బంతి పువ్వు: - - యామిజాల జగదీశ్

 ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్ర అధికారిక పుష్పం...మేరీగోల్డ్. Marigold.
స్థానికంగా దీనిని చందానీ గోండాగా అని అంటారు. తెలుగులో బంతి పువ్వు. రాష్ట్రంలో గణనీయమైన సాంస్కృతిక, మతపరమైన ప్రాముఖ్యతను కలిగి ఉన్న మేరీగోల్డ్ ప్రకాశవంతమైన పసుపు, నారింజ రంగులతో ప్రత్యేకమైన గుర్తింపు పొందింది. దీనిని తరచుగా అలంకరణలు, పూలమాలలు, సాంప్రదాయ వేడుకలలో వినియోగిస్తారు.
ఈ పువ్వు శాస్త్రీయ నామం టాగెటెస్.
సాంస్కృతిక వైభవానికి ప్రతీకగా చెప్పుకునే ఈ పువ్వు సాధారణంగా శీతాకాలంలో పెరిగే బంతి పువ్వును విస్తృతంగా సాగు చేస్తారు. ఇది ఆ ప్రాంతపు వాతావరణానికి అనుకూలంగా ఉంటుంది.
దీనిని పండుగలు, మతపరమైన ఆచారాలు, సాంప్రదాయ అలంకరణలలో ఈ పువ్వులను చూడవచ్చు.
ఉల్లాసభరితమైన ఈ పువ్వులు తరచుగా సూర్యుని వెచ్చదనంతో ముడిపడి ఉంటాయి. రాష్ట్ర సహజ సౌందర్యంలో శక్తి, జీవశక్తికి ప్రతీకగా నిలుస్తాయి. సాధారణంగా తోటలలో  సాంస్కృతిక వేడుకలలో కనిపించే బంతి పువ్వు, నిత్య జీవితంలో ఆనందాన్ని భక్తిని ప్రతిబింబిస్తుంది. దీని శాశ్వతమైన తాజాదనం, ప్రకాశవంతమైన రంగు రాష్ట్ర చైతన్యవంతమైన స్ఫూర్తిని, సాంస్కృతిక సంపదను ప్రతిబింబిస్తాయి.
బంతి పువ్వు స్వచ్ఛత, వేడుక, దృఢత్వాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. ఇది సాంప్రదాయ ఆచారాలు, పండుగలు, అలంకరణలలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తూ, ప్రకృతి సంస్కృతి మధ్య ఐక్యతను సూచిస్తుంది. 
విభిన్న పరిస్థితులలో వికసించగల ఈ పువ్వు సామర్థ్యం ప్రజా బలం, అనుకూలతకు ప్రతీక. ఈ విధంగా, బంతి పువ్వు రాష్ట్ర సాంస్కృతిక చైతన్యానికి వర్ధిల్లుతున్న సహజ వారసత్వానికి గర్వించదగిన చిహ్నంగా నిలిచింది.
బంతి పువ్వులు సాధారణంగా తక్కువ శ్రమతో పెంచే వార్షిక పుష్పాలైనా వెచ్చని ప్రాంతాలలో పెరిగే కొన్ని రకాలు కూడా ఉన్నాయి. నైరుతి యునైటెడ్ స్టేట్స్, మెక్సికో, మధ్య అమెరికాలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో స్థానికంగా సులభంగా పెరిగే ఈ మొక్కలు వేడి వాతావరణంలో బాగా పెరుగుతాయి, కరువును తట్టుకోగలవు.  తోటలకు వచ్చే అనేక సాధారణ తెగుళ్ళను సహజంగానే నివారిస్తాయి.
వేసవి నుండి శరదృతువు వరకు బంతిపూలు పూసినప్పుడు, అందమైన నారింజ, పసుపు, ఎరుపు, రాగి రంగు పువ్వులు కనువిందు చేస్తాయి. ఈ మొక్కలు ఏ కాలంలోనైనా కూరగాయలకు అద్భుతమైన కీటక నివారిణిగా కూడా పనిచేస్తాయి. ముఖ్యంగా, ఇవి పక్కనే ఉన్న టమోటాల నుండి నెమటోడ్‌లను, తెల్లదోమలను నివారించడంలో చాలా సమర్థవంతంగా పనిచేస్తాయి. కొన్ని పొట్టి బంతిపూలు 6 అంగుళాల కంటే తక్కువ ఎత్తులో ఉండి, కుండీలలో పెంచడానికి అనువుగా ఉంటాయి. అయితే, పెద్దవి 4 అడుగుల కంటే ఎక్కువ ఎత్తు పెరిగి, ఏ పూల లేదా కూరగాయల మడిలోనైనా ఆకర్షణీయంగా కనిపిస్తాయి. వ్యక్తిగతంగా, కొందరైతే ఎండ తగిలే వరండాలో కుండీలలో బంతిపూలను పెంచడానికి ఇష్టపడతారు. అంతేకాకుండా, కీటకాలను నివారించడానికి కూరగాయల తోట చుట్టూ ఒక వలయంలా పొట్టి బంతిపూల మొక్కలను కూడా నాటుతారు.
లేత ఫ్రెంచ్, సిగ్నెట్ బంతి మొక్కలను వసంతకాలం నుండి వేసవి మధ్యకాలం వరకు నాటవచ్చు, కానీ పొడవైన ఆఫ్రికన్ బంతి మొక్కలు పరిపక్వం చెందడానికి ఎక్కువ సమయం తీసుకుంటాయి, కాబట్టి వసంతకాలపు మంచు ప్రమాదం తొలగిపోయిన వెంటనే నాటాలి. కొంతమంది రైతులు బంతి విత్తనాలను నేరుగా తోటలో నాటుతారు,  బంతిపూలు పూర్తి సూర్యరశ్మిలో బాగా పెరుగుతాయి. ఇవి చాలా వేడి వేసవిని తట్టుకోగలవు. ఆఫ్రికన్ సిగ్నెట్ బంతిపూలు కరువును తట్టుకోగలవు, అయితే ఫ్రెంచ్ రకాలు తేమతో కూడిన పరిస్థితులకు అలవాటుపడగలవు. ఈ మొక్కలను నీడ ఉన్న ప్రదేశాలకు దూరంగా ఉంచడం ఉత్తమం. ఎందుకంటే తక్కువ కాంతి పూతను తగ్గించి, బూజు తెగులు ప్రమాదాన్ని పెంచుతుంది.
బంతిపూలు దాదాపు ఏ నేలలోనైనా పెరిగినప్పటికీ, అవి మధ్యస్తంగా సారవంతమైన, నీరు నిలవని తోటలలో ఉత్తమంగా పెరుగుతాయి. ఈ మొక్కలను నేరుగా నేల తోటలలో, ఎత్తైన మడులలో లేదా కనీసం 8 నుండి 12 అంగుళాల పరిమాణంలో ఉన్న కుండీలలో పెంచుకోవచ్చు. ఇవి అంచులలో పెంచడానికి కూడా అద్భుతంగా ఉంటాయి.  ఫ్రెంచ్ బంతిపూలను విత్తనాల నుండి సులభంగా పెంచవచ్చు, అయితే ఆఫ్రికన్ బంతిపూలు మొలకెత్తడం కొంచెం కష్టం కాబట్టి వాటిని లేత మొక్కలుగా కొనడం ఉత్తమం. బంతిపూలు బాగా పెరగాలంటే, నాటడానికి ముందు మట్టిలో కంపోస్ట్ లేదా సమతుల్య లేదా తక్కువ నత్రజని గల, నెమ్మదిగా విడుదలయ్యే ఎరువును కలపడం మంచిది.  కుండీలను ఉపయోగిస్తుంటే, వాటిని నాణ్యమైన విత్తనాలు మొలకెత్తించే మిశ్రమంతో నింపాలి. ఆ తర్వాత బంతిపూల విత్తనాలను ఇంట్లో గానీ, బయట గానీ నాటాలి. విత్తనాలను సుమారు 1/4 అంగుళం లోతులో, ఒక్కో విత్తనానికి ఒక అంగుళం దూరం ఉండేలా నాటాలి. విత్తనాలకు బాగా నీరు పోస్తూ, ప్రకాశవంతమైన వెలుతురులో ఉంచాలి. అవి కొన్ని అంగుళాల పొడవు పెరిగిన తర్వాత, వాటి మధ్య 8 నుండి 10 అంగుళాల దూరం ఉండేలా పలుచగా చేయాలి. ఒకవేళ పెద్ద ఆఫ్రికన్ బంతిపూలను పెంచుతుంటే, వాటి మధ్య 10 నుండి 12 అంగుళాల దూరం ఉండేలా పలుచగా చేయాలి. బంతి మొక్కలు ఒకసారి నాటిన తర్వాత నీటి ఎద్దడిని బాగా తట్టుకుంటాయి, కానీ వాటికి క్రమం తప్పకుండా నీరు పెట్టాలి. ముఖ్యంగా వర్షాభావ పరిస్థితులలో.  నా మొక్కలకు వారానికి సుమారు 1 అంగుళం నీరు అందించాలి. కుండీలలో పెరిగే బంతి మొక్కలకు తరచుగా నీరు పోసేవారూ ఉంటారు. అయితే, నీరు పెట్టే మధ్యలో మట్టి కొద్దిగా ఆరిపోయేలా చూసుకోవాలి.  ఎక్కువగా నీరు పోయకూడదు. ఎందుకంటే దానివల్ల వేర్లు కుళ్ళిపోతాయి! ఎరువుల విషయానికి వస్తే, బంతి మొక్కలకు ఎక్కువ పోషకాలు అవసరం లేదు. నిజానికి, నత్రజని ఎక్కువగా వాడితే ఆకులు దట్టంగా పెరిగి, పువ్వులు తక్కువగా పూస్తాయి. నాటే సమయంలో సమతుల్యమైన, నెమ్మదిగా విడుదలయ్యే సేంద్రియ ఎరువును వేయడం లేదా పెరుగుదల కాలమంతా నెలకు ఒకసారి ద్రవరూప ఎరువును తేలికగా అందించడం సరిపోతుంది. బంతి మొక్కలకు పెద్దగా కత్తిరింపు అవసరం లేదు, కానీ వాడిపోయిన పువ్వులను క్రమం తప్పకుండా తీసివేయడం వల్ల అవి మరింత పుష్కలంగా పూస్తాయి. అధిక కలుపు మొక్కలు నేలలోని పోషకాలు  సూర్యరశ్మి కోసం బంతి మొక్కలతో పోటీపడి, వాటి పెరుగుదలను కుంటుపరుస్తాయి. కనుక కలుపు మొక్కల బెడద లేకుండా చూడాలి. మొక్కలు మరింత గుబురుగా పెరగాలంటే, తోటలో బంతి మొక్కలు బాగా పెరిగిన తర్వాత వాటి పైభాగాలను తుంచేయడం ద్వారా మీరు ఈ ప్రక్రియను మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లవచ్చు. ఇలా చేయడం వల్ల మొక్కలు పొడవుగా, సన్నగా పెరగకుండా ఉంటాయి. బంతి పువ్వులను సాధారణంగా వార్షిక మొక్కలుగా పెంచుతారు కాబట్టి, వాటిని శీతాకాలంలో సంరక్షించడం గురించి  పెద్దగా ఆందోళన చెందాల్సిన అవసరం లేదు. కావాలనుకుంటే, భవిష్యత్తులో నాటడం కోసం శరదృతువులో బంతి పువ్వుల విత్తనాలను కూడా సేకరించవచ్చు. బంతి పువ్వులు పరిపక్వత చెందాక, పుష్కలంగా పూస్తాయి. వీటిని తోటలో అలాగే వదిలేయవచ్చు లేదా కోసిన పువ్వుల కోసం కోసుకోవచ్చు. బంతి పువ్వుల గుత్తిని తయారు చేయాలనుకుంటే, పువ్వులు సగం లేదా అంతకంటే తక్కువగా వికసించి ఉన్న మధ్యాహ్నం పూట వాటిని కోయడం ఉత్తమం. పూర్తిగా వికసించిన బంతి పువ్వులు త్వరగా రేకులను రాల్చేస్తాయి. పూల కుండీలలో ఎక్కువ కాలం నిలవవు.