భారత భూమిపై అడుగుపెట్టే ముందు, అతని హృదయం ఆశలతో నిండిపోయి ఉంది. లండన్లో బారిస్టర్ చదువు పూర్తి చేసి వచ్చిన అతనికి కుటుంబం, గ్రామం, సమాజం—అన్నిటికీ తన శ్రమను నిరూపించాలి అన్న తపన. కానీ స్వదేశానికి చేరినప్పుడు అతనికి ఎదురైన వార్త అతని మనసును పూర్తిగా కదిలించింది. అతని ప్రియతమ తల్లి పుత్తలిబాయి, అతన్ని అత్యంత ప్రేమతో చూసిన ఆ దైవస్వరూపి, ఇక ఈ లోకంలో లేరు.
తల్లి ముఖం చివరిసారి చూడలేకపోయిన ఆ బాధ అతనిని భీతిల్లజేసింది. ఆమె కోసం ఏదైనా సాధించాలని తనలో జనించిన సంకల్పం ఇప్పుడు ఒంటరి అవస్థతో కలిసిపోయింది. ఇంటి ఆవరణలోని ఖాళీ మూలల్లో, పూజగదిలోని దీపాల వెలుగుల్లో, ఆమె మాటలు ప్రతిధ్వనించినట్టుగా అతనికి అనిపించింది. “సత్యం నిలబెట్టుకో... నీ జీవితం న్యాయం మార్గమే...”
అయితే ఈ వ్యక్తిగత వేదన మధ్య సమాజం అతనికి వేరే పరీక్షను సిద్ధం చేసింది. అతను బారిస్టర్గా చదువు పూర్తి చేశాడని తెలిసి, గ్రామంలోని చాలా మంది అతన్ని ఇంగ్లీష్ ఆడంబరం వెంబడించినవాడిగా చూసారు. కొందరు అతన్ని అవగాహన లేని యవకుడిగా తక్కువగా మాట్లాడారు. న్యాయవాద వృత్తిలో అవకాశాలు కూడా అంతగా లభించలేదు. కోర్టులో నిలబడినప్పుడు, అతని మాటలు సరళమైనవి; ఆత్మవిశ్వాసం ఉన్నప్పటికీ సమాజం అతన్ని అంచనా వేసే చూపు గట్టి.
ప్రారంభ రోజుల్లో కేసులు రావడం తగ్గి, అతని ఆదాయ పరిస్థితి కూడా బలహీన పడింది. కష్టపడి చదివి వచ్చిన విద్య ప్రయోజనం లేకుండా పోతుందేమో అన్న సందేహం అతని మనస్సును కొరుకుతూ ఉండేది. కానీ తల్లి గుర్తు అతనికి బలం ఇచ్చింది. ఆమె చెప్పిన నైతిక విలువలు, ఆమె చూపిన ఆత్మవిశ్వాసం అతని మనసులో లోతుగా నిలిచాయి.
ఒక రోజు, తన ఇంటి ఒంటరి మేడమీద కూర్చుని ఆలోచిస్తూ, అతను తనలో తానే అన్నాడు—
“నా జీవితం సంపద కోసం కాదు, పోరాటం కోసం. నేను న్యాయవాది మాత్రమే కాక, న్యాయం కోసం బ్రతికే మనిషిని కావాలి.”
ఆ భావం అతనికి దిశ చూపింది.ఆ ప్రయాణం చివరికి భారతదేశాన్ని మార్చే విప్లవంగా మారబోతుంది.
తల్లి ముఖం చివరిసారి చూడలేకపోయిన ఆ బాధ అతనిని భీతిల్లజేసింది. ఆమె కోసం ఏదైనా సాధించాలని తనలో జనించిన సంకల్పం ఇప్పుడు ఒంటరి అవస్థతో కలిసిపోయింది. ఇంటి ఆవరణలోని ఖాళీ మూలల్లో, పూజగదిలోని దీపాల వెలుగుల్లో, ఆమె మాటలు ప్రతిధ్వనించినట్టుగా అతనికి అనిపించింది. “సత్యం నిలబెట్టుకో... నీ జీవితం న్యాయం మార్గమే...”
అయితే ఈ వ్యక్తిగత వేదన మధ్య సమాజం అతనికి వేరే పరీక్షను సిద్ధం చేసింది. అతను బారిస్టర్గా చదువు పూర్తి చేశాడని తెలిసి, గ్రామంలోని చాలా మంది అతన్ని ఇంగ్లీష్ ఆడంబరం వెంబడించినవాడిగా చూసారు. కొందరు అతన్ని అవగాహన లేని యవకుడిగా తక్కువగా మాట్లాడారు. న్యాయవాద వృత్తిలో అవకాశాలు కూడా అంతగా లభించలేదు. కోర్టులో నిలబడినప్పుడు, అతని మాటలు సరళమైనవి; ఆత్మవిశ్వాసం ఉన్నప్పటికీ సమాజం అతన్ని అంచనా వేసే చూపు గట్టి.
ప్రారంభ రోజుల్లో కేసులు రావడం తగ్గి, అతని ఆదాయ పరిస్థితి కూడా బలహీన పడింది. కష్టపడి చదివి వచ్చిన విద్య ప్రయోజనం లేకుండా పోతుందేమో అన్న సందేహం అతని మనస్సును కొరుకుతూ ఉండేది. కానీ తల్లి గుర్తు అతనికి బలం ఇచ్చింది. ఆమె చెప్పిన నైతిక విలువలు, ఆమె చూపిన ఆత్మవిశ్వాసం అతని మనసులో లోతుగా నిలిచాయి.
ఒక రోజు, తన ఇంటి ఒంటరి మేడమీద కూర్చుని ఆలోచిస్తూ, అతను తనలో తానే అన్నాడు—
“నా జీవితం సంపద కోసం కాదు, పోరాటం కోసం. నేను న్యాయవాది మాత్రమే కాక, న్యాయం కోసం బ్రతికే మనిషిని కావాలి.”
ఆ భావం అతనికి దిశ చూపింది.ఆ ప్రయాణం చివరికి భారతదేశాన్ని మార్చే విప్లవంగా మారబోతుంది.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి