైన వరాన్ని తెలియజేశారు. శ్రీమహావిష్ణువు భూలోకంలో నివసించడానికి ఆదిశేషుడే పర్వతరూపంలో ఆధారంగా నిలుస్తాడని అనుగ్రహించారు. అలా ఆదిశేషుడు శేషాద్రిగా అవతరించాడని విశ్వాసం. ఆయన పడగ భాగం వేంకటాద్రిగా, మధ్యభాగం అహోబిలంగా, తోకభాగం శ్రీశైలంగా భావించే సంప్రదాయం కూడా ఉంది.
ఆదిశేషుని సేవాతత్పరతకు తిరుమల బ్రహ్మోత్సవాలలో ప్రత్యేక గుర్తింపు లభిస్తుంది. ఉత్సవాల ప్రారంభంలో స్వామివారు ఏడు పడగల పెద్దశేష వాహనంపై భక్తులకు దర్శనమిస్తారు. అనంతరం చిన్నశేష వాహన సేవ కూడా నిర్వహిస్తారు. సప్తగిరులను ఆదిశేషుని ఏడు పడగలుగా భావించే ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయానికి ఈ ఉత్సవాలు ప్రతీకలుగా నిలుస్తాయి.
అన్నమాచార్యుడు తన సంకీర్తనలలో తిరుమల పర్వతాల దివ్యత్వాన్ని అద్భుతంగా వర్ణించాడు. 'అదివో అల్లదివో శ్రీహరివాసము' అంటూ సప్తగిరులను భగవంతుని ప్రత్యక్ష నివాసంగా కీర్తించాడు. ప్రకృతి సౌందర్యంతోపాటు ఆధ్యాత్మిక చైతన్యం నిండిన శేషాద్రి భక్తుల హృదయాలలో భగవత్సాన్నిధ్యాన్ని అనుభూతింపజేస్తుంది.
ఆదిశేషుడు అపారమైన శక్తి కలిగినవాడైనా తన శక్తిని స్వామిసేవకే అంకితం చేశాడు. అదే ఆయన గొప్పతనం. అహంకారాన్ని అధిగమించిన శక్తి సేవగా మారుతుందని, వినయంతో కూడిన భక్తి దైవానుగ్రహానికి మార్గమవుతుందని ఆయన జీవితం తెలియజేస్తుంది.
శేషాద్రి బోధించే పరమసత్యం ఒక్కటే. భగవంతుని సన్నిధిలో గొప్పవాడు అధికారం కలిగినవాడు కాదు, అహంకారాన్ని విడిచి నిస్వార్థంగా సేవించేవాడే. భక్తి సేవగా వికసించినప్పుడే మానవజన్మకు నిజమైన సార్థకత లభిస్తుంది.