శ్రీ వేంకటేశ్వర ప్రపత్తి -5: - సి.హెచ్.ప్రతాప్

 రేఖామయ ధ్వజ సుధాకలశాతపత్ర
వజ్రాంకుశాంబురుహ కల్పక శంఖచక్రైః ।
భవ్యైరలంకృతతలౌ పరతత్త్వ చిహ్నైః
శ్రీవేంకటేశ చరణౌ శరణం ప్రపద్యే
ఈ శ్లోకం భగవంతుని పాదపద్మాల వైభవాన్ని, ఆ పాదాలపై ఉన్న శుభప్రదమైన చిహ్నాలను అత్యంత మనోహరంగా వివరిస్తుంది. ఈ శ్లోకం శ్రీనివాసుని పాదాలే పరతత్వానికి నిదర్శనాలని, అవే శరణాగతికి అర్హమైనవని స్పష్టం చేస్తోంది. భగవంతుని పాదతలాల్లో పదునొకడు దివ్య చిహ్నాలు ఉన్నట్లు పురాణాలు పేర్కొంటున్నాయి. ఈ శ్లోకంలో రేఖామయ, ధ్వజ, సుధాకలశ, ఆతపత్ర, వజ్ర, అంకుశ, అంబురుహ, కల్పక, శంఖ, చక్ర అనే చిహ్నాల ప్రస్తావన ఉంది. రేఖామయ అంటే పరమాత్మ పాదాలు రేఖలతో కూడి ఉన్నాయని అర్థం. ఇవి సామాన్యమైన రేఖలు కావు, ఇవి సకల జీవరాశులకు దిశానిర్దేశం చేసే దివ్య రేఖలు. ధ్వజ చిహ్నం భగవంతుని విజయానికి, భక్తుల రక్షణకు గుర్తుగా ఉంటుంది. సుధాకలశం అంటే అమృతభాండం. ఇది భక్తులకు మోక్షామృతాన్ని ప్రసాదించే శక్తిని సూచిస్తుంది. ఆతపత్రం అంటే గొడుగు. ఇది సంసార తాపం నుండి భక్తులను రక్షించి, చల్లని నీడను ఇచ్చే పరమాత్మ కరుణకు ప్రతీక. పరమాత్మ పాదాల చెంత ఉన్న ఈ చిహ్నాలు భక్తులలో విశ్వాసాన్ని, ధైర్యాన్ని నింపుతాయి.
వజ్రాయుధం వంటి చిహ్నం భక్తుల పాపారణ్యాన్ని ఛేదించే శక్తిని కలిగి ఉంటుంది. అంకుశం ఏనుగును అదుపు చేసినట్లుగా, భక్తుల మనస్సులోని అదుపులేని కోరికలను నియంత్రిస్తుంది. అంబురుహ అంటే పద్మం. పద్మం బురదలో ఉన్నా అంటనట్లుగా, పరమాత్మ పాదాలు ఈ ప్రాపంచిక మాయకు అతీతంగా ఉండి అత్యంత సౌకుమార్యాన్ని కలిగి ఉంటాయని తెలుపుతుంది. కల్పక వృక్షం కోరిన కోర్కెలు తీర్చే చిహ్నంగా పాదాలపై కొలువై ఉంది. శంఖం మంగళకరమైన ధ్వనిని, జ్ఞానాన్ని సూచిస్తుంది. చక్రం కాలచక్రాన్ని నిర్దేశిస్తూ, దుష్టశిక్షణకు, శిష్టరక్షణకు చిహ్నంగా భాసిస్తుంది. ఈ చిహ్నాలన్నీ కేవలం అలంకారాలు మాత్రమే కావు, ఇవి పరతత్వానికి గుర్తులు. పరతత్వ చిహ్నైః అంటే ఇవన్నీ ఆ దేవదేవుడే సర్వోత్కృష్టమైన వాడని నిరూపించే గుర్తులు. అలంకృతతలౌ అనగా ఆ చిహ్నాలతో పరమాత్మ పాదతలాలు ఎంతో సుందరంగా అలంకరింపబడి ఉన్నాయని అర్థం. వేద వేదాంతాలలో వర్ణించబడిన దివ్య లక్షణాలు ఈ చిహ్నాల రూపంలో మనకు దర్శనమిస్తాయి.
శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామి పాదాలు శరణాగతి కోరేవారికి ఏకైక మార్గమని ఈ శ్లోకం ఉద్ఘాటిస్తుంది. శరణం ప్రపద్యే అంటే నేను ఆ పాదాలను ఆశ్రయిస్తున్నాను అని అర్థం. భక్తుడు తన అహంకారాన్ని వదిలి, భగవంతుని పాదాల చెంత చేరినప్పుడు ఈ చిహ్నాలన్నీ అతనికి రక్షణ కవచాలుగా నిలుస్తాయి. పద్మం వంటి కోమలత్వం, వజ్రం వంటి దృఢత్వం, సుధాకలశం వంటి తృప్తి, కల్పవృక్షం వంటి దాతృత్వం అన్నీ ఆ పాదాల చెంతనే లభిస్తాయి. లోకంలోని సకల సంపదలు, మోక్షం ఆ పాదాల చిహ్నాల్లోనే నిక్షిప్తమై ఉన్నాయి. ఈ చిహ్నాలు కలిగిన పాదాలను ధ్యానించడం వల్ల మనసు నిర్మలమవుతుంది. భగవంతుని పాదాల మీద ఉన్న ఈ రేఖలు భక్తుల నుదుటి రాతలను మార్చగల సామర్థ్యం కలిగి ఉంటాయి. ఏడుకొండల వాడి పాదపద్మాలు సకల వేదాలకు నిలయమని, సమస్త లోకాలను పాలిస్తున్న జగన్నాథుని అడుగులని ఈ శ్లోకం ద్వారా భక్తులు కీర్తిస్తారు. ప్రతి చిహ్నం ఒక విశిష్టమైన అర్థాన్ని, భక్తుడికి కావలసిన ధైర్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. భగవంతుని కృప మనపై ప్రసరించడానికి ఈ దివ్య పాదాల దర్శనం ఎంతో ఆవశ్యకం.
ఇటువంటి దివ్య మంగళ స్వరూపమైన చిహ్నాలతో శోభిల్లే శ్రీవేంకటేశ్వరుని పాదాలను ఆశ్రయించడమే మానవ జన్మకు సార్థకత. భక్తులు ప్రతిరోజూ ఈ శ్లోకాన్ని పఠించడం ద్వారా స్వామి వారి పాదాల చెంత ఉన్న ఆ దివ్య చిహ్నాల అనుగ్రహాన్ని పొందుతారు. ఈ శ్లోకం భగవంతుని వైభవాన్ని వర్ణించడమే కాకుండా, జీవుడికి దేవుడికి మధ్య ఉన్న అనుబంధాన్ని చిహ్నాల రూపంలో విడమరిచి చెబుతుంది. శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామి పాదాలను ధ్యానించడం ద్వారా భక్తులలో ఆధ్యాత్మిక చైతన్యం పెరుగుతుంది. ఈ శ్లోకంలో వివరించబడిన చిహ్నాలు భౌతికమైనవి కావు, ఇవి ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతికి సోపానాలు. శంఖ చక్రాలు రక్షణను, కల్పవృక్షం ఐశ్వర్యాన్ని, అమృత కలశం అమరత్వాన్ని సూచిస్తాయి. భగవంతుని పాదాల స్పర్శ పొందిన భక్తుడు ఈ సంసార సాగరాన్ని సులభంగా దాటగలడని పెద్దలు చెబుతారు. పరతత్వానికి నిదర్శనమైన ఈ పాదాలను సేవించడం వల్ల సకల దోషాలు తొలగిపోతాయి.
శ్రీనివాసుని పాదాలపై ఉన్న చిహ్నాలు సృష్టిలోని సకల జీవులకు ఆధారంగా నిలుస్తాయి. ప్రతి చిహ్నం వెనుక ఉన్న గూఢార్థం భక్తుడి అంతరాత్మను జాగృతం చేస్తుంది. దైవత్వం సాక్షాత్కరించాలంటే భగవంతుని పాదాల యందు అచంచలమైన భక్తిని కలిగి ఉండాలి. ఈ చిహ్నాలు కేవలం బాహ్య నేత్రాలకు కనిపించేవి కావు, ఇవి జ్ఞాన నేత్రంతో అనుభూతి చెందాల్సినవి. తిరుమల క్షేత్రంలోని దివ్యత్వం ఈ పాద చిహ్నాల ద్వారా వెల్లడి చేయబడింది. మానసిక ప్రశాంతత కోసం, సంసార తాపత్రయాల నుండి విముక్తి కోసం ఈ చిహ్నాలను స్మరించడం శ్రేయస్కరం. భగవంతుని శరణాగతిని కోరుతూ చేసే ఈ స్తుతి ఆత్మ వికాసానికి దారితీస్తుంది. భగవంతుని చరణ కమలాలపై మనస్సును నిలపడం ద్వారా మోక్ష మార్గం సులభతరం అవుతుంది. వేంకటాచలపతి పాదపద్మాలపై ఉన్న పదునొకడు శుభ చిహ్నాలు భక్తుల పాలిట అక్షయ సంపదలు. ఈ మహోన్నత భావనలను గ్రహించి స్వామిని ఆరాధించడం ఎంతో ఉత్తమం. తిరుమల కొండపై వెలసిన ఆ స్వామి చరణాలే మనకు దిక్కు అని ఈ శ్లోకం లోతైన భావాన్ని కలిగి ఉంది.