ముక్కనుమ ప్రాశస్థ్యం: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 సంక్రాంతి పండుగ సంబరాల్లో భాగంగా మూడవ రోజైన కనుమ మరుసటి రోజున జరుపుకునే 'ముక్కనుమ' ఆంధ్రులకు అత్యంత ఇష్టమైన మరియు ఉల్లాసభరితమైన వేడుక. తెలుగు నేలపై, ముఖ్యంగా తెలంగాణ, రాయలసీమ మరియు కోస్తా ఆంధ్ర ప్రాంతాల్లో ఈ రోజుకు ఒక ప్రత్యేకమైన ప్రాముఖ్యత మరియు సామాజిక విశిష్టత ఉంది. ఆధ్యాత్మికంగానూ, సంప్రదాయబద్ధంగానూ సంక్రాంతి మూడు రోజులతో ప్రధాన పండుగ ముగిసినట్లు అనిపించినప్పటికీ, మాంసాహార ప్రియులకు మరియు గ్రామీణ రైతులకు అసలైన వేడుక ముక్కనుమతోనే పరిపూర్ణత చెందుతుంది. పండుగ మొదటి మూడు రోజులు అంటే భోగి, సంక్రాంతి, కనుమ రోజుల్లో సాధారణంగా అందరూ శాకాహారానికే ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. ఈ రోజుల్లో పూర్వీకులకు పిండప్రదానాలు చేయడం, పితృదేవతలను భక్తితో స్మరించుకోవడం, గ్రామ దేవతలకు నైవేద్యాలు సమర్పించడం వంటి పవిత్రమైన కార్యక్రమాలు ఉండటం వల్ల మాంసాహారానికి అందరూ దూరంగా ఉంటారు. ఈ కఠినమైన నియమాలను మరియు భక్తిపూర్వకమైన అనుష్టానాలను పాటించిన అనంతరం, కనుమ మరుసటి రోజున ఇళ్లలో ఘుమఘుమలాడే మాంసాహార వంటకాలతో ముక్కనుమను అత్యంత అట్టహాసంగా జరుపుకోవడం ఒక ఆనవాయితీగా వస్తోంది.
ఈ పండుగ పేరులోనే దాని విశిష్టత దాగి ఉంది. 'ముక్క' అంటే వ్యవహారిక భాషలో మాంసం అని అర్థం. కనుమ నాడు పశువులను పూజించి, వాటికి కృతజ్ఞతలు చెప్పుకున్న రైతులు, మరుసటి రోజున తమ శ్రమను మర్చిపోయి బంధుమిత్రులతో కలిసి విందును ఆస్వాదిస్తారు. ఈ రోజున ఉదయం నుండే పల్లెల్లో ఒక రకమైన సందడి కనిపిస్తుంది. మాంసం దుకాణాల వద్ద రద్దీ, ఇళ్లలో వంటల తయారీలో నిమగ్నమైన ఆడపడుచులు పండుగ వాతావరణాన్ని ద్విగుణీకృతం చేస్తారు. బంధువులందరినీ, ముఖ్యంగా కొత్త అల్లుళ్లను మరియు ఆడపడుచులను ఇంటికి ఆహ్వానించి భారీ ఎత్తున విందు భోజనాలు ఏర్పాటు చేస్తారు. కోడి మాంసం, మేక మాంసం, చేపలు మరియు రొయ్యల వంటి వివిధ రకాల వంటకాలతో పల్లెలు ఆహ్లాదకరమైన వాసనలతో నిండిపోతాయి. ఆంధ్రదేశంలోని చాలా ప్రాంతాల్లో 'గారెలు మరియు కోడి కూర' కలయిక ముక్కనుమ రోజున తప్పనిసరిగా ఉండే వంటకం. ఇది కేవలం భోజనం మాత్రమే కాదు, తెలుగు వారి ఒక అద్భుతమైన రుచి. వ్యవసాయ పనులన్నీ ముగిసి, పండించిన ధాన్యం రాశులుగా ఇంటికి చేరిన తరుణంలో, రైతులు ఆ సంపదను మరియు సంతోషాన్ని అందరితో పంచుకునే అద్భుతమైన సమయమిది. చలికాలపు వాతావరణంలో మాంసాహారం శరీరానికి అవసరమైన వేడిని మరియు శక్తిని ఇస్తుందని భావించడం వెనుక ఆరోగ్య సూత్రాలు కూడా ఉన్నాయని పెద్దలు చెబుతుంటారు.
సాంస్కృతిక పరంగా చూస్తే, ముక్కనుమ రోజున గ్రామాల్లో నిర్వహించే వినోద కార్యక్రమాలు పండుగ ముగింపును సూచిస్తాయి. ఎడ్ల పందాలు, కోడి పందాలు మరియు గాలిపటాల పోటీలు ఈ రోజున పరాకాష్టకు చేరుకుంటాయి. పల్లెటూళ్లు కొత్త దుస్తులు ధరించిన బంధువుల రాకతో, పిల్లల కేరింతలతో కళకళలాడుతుంటాయి. పట్టణాల్లో స్థిరపడిన వారు సైతం తమ మూలాలను, గ్రామీణ సంస్కృతిని మర్చిపోకుండా ఉండటం కోసం ఈ ముక్కనుమ వేడుకల్లో పాల్గొనేందుకు ఉత్సాహం చూపిస్తారు. ఇది కేవలం భోజనానికి మాత్రమే పరిమితమైన పండుగ కాదు, ఇది మానవ సంబంధాల మధ్య ఉన్న ప్రేమానురాగాలను బలపరిచే ఒక గొప్ప వేదిక. కష్టపడి పనిచేసిన పశువుల పట్ల చూపిన కృతజ్ఞతకు కొనసాగింపుగా, ప్రకృతి ఇస్తున్న ఫలాలను అందరూ కలిసి పంచుకోవడమే ముక్కనుమలోని అంతరార్థం. ముక్కనుమ అనేది మన పూర్వీకుల నుండి వారసత్వంగా వచ్చిన ఒక సామాజిక సంబరం. ఇది నవతరాన్ని మన సంస్కృతి వైపు మళ్లించేలా చేస్తుంది. మొత్తానికి ముక్కనుమ అనేది తెలుగు వారి భోజన ప్రియత్వానికి, ఆతిథ్య సంస్కృతికి మరియు మన పల్లెటూరి పండుగ ముగింపు సంబరాలకు ఒక సజీవ నిదర్శనం. సి.హెచ్.ప్రతాప్ గారు వివరించినట్లుగా, ముక్కనుమ విశిష్టత అనేది తరతరాల నుండి మన రక్తంలో జీర్ణించుకుపోయిన ఒక సంస్కృతి, ఇది మన ఐక్యతను మరియు ఆనందాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఈ పండుగ మనకు ఇచ్చే జ్ఞాపకాలు ఏడాదంతా నిలిచిపోతాయి.