మహాత్మా గాంధీ జీవితంలో బీహార్ శాంతి యాత్ర తర్వాత జరిగిన అత్యంత కీలకమైన, ఉద్వేగభరితమైన ఘట్టం లార్డ్ మౌంట్బాటన్తో చారిత్రక చర్చలు మరియు దేశ విభజన ప్రతిపాదనపై పోరాటం (1947 ఏప్రిల్). మార్చి చివరలో కొత్త వైస్రాయ్గా బాధ్యతలు చేపట్టిన మౌంట్బాటన్, భారతదేశానికి స్వాతంత్ర్యం ఇచ్చే ప్రక్రియను వేగవంతం చేయడానికి గాంధీజీని ఢిల్లీకి ఆహ్వానించారు. అప్పటికే కస్తూరిబాను కోల్పోయి, అల్లర్ల వల్ల కలిగిన మానసిక వేదనతో ఉన్న గాంధీజీ, దేశం ముక్కలు కాబోతోందనే చేదు నిజాన్ని ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధపడాల్సి వచ్చింది.
ఏప్రిల్ మొదటి వారంలో మౌంట్బాటన్తో జరిగిన వరుస భేటీల్లో గాంధీజీ ఒక విప్లవాత్మకమైన ప్రతిపాదన చేశారు. దేశ విభజనను అడ్డుకోవడానికి, అల్లర్లను ఆపడానికి మహమ్మద్ అలీ జిన్నాని అఖండ భారత దేశానికి ప్రధానమంత్రిని చేయమని ఆయన సూచించారు. కాంగ్రెస్ నాయకులు మరియు ముస్లిం లీగ్ మధ్య సయోధ్య కుదిరితే దేశం విడిపోవాల్సిన అవసరం ఉండదని ఆయన నమ్మారు. అయితే, ఈ ప్రతిపాదనను అటు కాంగ్రెస్ లోని నెహ్రూ, పటేల్ వంటి కీలక నాయకులు, ఇటు జిన్నా కూడా అంగీకరించలేదు. తన సొంత పార్టీ నాయకులే తన ఆలోచనలతో ఏకీభవించకపోవడం గాంధీజీని తీవ్రంగా కలచివేసింది.
ఈ చర్చల సమయంలో గాంధీజీ పడిన ఆవేదన వర్ణనాతీతం. ఒకవైపు బ్రిటీష్ వారు దేశాన్ని విభజించి వెళ్లాలనే తొందరలో ఉన్నారు, మరోవైపు దేశంలో మత కలహాలు ఆగుతాయనే గ్యారెంటీ లేదు. "నా శరీరాన్ని రెండు ముక్కలు చేసిన తర్వాతే దేశాన్ని విభజించండి" అని ఆయన భావోద్వేగంతో ప్రకటించారు. కస్తూరిబా వంటి ఆత్మీయులు పక్కన లేని ఆ సమయంలో, ఆయన తన అంతరాత్మ ప్రబోధాన్ని మాత్రమే నమ్ముకుని ఒంటరి పోరాటం చేశారు. చర్చలు ముగిసిన ప్రతిసారీ ఆయన ప్రార్థనా సమావేశాలకు వెళ్లి, ప్రజల్లో శాంతిని నెలకొల్పడానికి ప్రయత్నించేవారు. రాజకీయ అధికారం కంటే దేశ సమగ్రతే ముఖ్యం అని ఆయన పదేపదే వాదించారు.
చివరికి జూన్ 3న మౌంట్బాటన్ ప్లాన్ (విభజన ప్రణాళిక) ప్రకటించబడినప్పుడు గాంధీజీ తీవ్ర నిరాశకు గురయ్యారు. స్వాతంత్ర్యం వస్తోందనే సంతోషం కంటే దేశం ముక్కలైందనే దుఃఖమే ఆయనలో ఎక్కువగా ఉంది. ఆ రోజు ఆయన మౌన వ్రతాన్ని పాటించారు. అధికారం కోసం కాకుండా, ప్రజా క్షేమం కోసం పరితపించిన ఆ మహానుభావుడు, విభజన వల్ల తలెత్తబోయే భయంకర పరిణామాలను ముందుగానే ఊహించారు. ఈ చర్చలే ఆయనను తదుపరి దశలో కలకత్తాలో శాంతి స్థాపన కోసం ప్రాణత్యాగానికైనా సిద్ధపడేలా చేశాయి. అహింస అనే సిద్ధాంతం రాజకీయ స్వార్థం ముందు ఓడిపోతున్నా, నైతికంగా ఆయన ఎన్నడూ వెనక్కి తగ్గలేదు.
ఏప్రిల్ మొదటి వారంలో మౌంట్బాటన్తో జరిగిన వరుస భేటీల్లో గాంధీజీ ఒక విప్లవాత్మకమైన ప్రతిపాదన చేశారు. దేశ విభజనను అడ్డుకోవడానికి, అల్లర్లను ఆపడానికి మహమ్మద్ అలీ జిన్నాని అఖండ భారత దేశానికి ప్రధానమంత్రిని చేయమని ఆయన సూచించారు. కాంగ్రెస్ నాయకులు మరియు ముస్లిం లీగ్ మధ్య సయోధ్య కుదిరితే దేశం విడిపోవాల్సిన అవసరం ఉండదని ఆయన నమ్మారు. అయితే, ఈ ప్రతిపాదనను అటు కాంగ్రెస్ లోని నెహ్రూ, పటేల్ వంటి కీలక నాయకులు, ఇటు జిన్నా కూడా అంగీకరించలేదు. తన సొంత పార్టీ నాయకులే తన ఆలోచనలతో ఏకీభవించకపోవడం గాంధీజీని తీవ్రంగా కలచివేసింది.
ఈ చర్చల సమయంలో గాంధీజీ పడిన ఆవేదన వర్ణనాతీతం. ఒకవైపు బ్రిటీష్ వారు దేశాన్ని విభజించి వెళ్లాలనే తొందరలో ఉన్నారు, మరోవైపు దేశంలో మత కలహాలు ఆగుతాయనే గ్యారెంటీ లేదు. "నా శరీరాన్ని రెండు ముక్కలు చేసిన తర్వాతే దేశాన్ని విభజించండి" అని ఆయన భావోద్వేగంతో ప్రకటించారు. కస్తూరిబా వంటి ఆత్మీయులు పక్కన లేని ఆ సమయంలో, ఆయన తన అంతరాత్మ ప్రబోధాన్ని మాత్రమే నమ్ముకుని ఒంటరి పోరాటం చేశారు. చర్చలు ముగిసిన ప్రతిసారీ ఆయన ప్రార్థనా సమావేశాలకు వెళ్లి, ప్రజల్లో శాంతిని నెలకొల్పడానికి ప్రయత్నించేవారు. రాజకీయ అధికారం కంటే దేశ సమగ్రతే ముఖ్యం అని ఆయన పదేపదే వాదించారు.
చివరికి జూన్ 3న మౌంట్బాటన్ ప్లాన్ (విభజన ప్రణాళిక) ప్రకటించబడినప్పుడు గాంధీజీ తీవ్ర నిరాశకు గురయ్యారు. స్వాతంత్ర్యం వస్తోందనే సంతోషం కంటే దేశం ముక్కలైందనే దుఃఖమే ఆయనలో ఎక్కువగా ఉంది. ఆ రోజు ఆయన మౌన వ్రతాన్ని పాటించారు. అధికారం కోసం కాకుండా, ప్రజా క్షేమం కోసం పరితపించిన ఆ మహానుభావుడు, విభజన వల్ల తలెత్తబోయే భయంకర పరిణామాలను ముందుగానే ఊహించారు. ఈ చర్చలే ఆయనను తదుపరి దశలో కలకత్తాలో శాంతి స్థాపన కోసం ప్రాణత్యాగానికైనా సిద్ధపడేలా చేశాయి. అహింస అనే సిద్ధాంతం రాజకీయ స్వార్థం ముందు ఓడిపోతున్నా, నైతికంగా ఆయన ఎన్నడూ వెనక్కి తగ్గలేదు.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి