శ్రీమద్రామాయణంలో అత్యంత విశిష్టమైన, పారాయణ యోగ్యమైన ఘట్టం సుందరకాండ. ఆదికావ్యం అయిన రామాయణంలోని ఏడు కాండలలో ఇది ఐదవది. వాల్మీకి మహర్షి ఈ కాండకు 'సుందరకాండ' అని పేరు పెట్టడం వెనుక అనేక లోతైన అర్థాలు ఉన్నాయి. హనుమంతుని పరాక్రమం, బుద్ధి కుశలత, వాక్చాతుర్యం ఈ కాండలో ప్రతి అడుగునా కనిపిస్తాయి. రామకథలో మలుపు తిప్పే ఈ విభాగం సీతమ్మ జాడను కనుగొనే కీలక ఘట్టంతో సాగుతుంది.
హనుమంతుడు మహేంద్ర పర్వతం నుండి లంకా నగరం వైపునకు సముద్రాన్ని లంఘించడంతో ఈ కథ ప్రారంభమవుతుంది. సముద్రాన్ని దాటే క్రమంలో ఆయనకు ఎదురైన మైనాక పర్వతం, సురస, సింహిక వంటి ఆటంకాలను తన బలం, యుక్తితో అధిగమించిన తీరు అద్భుతం. లంకా నగరంలో ప్రవేశించిన హనుమంతుడు అన్వేషణను కొనసాగిస్తూ చివరకు అశోకవనంలో సీతమ్మను దర్శించుకుంటాడు. రావణుని చెరలో ఉన్నా ఆమె ప్రదర్శించిన ధైర్యం, పాతివ్రత్యం హనుమంతుడిని విస్మయానికి గురిచేస్తాయి. రాముడు పంపిన ఆనవాలుగా ముద్రికను అందించి, సీతమ్మ మనస్సులో ఆశలను రేకెత్తిస్తాడు. ప్రత్యుపకారంగా ఆమె తన శిరోమణిని హనుమంతుడికి ఇస్తుంది.
సుందరకాండలో హనుమంతుని పాత్ర కేవలం దూతగా మాత్రమే కాక, ఒక గొప్ప వీరుడిగా ఆవిష్కరించబడింది. అశోకవనాన్ని ధ్వంసం చేయడం, రావణుని కుమారుడైన అక్షకుమారుడిని సంహరించడం, ఇంద్రజిత్తు ప్రయోగించిన బ్రహ్మాస్త్రానికి కట్టుబడటం వంటి సన్నివేశాలు ఆయన అజేయ శక్తిని చాటుతాయి. చివరగా రావణుడి సభలో ధైర్యంగా నిలబడి హితవు చెప్పడం, తన తోకకు నిప్పు పెట్టిన రాక్షసులకు బుద్ధి చెబుతూ లంకా దహనం చేయడం ఈ కాండలో ఉద్వేగభరితమైన అంశాలు. లంకను దహించినా సీతమ్మ ఉన్న అశోకవనానికి ఎటువంటి హాని కలగకుండా హనుమంతుడు జాగ్రత్త పడతాడు.
అధ్యాత్మికంగా సుందరకాండకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. భక్తుడైన హనుమంతుడు పరమాత్మ అయిన రాముడిని, జీవాత్మ అయిన సీతమ్మను కలిపే సంధానకర్తగా కనిపిస్తాడు. జీవితంలో కష్టాలు ఎదురైనప్పుడు, మనోధైర్యం సడలినప్పుడు సుందరకాండ పారాయణం గొప్ప ఉపశమనాన్ని ఇస్తుంది. ఇందులో ప్రతి శ్లోకం ఒక మంత్రం వంటిది. సీతాదేవి శోకాన్ని పోగొట్టి, రాముడికి సంతోషాన్ని కలిగించిన ఘట్టం కాబట్టి దీనిని మంగళకరమైన కాండగా భావిస్తారు. హనుమంతుని నామస్మరణతో భయం తొలగిపోయి, కార్యసిద్ధి కలుగుతుందని భక్తుల విశ్వాసం.
వాల్మీకి మహర్షి వర్ణించిన ప్రకృతి సౌందర్యం, లంకా నగర వైభవం, సీతమ్మ విరహ వేదన ఈ కాండలో హృదయానికి హత్తుకునేలా ఉంటాయి. సుందరకాండ అనేది కేవలం ఒక కథ కాదు, అది ఆత్మవిశ్వాసానికి ప్రతిరూపం. అసాధ్యమైన పనులను కూడా దైవ చింతనతో, పట్టుదలతో సుసాధ్యం చేయవచ్చని హనుమంతుడు నిరూపించాడు. అందుకే రామాయణంలో అన్ని కాండల కంటే సుందరకాండకు ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. రామ భక్తులకు ఇది ఒక దివ్యమైన మార్గదర్శకత్వం.
రాముడు హనుమంతుడిని కౌగిలించుకుని, "నువ్వు చేసిన ఈ గొప్ప ఉపకారానికి నేను ఏమి ఇవ్వగలను?" అని అడిగినప్పుడు, హనుమంతుడు వినయంగా నమస్కరిస్తూ ఇలా అన్నాడు: "రాఘవా! నీ నామస్మరణ చేస్తూ, నీ కథను వింటూ ఎల్లప్పుడూ నీ సేవలోనే తరించే భాగ్యాన్ని నాకు ప్రసాదించు. అంతకంటే మిన్నగా నాకు ఏ సంపదలు అవసరం లేదు. నీ పట్ల నా భక్తి ఎన్నటికీ చలించకూడదు."
హనుమంతుడు మహేంద్ర పర్వతం నుండి లంకా నగరం వైపునకు సముద్రాన్ని లంఘించడంతో ఈ కథ ప్రారంభమవుతుంది. సముద్రాన్ని దాటే క్రమంలో ఆయనకు ఎదురైన మైనాక పర్వతం, సురస, సింహిక వంటి ఆటంకాలను తన బలం, యుక్తితో అధిగమించిన తీరు అద్భుతం. లంకా నగరంలో ప్రవేశించిన హనుమంతుడు అన్వేషణను కొనసాగిస్తూ చివరకు అశోకవనంలో సీతమ్మను దర్శించుకుంటాడు. రావణుని చెరలో ఉన్నా ఆమె ప్రదర్శించిన ధైర్యం, పాతివ్రత్యం హనుమంతుడిని విస్మయానికి గురిచేస్తాయి. రాముడు పంపిన ఆనవాలుగా ముద్రికను అందించి, సీతమ్మ మనస్సులో ఆశలను రేకెత్తిస్తాడు. ప్రత్యుపకారంగా ఆమె తన శిరోమణిని హనుమంతుడికి ఇస్తుంది.
సుందరకాండలో హనుమంతుని పాత్ర కేవలం దూతగా మాత్రమే కాక, ఒక గొప్ప వీరుడిగా ఆవిష్కరించబడింది. అశోకవనాన్ని ధ్వంసం చేయడం, రావణుని కుమారుడైన అక్షకుమారుడిని సంహరించడం, ఇంద్రజిత్తు ప్రయోగించిన బ్రహ్మాస్త్రానికి కట్టుబడటం వంటి సన్నివేశాలు ఆయన అజేయ శక్తిని చాటుతాయి. చివరగా రావణుడి సభలో ధైర్యంగా నిలబడి హితవు చెప్పడం, తన తోకకు నిప్పు పెట్టిన రాక్షసులకు బుద్ధి చెబుతూ లంకా దహనం చేయడం ఈ కాండలో ఉద్వేగభరితమైన అంశాలు. లంకను దహించినా సీతమ్మ ఉన్న అశోకవనానికి ఎటువంటి హాని కలగకుండా హనుమంతుడు జాగ్రత్త పడతాడు.
అధ్యాత్మికంగా సుందరకాండకు ఎంతో ప్రాధాన్యత ఉంది. భక్తుడైన హనుమంతుడు పరమాత్మ అయిన రాముడిని, జీవాత్మ అయిన సీతమ్మను కలిపే సంధానకర్తగా కనిపిస్తాడు. జీవితంలో కష్టాలు ఎదురైనప్పుడు, మనోధైర్యం సడలినప్పుడు సుందరకాండ పారాయణం గొప్ప ఉపశమనాన్ని ఇస్తుంది. ఇందులో ప్రతి శ్లోకం ఒక మంత్రం వంటిది. సీతాదేవి శోకాన్ని పోగొట్టి, రాముడికి సంతోషాన్ని కలిగించిన ఘట్టం కాబట్టి దీనిని మంగళకరమైన కాండగా భావిస్తారు. హనుమంతుని నామస్మరణతో భయం తొలగిపోయి, కార్యసిద్ధి కలుగుతుందని భక్తుల విశ్వాసం.
వాల్మీకి మహర్షి వర్ణించిన ప్రకృతి సౌందర్యం, లంకా నగర వైభవం, సీతమ్మ విరహ వేదన ఈ కాండలో హృదయానికి హత్తుకునేలా ఉంటాయి. సుందరకాండ అనేది కేవలం ఒక కథ కాదు, అది ఆత్మవిశ్వాసానికి ప్రతిరూపం. అసాధ్యమైన పనులను కూడా దైవ చింతనతో, పట్టుదలతో సుసాధ్యం చేయవచ్చని హనుమంతుడు నిరూపించాడు. అందుకే రామాయణంలో అన్ని కాండల కంటే సుందరకాండకు ఒక ప్రత్యేకమైన స్థానం ఉంది. రామ భక్తులకు ఇది ఒక దివ్యమైన మార్గదర్శకత్వం.
రాముడు హనుమంతుడిని కౌగిలించుకుని, "నువ్వు చేసిన ఈ గొప్ప ఉపకారానికి నేను ఏమి ఇవ్వగలను?" అని అడిగినప్పుడు, హనుమంతుడు వినయంగా నమస్కరిస్తూ ఇలా అన్నాడు: "రాఘవా! నీ నామస్మరణ చేస్తూ, నీ కథను వింటూ ఎల్లప్పుడూ నీ సేవలోనే తరించే భాగ్యాన్ని నాకు ప్రసాదించు. అంతకంటే మిన్నగా నాకు ఏ సంపదలు అవసరం లేదు. నీ పట్ల నా భక్తి ఎన్నటికీ చలించకూడదు."
addComments
కామెంట్ను పోస్ట్ చేయండి