మన పుణ్య క్షేత్రాలు- 6: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని ఖాండ్వా జిల్లాలో నర్మదా నదీ తీరాన వెలసిన శ్రీ ఓంకారేశ్వర ఆలయం అత్యంత పవిత్రమైన ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రాలలో ఒకటిగా విరాజిల్లుతోంది. ఈ క్షేత్రం యొక్క అత్యంత విశిష్టమైన అంశం ఏమిటంటే నర్మదా నది ప్రవహించే తీరు మరియు అక్కడ ఉన్న పర్వతాల ఆకారం కలిపి ఆకాశం నుండి చూసినప్పుడు పవిత్రమైన 'ఓం' ఆకారంలో కనిపిస్తాయి. అందుకే ఈ ప్రాంతానికి ఓంకారేశ్వర్ అనే పేరు వచ్చింది. నర్మదా నది మధ్యలో ఉన్న మాంధాత అనే ద్వీపంలో ఈ ఆలయం కొలువై ఉంది. ఈ ద్వీపాన్ని శివపురి అని కూడా పిలుస్తారు. పరమశివుడు ఇక్కడ ఓంకార స్వరూపుడిగా స్వయంభువుగా వెలిశాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. ఆధ్యాత్మికంగా ఈ క్షేత్రం ఎంతో శక్తివంతమైనదిగా పరిగణించబడుతుంది.
ఓంకారేశ్వర ఆలయ నిర్మాణ శైలి భారతీయ శిల్పకళా వైభవానికి నిదర్శనంగా నిలుస్తుంది. ఐదు అంతస్తులుగా నిర్మితమైన ఈ ఆలయంలో ప్రతి అంతస్తులోనూ వేర్వేరు దేవతా మూర్తులు కొలువై ఉన్నారు. ఇక్కడ జ్యోతిర్లింగం రెండు భాగాలుగా ఉండటం ఒక ప్రత్యేకత. ఒకటి ఓంకారేశ్వరుడు కాగా మరొకటి అమలేశ్వరుడు. ఈ రెండు లింగాలు వేర్వేరు చోట్ల ఉన్నప్పటికీ వీటిని కలిపి ఒకే జ్యోతిర్లింగంగా భక్తులు ఆరాధిస్తారు. నర్మదా నదిలో స్నానం ఆచరించి ఈ రెండు లింగాలను దర్శించుకుంటేనే యాత్ర సంపూర్ణమవుతుందని ప్రతీతి. ఆలయ స్తంభాలపై చెక్కబడిన శిల్పాలు మరియు గర్భాలయ ప్రవేశ మార్గం భక్తులకు అద్భుతమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతిని కలిగిస్తాయి. ఇక్కడి ప్రశాంతమైన వాతావరణం భక్తుల మనసును శివచింతనలో ముంచెత్తుతుంది.
పురాణాల ప్రకారం సూర్యవంశానికి చెందిన మాంధాత మహారాజు ఇక్కడ కఠినమైన తపస్సు చేసి పరమశివుడిని ప్రసన్నం చేసుకున్నాడు. ఆయన కోరిక మేరకు శివుడు ఇక్కడ జ్యోతిర్లింగ స్వరూపంగా వెలిశాడు. అలాగే వింధ్య పర్వతం తన అహంకారాన్ని వీడి శివుడి కోసం తపస్సు చేసినప్పుడు స్వామి ఇక్కడ ప్రత్యక్షమయ్యాడని మరొక కథనం ఉంది. ఆదిశంకరాచార్యుల వారు తన గురువు గోవింద భగవత్పాదులను ఇక్కడే కలుసుకున్నారని చరిత్ర చెబుతోంది. అందుకే ఈ క్షేత్రం అద్వైత వేదాంతానికి కూడా ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది. ఇక్కడి నర్మదా నది ఒడ్డున ఉన్న గుహలు మరియు ప్రాచీన నిర్మాణాలు ఈ క్షేత్రం యొక్క పురాతన వైభవాన్ని చాటిచెబుతున్నాయి. భక్తులు నర్మదా నదికి ప్రదక్షిణ చేయడం ద్వారా పుణ్యం లభిస్తుందని నమ్ముతారు.
మధ్యప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ఈ క్షేత్రాన్ని పర్యాటకంగా మరియు ఆధ్యాత్మికంగా ఎంతో అభివృద్ధి చేస్తోంది. ఇటీవల ఇక్కడ ఆదిశంకరాచార్యుల భారీ విగ్రహాన్ని 'ఏకత్వ ప్రతిమ' పేరుతో ప్రతిష్టించడం జరిగింది. ఇది యాత్రికులను విశేషంగా ఆకర్షిస్తోంది. ప్రతి ఏటా మహాశివరాత్రి మరియు కార్తీక మాసంలో ఇక్కడ జాతరలు అత్యంత వైభవంగా జరుగుతాయి. దేశం నలుమూలల నుండి భక్తులు తరలివచ్చి నర్మదా జలాలతో స్వామికి అభిషేకాలు నిర్వహిస్తారు. ఓంకారేశ్వర క్షేత్ర సందర్శన మానసిక ప్రశాంతతను మరియు ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతిని ప్రసాదిస్తుంది. శివనామ స్మరణతో మార్మోగే ఈ పవిత్ర ద్వీపం ప్రతి ఒక్కరూ దర్శించదగ్గ అద్భుతమైన పుణ్యస్థలం. ప్రకృతీ మరియు దైవత్వం కలగలిసిన ఈ క్షేత్రం భక్తుల హృదయాలలో చెరగని ముద్ర వేస్తుంది.