మన పుణ్య క్షేత్రాలు- 45: -డా: సి.హెచ్.ప్రతాప్

 శ్రీ కృష్ణ జన్మభూమి
భారతీయ ఆధ్యాత్మిక మరియు సాంస్కృతిక చరిత్రలో మథుర నగరానికి అత్యంత విశిష్టమైన మరియు పవిత్రమైన స్థానం ఉంది. ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని యమునా నది తీరాన వెలసిన ఈ పురాతన నగరం, హిందువుల ఆరాధ్య దైవమైన శ్రీ కృష్ణుడు జన్మించిన పవిత్ర క్షేత్రం. దీనినే శ్రీ కృష్ణ జన్మభూమి అని భక్తితో పిలుస్తారు. వేల సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగిన ఈ క్షేత్రం భక్తులకు కేవలం దర్శనీయ స్థలమే కాదు, అది అచంచలమైన విశ్వాసానికి మరియు సనాతన ధర్మానికి సజీవ ప్రతీక. పురాణాల ప్రకారం, ఈ నగరం వైకుంఠం కంటే ప్రియమైనదిగా భావించబడుతుంది.
ద్వాపర యుగంలో మథుర నగరాన్ని ఉగ్రసేన మహారాజు ధర్మబద్ధంగా పరిపాలించేవాడు. అయితే ఆయన కుమారుడైన కంసుడు అత్యంత క్రూరుడు మరియు అధికార వ్యామోహంతో తన తండ్రిని జైలులో పెట్టి సింహాసనాన్ని అక్రమంగా అధిష్టించాడు. కంసుని చెల్లెలు దేవకీ దేవి మరియు వసుదేవుల వివాహ సమయంలో, దేవకికి పుట్టే ఎనిమిదవ సంతానం వల్ల కంసుడికి మరణం సంభవిస్తుందని ఆకాశవాణి హెచ్చరించింది. ప్రాణ భయంతో వణికిపోయిన కంసుడు వారిద్దరినీ కారాగారంలో బంధించాడు. శ్రావణ మాసంలో, బహుళ పక్ష అష్టమి తిథి నాడు, రోహిణి నక్షత్రంలో అర్ధరాత్రి వేళ ఆ కటిక చీకటి కారాగారంలో శ్రీ కృష్ణుడు జన్మించాడు. ఆ పవిత్ర కారాగారమే నేడు శ్రీ కృష్ణ జన్మస్థాన ఆలయంగా విరాజిల్లుతోంది. కృష్ణుడు జన్మించిన ఆ గదిని 'గర్భ గృహం' అని పిలుస్తారు మరియు అక్కడ ఒక చిన్న ఆలయాన్ని నిర్మించారు.
మథురలోని ఈ ఆలయ సముదాయం చరిత్రలో అనేక పర్యాయాలు విదేశీ దాడులకు గురైంది. క్రీస్తుపూర్వం నుండే ఇక్కడ ఆలయాలు ఉండేవని చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. చంద్రగుప్త విక్రమాదిత్యుని కాలంలో ఇక్కడ ఒక అద్భుతమైన ఆలయం నిర్మించబడింది. పదకొండవ శతాబ్దంలో మహమూద్ ఘజనీ ఈ క్షేత్రాన్ని ధ్వంసం చేయగా, ఆ తర్వాత బుందేలా రాజవంశీయులు దీనిని పునర్నిర్మించారు. మొఘల్ చక్రవర్తి ఔరంగజేబు పాలనలో మళ్ళీ ఈ ఆలయం కూల్చివేయబడింది. చివరకు స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత పండిట్ మదన్ మోహన్ మాళవ్య వంటి ప్రముఖుల కృషితో మరియు భక్తుల విరాళాలతో ప్రస్తుతమున్న భవ్యమైన ఆలయ సముదాయం నిర్మించబడింది.
ఆలయ ప్రాంగణంలో కేశవదేవ ఆలయం ప్రధాన ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది. ఇక్కడ శ్రీ కృష్ణుని దివ్య మంగళ విగ్రహం భక్తులకు దర్శనమిస్తుంది. గర్భ గృహం వద్ద భక్తులు కృష్ణ పరమాత్మ జన్మించిన క్షణాలను తలుచుకుంటూ ధ్యానంలో మునిగిపోతారు. భాగవత భవన్ అనే పేరుతో ఉన్న మరో భవనంలో శ్రీ కృష్ణుని జీవిత విశేషాలను, బాల్య లీలలను తెలిపే మనోహరమైన శిల్పాలు మరియు చిత్రపటాలు ప్రదర్శించబడ్డాయి. ఆలయానికి సమీపంలోనే 'పొట్రా కుండ్' అనే పవిత్ర కోనేరు ఉంది, ఇక్కడ దేవకీ దేవి కృష్ణుని జన్మించిన తర్వాత స్నానం చేయించిందని భక్తులు విశ్వసిస్తారు. ఈ కోనేటి నీరు ఎంతో పవిత్రమైనదని భావిస్తారు.
మథుర కేవలం ఒక నగరం కాదు, అది భక్తి రసామృతానికి నిలయం. "మథుర రాజధానిగా శూరసేన సామ్రాజ్యం విలసిల్లింది" అని వాయు పురాణం మరియు భాగవతం చెబుతున్నాయి. ప్రతి సంవత్సరం శ్రీ కృష్ణ జన్మాష్టమి వేడుకల సమయంలో ఈ నగరం యావత్తూ విద్యుత్ దీపాలతో అలంకరించబడి, భక్తుల 'గోవింద నామ' స్మరణలతో ప్రతిధ్వనిస్తుంది. దేశవిదేశాల నుండి లక్షలాది మంది భక్తులు ఈ పవిత్ర భూమిని దర్శించి, కృష్ణుని అనుగ్రహం కోసం వేచి చూస్తారు. మోక్షాన్ని ప్రసాదించే ఏడు పవిత్ర నగరాలలో మథుర మొదటిది కావడంతో యాత్రికులు ఇక్కడ యమునా నదిలో స్నానం చేసి తమ పాపాలను ప్రక్షాళన చేసుకుంటారు. ఈ క్షేత్రం మన సంస్కృతిలో అంతర్భాగమై, తరతరాలకు కృష్ణుని శాంతి సందేశాన్ని అందిస్తోంది. కృష్ణుని బాల్య లీలలు జరిగిన బృందావనం, గోవర్ధన గిరి, గోకులం వంటి పవిత్ర స్థలాలు ఈ నగరానికి సమీపంలోనే ఉండటం వల్ల యాత్రికులకు ఇది ఒక ప్రధాన ఆధ్యాత్మిక కూడలిగా మారింది.