మన పుణ్య క్షేత్రాలు- 41: -సి.హెచ్.ప్రతాప్

 మహారాష్ట్ర రాజధాని ముంబై నగరంలోని ప్రభాదేవి ప్రాంతంలో వెలసిన శ్రీ సిద్ధివినాయక గణపతి ఆలయం విశ్వవ్యాప్తంగా అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటిగా వెలుగొందుతోంది. ఈ దేవాలయం కేవలం ఒక ఆధ్యాత్మిక కేంద్రంగానే కాకుండా ముంబై నగర సాంస్కృతిక వారసత్వానికి, భక్తికి ఒక గొప్ప చిహ్నంగా నిలుస్తోంది. 1801వ సంవత్సరం నవంబర్ 19వ తేదీన లక్ష్మణ్ వితూ పాటిల్, దేవుబాయి పాటిల్ అనే దంపతులు ఈ ఆలయాన్ని అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్మించారు. సంతానం లేని మహిళలు తమ కోరికలు నెరవేర్చుకోవాలని చేసిన ప్రార్థనలకు ఫలితంగా ఈ ఆలయం ఆవిర్భవించినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది. ఆ కాలంలో ఇది ఒక చిన్న కట్టడంగా ఉన్నప్పటికీ, కాలక్రమేణా భక్తుల విశ్వాసం పెరిగి నేడు ఇది దేశంలోని అత్యంత సంపన్నమైన, శక్తివంతమైన దేవాలయాల్లో ఒకటిగా ఖ్యాతి గడించింది.
ఈ ఆలయంలోని వినాయక విగ్రహం అత్యంత విశిష్టమైనది, అరుదైనది. సాధారణంగా వినాయకుడి విగ్రహాలలో తొండం ఎడమ వైపునకు ఉంటుంది, కానీ ఇక్కడి స్వామివారి తొండం కుడి వైపునకు తిరిగి ఉండటం అత్యంత విశేషం. కుడివైపు తొండం కలిగిన వినాయకుడిని 'సిద్ధి పీఠం' అని పిలుస్తారు, ఇటువంటి విగ్రహాన్ని దర్శించుకోవడం వల్ల కార్యసిద్ధి కలుగుతుందని భక్తుల నమ్మకం. దాదాపు రెండడుగుల ఎత్తు ఉన్న ఈ చిన్న విగ్రహం ఒకే నల్లని శిలపై చెక్కబడింది. స్వామివారికి ఇరువైపులా ఐశ్వర్యానికి, జ్ఞానానికి ప్రతీకలైన సిద్ధి, బుద్ధి అనే ఇద్దరు దేవతలు కొలువై ఉంటారు. వినాయకుడి నుదుటిపై పరమశివుని అంశను సూచించే మూడవ కన్ను కూడా ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది. వినాయకుని చతుర్భుజాలలో జపమాల, గొడ్డలి, పద్మం, మోదకం ధరించి భక్తులకు అభయమిస్తున్నట్లుగా దర్శనమిస్తారు.
ప్రస్తుత ఆలయ నిర్మాణం ఐదు అంతస్తులతో ఎంతో భవ్యంగా, వైభవంగా నిర్మించబడింది. ఆలయ శిఖరం లేదా గోపురం పన్నెండు కిలోల బంగారు పూతతో మెరిసిపోతూ దూరం నుండే భక్తులకు కనువిందు చేస్తుంది. గర్భాలయం లోపలి గోడలు, తలుపులు వెండితో తాపడం చేయబడి, సుందరమైన శిల్పకళతో అలంకరించబడ్డాయి. ఆలయ ప్రాంగణంలో నిలబెట్టిన ఎలుక విగ్రహాల చెవుల్లో భక్తులు తమ మనసులోని కోరికలను రహస్యంగా చెప్పుకోవడం ఇక్కడ కనిపించే ఒక విలక్షణమైన దృశ్యం. అలా చెప్పడం వల్ల తమ విన్నపం నేరుగా వినాయకుడికి చేరుతుందని, కోరికలు త్వరగా నెరవేరుతాయని ప్రజలు బలంగా నమ్మడం తరతరాలుగా వస్తోంది.
ప్రతి మంగళవారం ఈ ఆలయానికి లక్షలాది సంఖ్యలో భక్తులు తరలివస్తారు. ఆ రోజున తెల్లవారుజాము నుండే కిలోమీటర్ల మేర భక్తుల వరుస క్రమాలు కనిపిస్తాయి. ముఖ్యంగా వినాయక చవితి ఉత్సవాల సమయంలో ముంబై నగరం మొత్తం సిద్ధివినాయక నామస్మరణతో ప్రతిధ్వనిస్తుంది. పది రోజుల పాటు జరిగే ఈ వేడుకల్లో గణపతిని దర్శించుకోవడానికి దేశం నలుమూలల నుండి భక్తులు వస్తుంటారు. అంగారక సంకష్ట చతుర్థి వంటి పర్వదినాల్లో రద్దీ ఊహాతీతంగా ఉంటుంది. భారతీయ చలనచిత్ర రంగానికి చెందిన ప్రముఖ నటీనటులు, రాజకీయ నాయకులు, ప్రముఖ క్రీడాకారులు తమ పనులు విజయవంతం కావాలని కోరుతూ ఈ క్షేత్రాన్ని తప్పక దర్శిస్తారు.
 
ఈ దేవాలయం కేవలం పూజలకే పరిమితం కాకుండా అనేక సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తోంది. ఆలయ ధర్మసంస్థ ద్వారా పేద విద్యార్థులకు నాణ్యమైన విద్యను అందించడం, నిరుపేద రోగులకు తక్కువ ఖర్చుతో అత్యుత్తమ వైద్య సహాయం అందించడం వంటి పనులు నిరంతరం జరుగుతున్నాయి. దేవాలయానికి భక్తులు సమర్పించే విరాళాలను ప్రజా సంక్షేమం కోసం, సామాజిక అభివృద్ధి కోసం వినియోగించడం ఇక్కడి మరో గొప్ప విశేషం. భద్రతా పరంగా కూడా ఈ ఆలయం వద్ద అత్యంత కఠినమైన ఏర్పాట్లు ఉంటాయి. అంతర్జాలం ద్వారా దర్శన ప్రవేశ పత్రాలను ముందుగానే కేటాయించుకునే సదుపాయం భక్తులకు కల్పించబడింది. ముంబైని సందర్శించే ప్రతి యాత్రికుడు ఈ పవిత్ర క్షేత్రాన్ని దర్శించి ఒక తెలియని ఆధ్యాత్మిక ప్రశాంతతను అనుభవిస్తాడు. తనను నమ్మిన భక్తుల కష్టాలను తొలగించి, వారి కార్యాల్లో విజయాన్ని ప్రసాదించే దైవంగా శ్రీ సిద్ధివినాయక స్వామి నిత్యం కోట్లాది మంది నీరాజనాలు అందుకుంటున్నాడు.