శ్రీ వేంకటేశ్వర సుప్రభాతం – 16:- సి.హెచ్. ప్రతాప్

 సేవాపరాః శివ సురేశ కృశానుధర్మ
రక్షోంబునాథ పవమాన ధనాధి నాథాః ।
బద్ధాంజలి ప్రవిలసన్నిజ శీర్షదేశాః
శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్
శ్రీ వేంకటేశ్వర సుప్రభాతంలోని ఈ శ్లోకం దేవతా గణాలు స్వామివారికి చేసే కైంకర్యాన్ని మరియు వారి భక్తి ప్రపత్తులను అత్యంత మనోహరంగా వర్ణిస్తుంది. కలియుగ వైకుంఠమైన తిరుమల క్షేత్రంలో శ్రీనివాసుని దర్శనం కోసం అష్టదిక్పాలకులు సైతం ఏ విధంగా వేచి ఉన్నారో ఈ శ్లోకం మనకు కళ్ళకు కట్టినట్లు చూపిస్తుంది.
సేవాపరాః శివ సురేశ కృశానుధర్మ రక్షోంబునాథ పవమాన ధనాధి నాథాః । బద్ధాంజలి ప్రవిలసన్నిజ శీర్షదేశాః శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్
మొదటి రెండు పాదాలలో స్వామివారి సేవ కోసం వేచి ఉన్న అష్టదిక్పాలకుల పేర్లను కవి ఉదహరించారు. 'శివ' అంటే ఈశానుడు, 'సురేశ' అంటే దేవతలకు రాజైన ఇంద్రుడు, 'కృశాను' అంటే అగ్ని దేవుడు, 'ధర్మ' అంటే యమధర్మరాజు, 'రక్షో' అంటే నైరుతి దిక్పాలకుడు, 'అంబునాథ' అంటే వరుణ దేవుడు, 'పవమాన' అంటే వాయు దేవుడు మరియు 'ధనాధినాథాః' అంటే కుబేరుడు. వీరందరూ తమ తమ దిక్కులను పరిపాలించే సర్వాధికారులైనప్పటికీ, వేంకటేశ్వరుని సన్నిధిలో మాత్రం కేవలం సేవకులమని భావిస్తున్నారు. అందుకే వారు 'సేవాపరాః' అంటే స్వామివారికి సేవ చేయడమే పరమావధిగా భావించి అక్కడ వేచి ఉన్నారు. ఈ విశ్వాన్ని శాసించే శక్తులు కూడా ఆ పరమాత్మ ముందు సామాన్య సేవకులుగా నిలబడటం ఆయన పరమ పురుష తత్త్వానికి నిదర్శనం.
మూడవ పాదమైన 'బద్ధాంజలి ప్రవిలసన్నిజ శీర్షదేశాః' ఆ దేవతల వినమ్రతను చాటిచెబుతుంది. ఇక్కడ 'బద్ధాంజలి' అంటే చేతులు జోడించి నమస్కరించడం అని అర్థం. వారు కేవలం చేతులు జోడించడమే కాకుండా, ఆ చేతులను తమ శిరస్సులపై (శీర్షదేశాః) ఉంచుకుని అత్యంత భక్తితో నిలబడి ఉన్నారు. సాధారణంగా ఎవరైనా తమకంటే గొప్పవారిని లేదా దైవాన్ని దర్శించుకునేటప్పుడు అహంకారాన్ని విడిచిపెట్టి వినయపూర్వకంగా నమస్కరిస్తారు. అష్టదిక్పాలకులు కూడా తమ అధికారాలను, హోదాలను పక్కన పెట్టి, వేంకటాద్రి వాసుని ముందు పరమ భక్తులుగా వినమ్రులై ఉన్నారని ఈ వర్ణన మనకు తెలియజేస్తుంది. వారి కిరీటాలతో ప్రకాశించే శిరస్సులపై చేతులు మోడ్చి ఉండటం అనేది శరణాగతికి పరాకాష్ట.
చివరగా 'శ్రీ వేంకటాచలపతే తవ సుప్రభాతమ్' అంటూ సకల లోకాధిపతి అయిన వేంకటేశ్వరునికి శుభోదయం పలుకుతున్నారు. అష్టదిక్పాలకులు తమ దిక్కులలోని ప్రజల క్షేమం కోసం మరియు తమ వ్యక్తిగత మోక్షం కోసం స్వామివారి అనుగ్రహం కోరుతున్నారు. ఈ శ్లోకం పఠించడం వల్ల భక్తులకు దైవం పట్ల వినయం మరియు భక్తి పెరుగుతాయి. దిక్పాలకులు సైతం సేవ చేసే క్షేత్రం తిరుమల అని తెలియడం వల్ల ఆ కొండపై అడుగు పెట్టగానే మనలో ఉన్న అహంకారం నశిస్తుంది.
ఈ శ్లోకం ద్వారా భగవంతుని సర్వవ్యాపకత్వాన్ని మరియు ఆయన శక్తిని మనం అర్థం చేసుకోవచ్చు. సృష్టిలోని ప్రతి శక్తి ఆ మూలపురుషుని ఆజ్ఞ ప్రకారమే నడుచుకుంటుందని ఇది నిరూపిస్తుంది. నిత్యం ఈ సుప్రభాత శ్లోకాన్ని స్మరించుకోవడం వల్ల అష్టదిక్పాలకుల అనుగ్రహంతో పాటు, ఆ వేంకటేశ్వరుని అనంతమైన కృప లభిస్తుంది. మన నిత్య జీవితంలో కూడా ఎంతటి ఉన్నత స్థితికి చేరుకున్నా భగవంతుని ముందు వినయంతో ఉండాలనే గొప్ప పాఠాన్ని ఈ శ్లోకం మనకు బోధిస్తుంది. తిరుమల వేంకటేశ్వరుని దివ్య మంగళ స్వరూపాన్ని హృదయంలో నిలుపుకుని ఈ శ్లోకాన్ని పఠిస్తే సకల అరిష్టాలు తొలగిపోయి శుభం కలుగుతుంది.