మహాత్మా గాంధీ జీవితంలో జనవరి 18న ముగిసిన ఆమరణ నిరాహార దీక్ష తర్వాత జరిగిన అత్యంత విషాదకరమైన మరియు చారిత్రక ఘట్టం 1948 జనవరి 30 నాటి మహాప్రస్థానం. ఆమరణ నిరాహార దీక్ష ద్వారా ఢిల్లీలో శాంతిని నెలకొల్పిన గాంధీజీ, తన జీవితంలోని చివరి పది రోజులను అత్యంత ప్రశాంతంగా, ఆధ్యాత్మిక చింతనతో గడిపారు. తన మరణం దగ్గర పడిందని ఆయనకు ముందే తెలిసినట్లుగా ఆయన మాటల్లో, చేతల్లో ఒక రకమైన వైరాగ్యం కనిపించేది. జనవరి 20న జరిగిన బాంబు దాడి ప్రయత్నం తర్వాత భద్రతను పెంచుతామన్న పోలీసుల ప్రతిపాదనను ఆయన సున్నితంగా తిరస్కరించారు. "నా ప్రాణాలు కాపాడాల్సింది దేవుడే కానీ పోలీసులు కాదు" అని ఆయన ఖచ్చితంగా చెప్పారు.
జనవరి 30వ తేదీ మధ్యాహ్నం గాంధీజీ సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్తో సుదీర్ఘంగా చర్చలు జరిపారు. నెహ్రూ, పటేల్ల మధ్య ఉన్న విభేదాలను తొలగించి, దేశం కోసం వారిద్దరూ కలిసి పనిచేయాలని ఆయన కోరారు. ఆ చర్చల వల్ల సాయంత్రం ప్రార్థనా సమావేశానికి కొంచెం ఆలస్యమైంది. సుమారు 5:10 గంటల సమయంలో తన మనుమరాళ్లైన ఆభా, మనుల భుజాలపై చేతులు వేసి ఆయన బిర్లా హౌస్ మైదానంలో ప్రార్థన వైపు అడుగులు వేశారు. ఆ సమయంలో అక్కడికి వచ్చిన నాథూరామ్ గాడ్సే అనే వ్యక్తి గాంధీజీకి నమస్కరిస్తున్నట్లు నటించి, ఒక్కసారిగా తన వద్ద ఉన్న తుపాకీతో మూడు రౌండ్లు కాల్పులు జరిపారు.
ఆ తూటాలు గాంధీజీ గుండెల్లోకి దిగడంతో ఆయన "హే రామ్" అని ఉచ్చరిస్తూ నేలకొరిగారు. అహింసను ఆయుధంగా చేసుకుని ప్రపంచాన్నే గెలిచిన ఒక మహోన్నత ఆత్మ, హింసకు బలైపోయింది. కస్తూరిబా మరణం తర్వాత ఆయన ఒంటరిగా సాగించిన ఈ సుదీర్ఘ ప్రయాణం అలా విషాదంగా ముగిసింది. ఈ వార్త విన్న దేశం ఒక్కసారిగా నిశ్శబ్దంలో మునిగిపోయింది. జవహర్ లాల్ నెహ్రూ ఆ రాత్రి రేడియో ద్వారా దేశ ప్రజలను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ, "మన జీవితాల నుండి వెలుగు వెళ్ళిపోయింది, ఎక్కడ చూసినా చీకటే కనిపిస్తోంది" అని బావురుమన్నారు.
గాంధీజీ మరణం కేవలం ఒక వ్యక్తి మరణం కాదు, అది ఒక శకానికి ముగింపు. తన జీవితాంతం సత్యం, అహింస మరియు మత సామరస్యం కోసం పోరాడిన ఆయన, ఆ ఆశయాల కోసమే తన ప్రాణాలను పణంగా పెట్టారు. కస్తూరిబా సమాధి పక్కనే ఆయన చితి వెలిగించబడటం వారిద్దరి విడదీయలేని బంధానికి నిదర్శనంగా నిలిచింది. భౌతికంగా ఆయన మన మధ్య లేకపోయినా, ఆయన ఆలోచనలు మరియు సిద్ధాంతాలు నేటికీ ప్రపంచానికి మార్గదర్శకంగా ఉన్నాయి. ఒక సామాన్య మానవుడు మహాత్ముడిగా ఎలా మారవచ్చో, తన మరణం ద్వారా కూడా శాంతి సందేశాన్ని ఎలా ఇవ్వవచ్చో గాంధీజీ నిరూపించారు. భారత ఆత్మను మేల్కొల్పిన ఆ మహనీయుని త్యాగం చరిత్రలో అజరామరంగా నిలిచిపోయింది.
జనవరి 30వ తేదీ మధ్యాహ్నం గాంధీజీ సర్దార్ వల్లభాయ్ పటేల్తో సుదీర్ఘంగా చర్చలు జరిపారు. నెహ్రూ, పటేల్ల మధ్య ఉన్న విభేదాలను తొలగించి, దేశం కోసం వారిద్దరూ కలిసి పనిచేయాలని ఆయన కోరారు. ఆ చర్చల వల్ల సాయంత్రం ప్రార్థనా సమావేశానికి కొంచెం ఆలస్యమైంది. సుమారు 5:10 గంటల సమయంలో తన మనుమరాళ్లైన ఆభా, మనుల భుజాలపై చేతులు వేసి ఆయన బిర్లా హౌస్ మైదానంలో ప్రార్థన వైపు అడుగులు వేశారు. ఆ సమయంలో అక్కడికి వచ్చిన నాథూరామ్ గాడ్సే అనే వ్యక్తి గాంధీజీకి నమస్కరిస్తున్నట్లు నటించి, ఒక్కసారిగా తన వద్ద ఉన్న తుపాకీతో మూడు రౌండ్లు కాల్పులు జరిపారు.
ఆ తూటాలు గాంధీజీ గుండెల్లోకి దిగడంతో ఆయన "హే రామ్" అని ఉచ్చరిస్తూ నేలకొరిగారు. అహింసను ఆయుధంగా చేసుకుని ప్రపంచాన్నే గెలిచిన ఒక మహోన్నత ఆత్మ, హింసకు బలైపోయింది. కస్తూరిబా మరణం తర్వాత ఆయన ఒంటరిగా సాగించిన ఈ సుదీర్ఘ ప్రయాణం అలా విషాదంగా ముగిసింది. ఈ వార్త విన్న దేశం ఒక్కసారిగా నిశ్శబ్దంలో మునిగిపోయింది. జవహర్ లాల్ నెహ్రూ ఆ రాత్రి రేడియో ద్వారా దేశ ప్రజలను ఉద్దేశించి మాట్లాడుతూ, "మన జీవితాల నుండి వెలుగు వెళ్ళిపోయింది, ఎక్కడ చూసినా చీకటే కనిపిస్తోంది" అని బావురుమన్నారు.
గాంధీజీ మరణం కేవలం ఒక వ్యక్తి మరణం కాదు, అది ఒక శకానికి ముగింపు. తన జీవితాంతం సత్యం, అహింస మరియు మత సామరస్యం కోసం పోరాడిన ఆయన, ఆ ఆశయాల కోసమే తన ప్రాణాలను పణంగా పెట్టారు. కస్తూరిబా సమాధి పక్కనే ఆయన చితి వెలిగించబడటం వారిద్దరి విడదీయలేని బంధానికి నిదర్శనంగా నిలిచింది. భౌతికంగా ఆయన మన మధ్య లేకపోయినా, ఆయన ఆలోచనలు మరియు సిద్ధాంతాలు నేటికీ ప్రపంచానికి మార్గదర్శకంగా ఉన్నాయి. ఒక సామాన్య మానవుడు మహాత్ముడిగా ఎలా మారవచ్చో, తన మరణం ద్వారా కూడా శాంతి సందేశాన్ని ఎలా ఇవ్వవచ్చో గాంధీజీ నిరూపించారు. భారత ఆత్మను మేల్కొల్పిన ఆ మహనీయుని త్యాగం చరిత్రలో అజరామరంగా నిలిచిపోయింది.
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి