మహాత్మా గాంధీ జీవితంలో కలకత్తా మారణకాండ తర్వాత జరిగిన అత్యంత సాహసోపేతమైన ఘట్టం నోయాఖలీ శాంతి యాత్ర. 1946 అక్టోబరులో బెంగాల్లోని నోయాఖలీ ప్రాంతంలో చెలరేగిన మతకల్లోలాలు మానవత్వానికే మచ్చగా నిలిచాయి. కలకత్తాలో మొదలైన హింస ఇక్కడికి పాకి, వేలాది మంది హిందువుల ఊచకోతకు, బలవంతపు మత మార్పిడులకు దారితీసింది. ఈ వార్తలు విన్న గాంధీజీ అల్లాడిపోయారు. అప్పటికే కస్తూరిబాను కోల్పోయి ఒంటరిగా ఉన్న 77 ఏళ్ల వృద్ధుడు, తన సిద్ధాంతాలైన సత్యం, అహింసలు మంటగలుస్తున్నాయని గ్రహించి, అగ్నిగుండంలా ఉన్న నోయాఖలీకి వెళ్లాలని నిశ్చయించుకున్నారు.
నవంబరు 1946లో గాంధీజీ నోయాఖలీలో అడుగుపెట్టారు. అక్కడ ఆయన అనుసరించిన విధానం ప్రపంచ చరిత్రలో మరెక్కడా కనిపిండదు. ఆయన తనతో వచ్చిన ప్రధాన నాయకులను, అనుచరులను ఒక్కొక్కరిని ఒక్కో గ్రామానికి పంపి, తాను మాత్రం కేవలం ఒకరిద్దరు సహాయకులతో ఒంటరిగా పర్యటించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. "నేను ఇక్కడ శాంతిని నెలకొల్పుతాను లేదా ఇక్కడే మరణిస్తాను" (డొ ఒర్ డిఎ) అనే నినాదంతో ఆయన ముందుకు సాగారు. గ్రామ గ్రామాన తిరుగుతూ బాధితులకు ధైర్యాన్ని నూరిపోశారు. భయం నీడలో బతుకుతున్న ప్రజలకు అభయమిచ్చారు.
ఈ యాత్రలో గాంధీజీ ఎదుర్కొన్న సవాళ్లు సామాన్యమైనవి కావు. అల్లరి మూకలు ఆయన వెళ్లే దారిలో ముళ్ళను చల్లారు, పేడను కుమ్మరించారు. అయినా సరే ఆయన చెప్పులు లేకుండా ఉత్త పాదాలతో నడిచారు. పాదాలకు గాయాలవుతున్నా, రక్తం కారుతున్నా లెక్కచేయకుండా మైళ్ల దూరం నడిచి ప్రజల మనసులను గెలుచుకున్నారు. ఉదయం ప్రార్థనలు, సాయంత్రం బహిరంగ సభల ద్వారా హిందూ-ముస్లింల మధ్య విచ్ఛిన్నమైన నమ్మకాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ప్రయత్నించారు. తనతో పాటు ఉన్న మనుబేన్ వంటి వారిని ముస్లిం కుటుంబాల ఇళ్లలో ఉంచి, పరస్పర గౌరవాన్ని పెంపొందించారు.
నోయాఖలీ యాత్ర కేవలం ఒక రాజకీయ పర్యటన కాదు, అది ఒక ఆత్మశుద్ధి ప్రక్రియ. నాలుగు నెలల పాటు సుమారు 47 గ్రామాలను ఆయన సందర్శించారు. ఈ సమయంలోనే ఆయన తన బ్రహ్మచర్య ప్రయోగాలను కూడా కొనసాగించారు, ఇది అనేక విమర్శలకు దారితీసినా ఆయన తన నమ్మకానికే కట్టుబడ్డారు. దేశ విభజన జరగబోతోందని స్పష్టమవుతున్న తరుణంలో, గాంధీజీ చేపట్టిన ఈ యాత్ర దేశం మొత్తం మీద ఒక సానుకూల ప్రభావం చూపింది. హింస ఆగిపోయింది, ప్రజలు మళ్లీ తమ ఇళ్లకు చేరుకోవడం ప్రారంభించారు. ఒక వృద్ధుడు తన నైతిక బలంతో ఒక ప్రాంతాన్నే మార్చగలడని ఈ సంఘటన నిరూపించింది.
నవంబరు 1946లో గాంధీజీ నోయాఖలీలో అడుగుపెట్టారు. అక్కడ ఆయన అనుసరించిన విధానం ప్రపంచ చరిత్రలో మరెక్కడా కనిపిండదు. ఆయన తనతో వచ్చిన ప్రధాన నాయకులను, అనుచరులను ఒక్కొక్కరిని ఒక్కో గ్రామానికి పంపి, తాను మాత్రం కేవలం ఒకరిద్దరు సహాయకులతో ఒంటరిగా పర్యటించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. "నేను ఇక్కడ శాంతిని నెలకొల్పుతాను లేదా ఇక్కడే మరణిస్తాను" (డొ ఒర్ డిఎ) అనే నినాదంతో ఆయన ముందుకు సాగారు. గ్రామ గ్రామాన తిరుగుతూ బాధితులకు ధైర్యాన్ని నూరిపోశారు. భయం నీడలో బతుకుతున్న ప్రజలకు అభయమిచ్చారు.
ఈ యాత్రలో గాంధీజీ ఎదుర్కొన్న సవాళ్లు సామాన్యమైనవి కావు. అల్లరి మూకలు ఆయన వెళ్లే దారిలో ముళ్ళను చల్లారు, పేడను కుమ్మరించారు. అయినా సరే ఆయన చెప్పులు లేకుండా ఉత్త పాదాలతో నడిచారు. పాదాలకు గాయాలవుతున్నా, రక్తం కారుతున్నా లెక్కచేయకుండా మైళ్ల దూరం నడిచి ప్రజల మనసులను గెలుచుకున్నారు. ఉదయం ప్రార్థనలు, సాయంత్రం బహిరంగ సభల ద్వారా హిందూ-ముస్లింల మధ్య విచ్ఛిన్నమైన నమ్మకాన్ని పునరుద్ధరించడానికి ప్రయత్నించారు. తనతో పాటు ఉన్న మనుబేన్ వంటి వారిని ముస్లిం కుటుంబాల ఇళ్లలో ఉంచి, పరస్పర గౌరవాన్ని పెంపొందించారు.
నోయాఖలీ యాత్ర కేవలం ఒక రాజకీయ పర్యటన కాదు, అది ఒక ఆత్మశుద్ధి ప్రక్రియ. నాలుగు నెలల పాటు సుమారు 47 గ్రామాలను ఆయన సందర్శించారు. ఈ సమయంలోనే ఆయన తన బ్రహ్మచర్య ప్రయోగాలను కూడా కొనసాగించారు, ఇది అనేక విమర్శలకు దారితీసినా ఆయన తన నమ్మకానికే కట్టుబడ్డారు. దేశ విభజన జరగబోతోందని స్పష్టమవుతున్న తరుణంలో, గాంధీజీ చేపట్టిన ఈ యాత్ర దేశం మొత్తం మీద ఒక సానుకూల ప్రభావం చూపింది. హింస ఆగిపోయింది, ప్రజలు మళ్లీ తమ ఇళ్లకు చేరుకోవడం ప్రారంభించారు. ఒక వృద్ధుడు తన నైతిక బలంతో ఒక ప్రాంతాన్నే మార్చగలడని ఈ సంఘటన నిరూపించింది.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి